T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1505
Karar No : 2025/716
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, esas ve yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ağrı ili, Patnos ilçesi, ... Mahalle, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Patnos Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, mülkiyeti Hazineye ait ve konut alanında olan taşınmazın dava konusu plan değişiklikleriyle sosyal tesis alanına alındığı, söz konusu değişiklikler ile taşınmazın bulunduğu bölgede belirlenen kullanımın erişilebilirlik açısından ve sosyal donatı alanlarının arttırılması ile standartlarının yükseltilmesi anlamında kamu yararına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın konut alanından, sosyal tesis alanına alınmasına ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararına karşı açılan işbu dava devam etmekte iken, Patnos Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle taşınmazın sosyal tesis alanından, park alanına alındığı ve uyuşmazlık konusu sosyal tesis alanı fonksiyonunun hükümsüz hale geldiği, 24/07/2020 tarihli belediye meclisi kararının aynı gerekçelerle dava konusu edildiği, bu karara karşı açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği, bu kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/4485 sayılı dosyasında temyiz aşamasında olduğu; dolayısıyla, dava konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın sosyal tesis alanından, park alanına alınmasıyla dava konusu işlemin ortadan kalktığı, davanın konusunun kalmadığı ve esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı, Diğer yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin 1. fıkrasının atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesinin 1. fıkrasında; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verildiği, uyuşmazlıkta, davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu tespit edilmediğinden yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılması ve taraflar lehine veya aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği gerekçesiyle,
İstinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, taraflar lehine ve aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2023 tarih ve E:2022/7176, K:2023/5891 sayılı kararıyla; Görülmekte olan bir davada, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için davanın devamı sırasında davaya konu idari işlemin hukuki varlığının sona ermesi ya da davacının dava açmaktaki amacının gerçekleşmesi ve bu nedenle dava hakkında bir karar verilmesinde davacı açısından hukuki yararın ortadan kalkması gerektiği,
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Hazineye ait taşınmazın konut alanından, sosyal tesis alanına alınmasına yönelik dava konusu plan değişiklikleriyle Hazine zararına yol açıldığı iddialarıyla dava konusu planların iptali istemiyle bu davanın açıldığı dikkate alındığında; sonrasında taşınmazın ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan planlarla park alanına alınması nedeniyle davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmasında isabet görülmediği, zira yapılan değişikliğin davacının iddia ve itirazlarını karşılamadığı, bu nedenle, uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği,
Öte yandan, temyize konu kararın gerekçesinde atıf yapılan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği gerekçesiyle,
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
Davaya konu taşınmaz için öngörülen sosyal tesis alanı fonksiyonunun devam etmediği, bu yüzden davanın konusunun kalmadığı ve farklı bir kullanım kararı getiren yeni imar planlarının yargısal denetiminin, buna karşı açılan ve Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2023 tarih ve E:2022/4485, K:2023/5886 sayılı bozma kararı sonrası Dairelerinin E:2023/1404 sayısına kaydedilen dosyada yapılacağı, "imar planında yapılan değişikliğin davacının iddia ve itirazlarını karşılamadığı" düşünülebilir ise de, yeni imar planlarıyla ilgili açılan davada Dairelerinin E:2023/1404 sayılı dosyasında devam eden yargılama sonucunda zaten dava konusu taşınmazın konut alanı kullanım kararından çıkarılmasının hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilerek bu değerlendirmenin sonucuna göre karar verileceği ve bu yüzden işbu davada artık konut alanı kulanım kararının sosyal tesis alanı kullanım kararına dönüştürülmesine ilişkin imar planı değişikliğinin yargısal denetiminin yapılmasının taraflar açısından hukuki ve pratik bir yararının bulunmadığı gerekçesi eklenerek,
İstinaf başvurusunun kabulü, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı, davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması, taraflar lehine ve aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığı yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uyulmadığı, dava konusu plan değişikliklerinin Hazinenin zararına yol açtığı, sonradan yapılan plan değişikliklerinin itirazlarını karşılamadığı, kurumlarının görüşü alınmadan hazırlanan plan değişikliklerinde hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin de hukuka aykırı olduğu, davalı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2023 tarih ve E:2022/7176, K:2023/5891 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti Hazineye ait olan ve önceki 1/5000 ölçekli nazım imar planında yüksek yoğunluklu konut, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ayrık nizam 6 kat konut alanında kalan uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz, ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle sosyal tesis alanına alınmıştır.
Temyizen incelen dava devam ederken alınan ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz sosyal tesis alanından, park alanına alınmış, bu plan değişikliklerinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, bu kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2023 tarih ve E:2022/4485, K:2023/5886 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, anılan bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun kabulü ile ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmiş, UYAP kayıtlarının incelenmesinden ise bu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği hüküm altına alınmış; aynı Kanun'un 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yerine yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde; vekâlet ücretine yargılama giderleri arasında yer verilmiş ve 326. maddesinde; Kanun'da yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı belirtildikten sonra, 331. maddesinde; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda, Danıştayın; kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik ve yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacının, ısrar kararının dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi yönünden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması",
sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ısrar kararının dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının, ısrar kararının yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yukarıda yer alan kuralları incelendiğinde; yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esasının benimsendiği görülmektedir.
Temyize konu ısrar kararının dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı Kurulumuz kararı ile hukuka uygun bulunmuş olup, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hangi taraf aleyhine hükmedileceği, haklılık durumuna göre belirlenecektir.
Israr kararında; uyuşmazlıkta, davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu tespit edilmediğinden yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılması ve taraflar lehine veya aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiş ise de; uyuşmazlık konusu taşınmazın konut alanından, sosyal tesis alanına ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen dava konusu imar planı değişiklikleriyle alındığı, dava konusu planların iptali istemiyle temyizen incelenen dava açıldıktan sonra ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle ise bu kez uyuşmazlık konusu taşınmazın kullanım kararının park alanı olarak değiştirildiği, dolayısıyla davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği açık olduğundan, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare aleyhine hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, temyize konu kararın hüküm fıkrasındaki, "Aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından karşılanan 3141,75-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına" ve "Taraflar lehine veya aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" ibarelerinin; "Aşağıda dökümü yapılan 3141,75-TL yargılama giderinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ve "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.550,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının esasa ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. Anılan ısrar kararının yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin hüküm fıkrasının yukarıda belirtilen kısmının "Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ve "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilerek ONANMASINA,
3. Bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Temyize konu kararın, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti Hazineye ait olan ve önceki 1/5000 ölçekli nazım imar planında yüksek yoğunluklu konut, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ayrık nizam 6 kat konut alanında kalan uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle sosyal tesis alanına alındığı, temyizen incelen dava devam ederken alınan ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle de sosyal tesis alanından, park alanına alındığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Hazineye ait taşınmazın konut alanından, sosyal tesis alanına alınmasına yönelik dava konusu plan değişiklikleriyle Hazine zararına yol açıldığı iddialarıyla dava konusu planların iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı dikkate alındığında; sonrasında taşınmazın ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan planlarla park alanına alınması nedeniyle davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılamayacağı, zira yapılan değişikliğin davacının iddia ve itirazlarını karşılamadığı açıktır.
Bu durumda, ısrar kararının dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.
KARŞI OY
XX- Temyize konu kararın, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesinde Danıştayın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiş ise de, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücreti hükmedilmesine yönelik uyuşmazlık, anılan Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında maddi hata olarak değerlendirilebilecek bir husus olmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında da davanın esası hakkında karar vermeye yetkili ve görevli olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, davacının temyiz isteminin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının kabulü ile ısrar kararının yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.