T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1835
Karar No : 2025/38
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Alkollü Alkolsüz İçecekler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/01/2024 tarih ve E:2021/4281, K:2024/160 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait olan "..." ve "..." markalarının, daha önce başka firma veya şahıslar tarafından tescil edildiğinin tespit edildiğinden bahisle kullanılmasının yasaklanmasına ve 31/12/2015 tarihinden sonra piyasada bulundurulmamasına ilişkin ... tarih ve... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/01/2024 tarih ve E:2021/4281, K:2024/160 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,
4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 3. maddesinin 1. fıkrasının (a), (e), (l) ve (m) bentleri; 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 6. maddesinin 9. fıkrası, Geçici 1. maddesinin 3. fıkrası ve Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 19. maddesine yer verilerek,
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul)... tarih ve ... sayılı düzenleyici kararı yönünden;
4733 sayılı Kanun uyarınca piyasaya ilişkin faaliyetleri düzenlemeye ve denetlemeye yetkili bulunan davalı idare tarafından, çerçevesi kanunla çizilmiş alanda düzenleme yapılabileceği; davalı idarenin tütün ve alkol tüketiminden kaynaklanan kamusal, toplumsal ya da tıbbî nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri yapmak, bunlarla ilgili kararları almak konusunda yetkili olduğu,
4250 sayılı Kanun ile Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, gereklilikleri taşımayan mevcut ürünlerin, bu maddenin Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren on ay içinde anılan fıkralardaki hükümlere uygun hâle getirileceği kuralı dikkate alındığında, dava konusu işlem ve Kurul kararı ile kullanılması yasaklanan alkollü içki markalarına ait ürünlerin 31/12/2015 (16/12/2015 tarihli karar ile uygulama tarihi 30/06/2016 olarak değiştirilmiştir) tarihinden sonra piyasada bulundurulmamasına ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği,
Davacıya ait "..." ve "..." isimli alkollü içki markalarının kullanımının yasaklanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Alkollü İçkiler Piyasası Dairesi Başkanlığı işlemi yönünden;
Davacıya ait söz konusu markaların kullanımının yasaklanmasına yönelik dava konusu işlemin, Anayasa, kanun ve ilgili yönetmelik düzenlemelerine uygun bulunan ...tarih ve ... sayılı düzenleyici Kurul kararında belirlenen ilke ve esaslara uygunluğunun irdelenmesi amacıyla Dairelerinin 15/11/2023 tarihli ara kararıyla Türk Patent ve Marka Kurumundan, "..." ve "..." adıyla başvurusu yapılmış, tescil edilmiş, koruma süresi devam eden veya süresi sona ermiş bütün marka, tanıtıcı ve ayırt edici işaretlere ilişkin başvuru, tescil ve sona ermeye yönelik tüm bilgi ve belgelerin istenildiği; davalı idareden ise, davacı adına tescil edilmiş marka ile diğer firma veya şahıslar tarafından daha önce tescil/koruma altına alındığı belirtilen aynı isimli markalar arasında hangi unsurlar yönünden ilişki kurulduğu sorularak, bu hususa ilişkin tespit ve değerlendirmelerin yer aldığı bilgi ve belgeler ile konuya ilişkin ayrıntılı açıklamaların istenildiği,
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile davalı idare ve Türk Patent ve Marka Kurumunun ara kararına cevap yazılarının birlikte incelenmesinden, alkollü içki markaları ile diğer markalara ilişkin araştırmanın Türk Patent ve Marka Kurumunun veri tabanındaki kayıtlar kullanılarak yapıldığı, alkollü içki markalarının ilk tescilinin alkollü içki adına olması gerektiği, aksi hâlde kullanımına izin verilmediği, davacı adına "..." markasının ilk defa 22/07/2003 tarihinde tescil ettirilerek 13/09/2004 tarihinde sicile kaydedildiği, bu tarihten önce ... Kerestecilik ve İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 05/08/1994 tarihinde söz konusu markayı alkollü içki dışındaki başka bir ürün markası olarak tescil ettirdiği ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte süresi yenilenmiş durumdaki anılan markanın koruma altında olduğu; "..." markasının ise davacı adına ilk defa 05/02/2004 tarihinde tescil ettirilerek 26/09/2005 tarihinde sicile kaydedildiği, bu tarihten önce ... Yem Tarım Nakliyat Hayvancılık ve Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin aynı markayı 19/03/2003 tarihinde (Bunun dışında başka firmalarca 14/05/2003, 11/11/2002, 21/10/1996, 17/02/1994 tarihlerinde) alkollü içki dışındaki başka bir ürün markası olarak tescil ettirdiği ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte süresi yenilenmiş durumdaki anılan markanın koruma altında olduğunun anlaşıldığı,
Bu itibarla, davacıya ait " "..." ve "..." alkollü içki markalarının kullanımının yasaklanmasına ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Kurul kararıyla 4250 sayılı Kanun’da bulunmayan sınırlarının belirlenmesi imkansız kriterler getirilerek, alkollü içki markalarının kullanılması veya yeni alkollü içki markası tescilinin imkansız hale getirildiği, 19. maddenin, ithal edilen alkollü içki markalarına uygulanmaması nedeniyle, ülke içinde üretim yapan alkollü içki üreticilerinin mağduriyetine sebep olduğu, düzenlemenin sınırlarının hukuka aykırı olarak genişletildiği, dayanak Kanun'da yer alan "sair" kavramı ile tüm ürünlerin kastedilmediği, tescil edilmiş ve uzun süredir kullanılmakta olan alkollü içki markasının, kendisinden önce tescil edilmiş benzer markanın olması gerekçesiyle kullanımının yasaklandığı, soyut mülkiyet hakkı niteliğindeki marka hakkının, Yönetmelik'te yapılan düzenleme ve Kurul kararı ile engellenmesinin Anayasa'ya ve uluslararası hukuka aykırı olduğu, mülkiyet hakkı kapsamında olan ve uzun süredir kullanılmakta olan alkollü içki markasının kullanımının sonradan yürürlüğe giren ve üstelik Anayasa’ya aykırı düzenleme ile yasaklamanın da açıkça hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : 4250 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasında alkolsüz içki ibaresinden sonra "sair ürünler" denilmek suretiyle "diğer" anlamına gelen "sair" ibaresiyle "alkolsüz içki"ye benzer ürünlerin mi yoksa alkolsüz içecek dışındaki her türlü ürünün mü kastedildiği noktasında bir belirsizlik söz konusu olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak 4250 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasıyla geçici 1. maddesinin 3. fıkrasının iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 15/01/2024 tarih ve E:2021/4281, K:2024/160 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 15/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.