T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1867
Karar No : 2024/3171
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 13/02/2024 tarih ve E:2023/6657, K:2024/139 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, (Mülga) 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin 18/05/1993 tarih ve 93/4442 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 13/02/2024 tarih ve E:2023/6657, K:2024/139 sayılı kararıyla;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. , 8, 14 ve 15. maddelerine yer verilerek;
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan (Mülga) 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, yurt dışında bulunup da muvazzaf askerlik görevini yapmak veya Türkiye'de savaş ilanı üzerine, yurt dışında bulunup da, yurt savunmasına katılmak için yetkili kılınmış makamlar tarafından usulen yapılacak çağrıya mazeretsiz olarak üç ay içinde icabet etmeyenlerin, Türk vatandaşlığını kaybettiklerine Bakanlar Kurulu tarafından karar verilebileceği hükmüne; 45. maddesinde de, Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığına alınanlardan gerekli görülenler ile Türk vatandaşlığını kaybedenlerin tam hüviyetlerinin Resmi Gazete'de yayımlanacağı, bunlardan adresi bilinmeyenler hakkında ilanen tebliğin, bu yayım tarihinden itibaren bir yıl sonra yapılmış sayılacağı hükmüne yer verildiği,
Davacı tarafından, 30/05/1993 tarih ve 21596 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 18/05/1993 tarih ve 93/4442 sayılı Bakanlar Kurulu kararına karşı en geç ilânen tebliğ edilmiş sayıldığı tarih olan 30/05/1994 tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 06/12/2023 tarihinde açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı,
Öte yandan, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun, "Türk vatandaşlığını kaybedenler veya vatandaşlıktan ıskat edilenler" başlıklı 43. maddesinde, (Mülga) 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin (a), (ç), (d) ve (e) bentleri uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan kişilerin başvurmaları halinde, millî güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak kaydıyla Türkiye'de ikamet etme şartı aranmaksızın İçişleri Bakanlığı kararı ile yeniden Türk vatandaşlığına alınabileceklerinin düzenlendiği dikkate alındığında; bu kapsamda davacının Türk vatandaşlığına yeniden alınması istemiyle davalı İçişleri Bakanlığı'na başvuruda bulunmasına hukuki bir engel de bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ailesi ile birlikte Suriye'ye göç etmek zorunda kaldığı ve uzun süre Türkiye'ye dönemediği, askerliğe çağrıldığından haberi dahi olmadığı, zira yurt içinde bir adresi bulunmadığı gibi yurt dışındaki adresine de herhangi bir tebligat yapılmadığı, mağduriyetine sebep olan dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı hakkında Viranşehir İlçe Jandarma Bölük Komutanlığınca yapılan tahkikatlar neticesinde ikametgah adresinde olmadığının, yurt dışında (Suriye'de) olduğunun ve kesin adresinin bilinmediğinin tespit edildiği, adresi tespit edilemeyen davacı hakkında alınan Bakanlar Kurulu kararının 30/05/1993 tarih ve 21596 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, haksız ve dayanaktan yoksun temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 13/02/2024 tarih ve E:2023/6657, K:2024/139 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 05/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.