T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1644
Karar No : 2025/178
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya İl Emniyet Müdürlüğünde aday polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanunun 56. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma yürütülen A.K. isimli şahsın, "davacının kendisi ile aynı dönemde aynı bölümde öğrenci oldukları, örgüte ait evlerde kaldığını duyduğunu, kendisinden bir keresinde hatırlamadığı bir kız arkadaşı için yardımcı olmasını istediğini" beyan etmesi üzerine davacı hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde soruşturma başlatıldığı, anılan soruşturma dosyasında ifadesi alınan M.K.A. isimli şahsın, davacı ile evde beraber kaldıklarını beyan ettiği, davacının ifadesinde de FETÖ'ye ait bir evde 2015 yılı Haziran ayına kadar yaklaşık 1,5 yıl kaldığını beyan ettiği, davacı hakkında yapılan soruşturmalarda GSM hattı ile FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında hakkında işlem yapılmış olan 42 şahıs ile irtibatının bulunduğu dikkate alınarak, davacının durumunun memuriyetle bağdaşmayacak hal kapsamında değerlendirilmek suretiyle 657 sayılı Kanunun 56. maddesi kapsamında aday memur statüsünde iken ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna varıldığından, özlük haklarının iadesi ile parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 14/03/2023 tarih ve E:2022/91, K:2023/1174 sayılı kararıyla;
Dosya kapsamında bulunan belge ve bilgilerin incelenmesinden; davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçu nedeniyle yürütülen soruşturmada, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... soruşturma, ... sayılı kararıyla, dosya içeriğinde yer alan tespitler ve Yargıtay ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı çerçevesinde tüm soruşturma evrakı birlikte değerlendirildiğinde, şüphelinin FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle organik bağ veya süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetinin tespit edilemediğinin, şüphelinin yaklaşık 2 yıl örgüte ait evlerde kalması ve örgüte müzahir kitaplarda parmak izinin bulunması dışında örgüt içerisinde görev veya sorumluluk aldığına dair somut delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinin, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada, davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması veyahut kovuşturmasının bulunmadığının anlaşıldığı,
Bu durumda; terör örgütü ile bağlantılı olduğu yolunda herhangi bir belge ve bilgi bulunmayan ve hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; aynı gerekçeyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, somut olayda 657 sayılı Kanunun 56. maddesinde sayılan şartların gerçekleşmediği, sicil dosyası incelendiğinde başarılı bir memur olduğunun görüleceği, dava konusu işlemle Anayasa'nın 2. maddesi uyarınca hukuk devletinin temel ilkelerinden olan belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerinin ihlal edildiği, adli veya idari soruşturması neticelenmeden karar verilmesinin hukuki güvenlik ve masumiyet karinesine aykırılık teşkil ettiği, benzer konuda verilmiş farklı yönde yargı kararı olduğu, dava konusu işlemin gerekçesinin somut olgularla ortaya konulmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idareler tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/02/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 56. maddesinde "Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan madde metninin açık lafzından da anlaşılacağı üzere Yasa koyucunun aday memurun memuriyetle ilişiğinin kesilmesi için öngördüğü en önemli ve tek koşul madde içeriğinde yazılı hususların adaylık süresi içinde gerçekleşmiş olmasıdır.
Yasa hükümlerinin uygulanmasında asıl olan Kanun'un lafzı, yani metnin kendisidir. Kanun lafzı açık ise başkaca yorum yöntemlerine başvurulmasına gerek yoktur. Nitekim Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında, “Kanunun açık olduğu durumlarda yoruma ve gerekçeye başvurulamaz. TMK. nun 1. maddesi gereğince kanun, özüyle ve sözüyle uygulanmalıdır.” (Yarg. İBGK E:2005/1, K:2007/1, T. 19.1.2007), Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında da “Şayet kullanılan sözcüklerden yasanın anlam ve amacı anlaşılıyorsa artık başka bir yorum yöntemine gitmeye gerek yoktur.” (Yarg. HGK E:1989/10-391, K:1990/83, T. 14.2.1990) denilmek suretiyle Kanun'un lafzından anlam ve amacı anlaşılıyor ise yoruma başvurulamayacağı belirtilmiştir.
657 sayılı Yasanın 56.maddesinde; hem "temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olma" keyfiyetinin, hem de "hal ve hareketlerde memuriyetle bağdaşmıyacak durumların veya göreve devamsızlığın tespit edilme" keyfiyetinin "adaylık süresi içinde" olması gerektiği betimlemesi ile bu hususiyetlerin zamansal sınırı çizilmiştir.
Kaldı ki; "temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olma" durumu ve "göreve devamsızlığın tespit edilme" durumu ancak ve ancak adaylık süresinde gerçekleşebilecek nitelikte fiil ve durumlar olduğuna göre aynı madde içerisinde yer alan ve yine "adaylık süresi içinde" belirlemesi ile açıkça altı çizilerek vurgulanan "hal ve hareketlerde memuriyetle bağdaşmıyacak durumların" bulunması keyfiyetini maddenin lafzından ve anlam bütünlüğü bağlamından koparılarak amaçsal bir yorumlama yöntemi ile adaylık süresinin öncesine de teşmil edilmesi madde metninin açık lafzına aykırı düşmektedir.
Başka bir anlatımla ve kısaca, aday memurun madde metninde belirtilen olumsuzlukları, adaylık süresi içerisinde gerçekleştirmiş olması gerekmektedir ki; ancak bu hal ve koşulda aday memurun memuriyetle ilişiğin kesilmesi söz konusu olabilir. "Memuriyetle bağdaşmıyacak durumlar" memuriyet öncesi dönemde gerçekleşmiş olması halinde, ilgili aday memura 657 sayılı Yasanın 56. maddesi hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, davacının yukarıda zikredilen yasa maddesi hükmü uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmiş olması nedeniyle, 56.maddede sayılan olumsuzlukların adaylık süresi içerisinde gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Olayda ise, aday memur olarak 25.06.2018 tarihinde Antalya İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde göreve başlayan davacıda, adaylık süresi içerisinde 657 sayılı Yasanın 56.maddesinde sayılan hususların varit olmadığı konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığına göre anılan madde hükmüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı ve ısrar kararının bu gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.