T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/1896
Karar No : 2025/849
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 13/02/2024 tarih ve E:2020/3569, K:2024/566 sayılı kararının, davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin ve Yönetmeliğin bu ibaresine dayanılarak davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 13/02/2024 tarih ve E:2020/3569, K:2024/566 sayılı kararıyla;
07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A maddesinin "ı" fıkrasının, işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle; "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin iptali istemi yönünden;
14/09/2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İcra Müdür ve Yardımcılarının Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 6. maddesi ile Yönetmeliğin 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan ve karar tarihi itibarıyla davacının iptalini talep ettiği düzenlemede yer alan "örgün" kısmı yürürlükten kaldırıldığından, bu kısım hakkındaki istem yönünden karar verilmesine olanak bulunmadığı,
Davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresinin, icra katipliğine atanacak personel için idarece getirilen bir kriter olduğu, görevin gerektirdiği bir nitelikten kaynaklandığı, idarelerin, bazı kadrolara yapılacak atamalarda görevin niteliğini dikkate alarak kullanacağı takdir yetkisi uyarınca personelde belli şartlar aramasının kamu yararı ve hizmet gereği olduğu, bu çerçevede yapılan dava konusu Yönetmelik maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Davacının, dava konusu işlem tarihinde, icra katipliği pozisyonuna atanabilmek için gereken örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak şartını taşımadığı anlaşıldığından, atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Bireysel işlemin dayanağı olan 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle; "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinin hukuka uygun olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davalı idarenin haksız çıktığından ve bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu olacağından söz edilemeyeceği,
Bu itibarla; yukarıda belirtildiği üzere, dava konusu bireysel işlemin hukuki denetimi yapılırken dava konusu düzenleyici işlemin de hukuki irdelemesi yapıldığından ve bu düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırı bir yön tespit edilemediğinden, davacının, davada haksız çıkan taraf olarak kabulü ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği gerekçesiyle,
07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "örgün öğretim yoluyla" ibaresi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının icra katipliğine atamasının yapılmamasına ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemi yönünden davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından davalı idareye vekalet ücreti ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik maddesinde yer alan "örgün öğretim" ibaresinin 2022 yılında yürürlükten kaldırıldığı, bu durumun kendi lehine kullanılması gerektiği, öte yandan aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin mağduriyetine sebep olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : 07/09/1991 tarih ve 20984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde, "örgün öğretim" koşuluna yer verilmesinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından sebep unsurunun ortaya konulmadığı ve anılan düzenlemede bu nedenle hukuka uygunluk bulunmadığı; dolayısıyla açıköğretim fakültesi adalet önlisans mezunu olan davacının "örgün" öğretim koşulunu taşımadığı gerekçesiyle atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 13/02/2024 tarih ve E:2020/3569, K:2024/566 sayılı kararının davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısımlarının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Davacı, sözleşmeli icra katibi pozisyonu için 16/07/2019 tarihinde ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonuna başvurmuş, uygulamalı ve sözlü sınav aşamalarında başarılı olmuş ve Adalet Bakanlığına davacının açıktan atanması teklif edilmiştir.
Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi ile; İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin “İcra katipliğine atanma” “başlıklı 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, “En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesine yer verildiği, davacıya ait evrakın incelenmesinden Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Bölümü Önlisans adalet bölümünden mezun olduğu ve örgün öğretim yoluyla bilgisayar dersini başarıyla tamamladığına ilişkin belgeyi veya Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikası ibraz etmediğinden, atamasının uygun görülmediği ... Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiştir.
Davacı tarafından, atamasının yapılmamasına ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olarak belirtilen düzenlemede geçen “örgün öğretim yoluyla” ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan “En az lise veya dengi okul mezunu olup, örgün öğretim yoluyla verilen daktilo ya da bilgisayar dersini başarıyla tamamladığını belgelemek veya başvuru tarihinde Millî Eğitim Bakanlığınca onaylı veya kamu kurumu ve kuruluşlarınca düzenlenen kurslar sonucu verilen daktilo ya da bilgisayar sertifikasına sahip bulunmak" düzenlemesinde yer alan "örgün" ibaresi 14/09/2022 tarih ve 31953 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik Yönetmeliği ile madde metninden çıkarılmıştır.
Örgün öğretim yoluyla verilen bilgisayar dersini başarıyla tamamlayanlar ile açık öğretim yoluyla verilen bilgisayar dersini başarı ile tamamlayanların kullanacakları bilgisayarların türlerini, donanımlarını, yazılım ve program özelliklerini, bu bilgisayarların kullanım özelliklerini bilmek gibi aldıkları temel eğitim açısından birbirinden farklı değerlendirmeye tabi tutulmasına yönelik yapılmış bilimsel bir tespit bulunmamaktadır. Bu konuda davalı idare tarafından bilimsel esaslı bir rapor ya da görüş ortaya konulmuş değildir. Dolayısıyla bilgisayar dersini ister örgün öğretim isterse açık öğretim yoluyla başarı ile tamamlayanların bilgisayar kullanma becerileri ve mesleki yetkinlikleri açısından kendi aralarında farklı değerlendirilmelerini ve ayrı koşullara tabi tutulmalarını gerektiren nedenlerin bulunduğunu söylemek güçtür.
Davacının 09/07/2017 tarihinde Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Programını bitirerek önlisans diploması aldığı, 13/01/2020 tarihli Öğrenci Not Döküm Belgesinden zorunlu derslerden olan Temel Bilgi Teknoloji I ve Temel Bilgi Teknolojileri II derslerini aldığı, bu derslerin içeriği incelendiğinde bilgisayarların bileşenleri, bilgi işleme teknolojileri, internetin temel kavramları, arama motorları, bilgisayar türleri, bilgisayarı oluşturan temel donanım parçaları, giriş çıkış birimleri, sık karşılaşılan donanım hataları ve çözümleme, sosyal ağlar, bilgisayar ve ağ güvenliği, bilgisayarla ile ilgili birçok konu başlığının yer aldığı ve davacının bu dersleri başarı ile tamamladığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacının ön lisans diploması aldığı bölümde bilgisayar adı altında bir ders bulunmamakta ise de, Temel Bilgi Teknoloji I ve Temel Bilgi Teknolojileri II derslerinin içeriğinden ağırlıklı olarak bilgisayar eğitimi aldığı anlaşılmakta olup, bu derslerde alınan bilgisayar eğitiminin icra müdür ve yardımcılığı ile icra katipliği mesleği açısından yetersiz ya da eksik olduğu konusunda davalı idare tarafından bir iddiada da bulunulmamıştır. Bu konuda belirtilenin aksine yapılan bir tespit de yoktur.
Ayrıca icra katipliği için personel alımı yapılırken, Adalet Bakanlığınca önceden ilan edilen metinler arasından seçilen metni belirtilen kriterlere uygun olarak yazanlar uygulama sınavında başarılı sayılmaktadır. İdarece uygulama sınavı yapılmasına ve bu sınav sonucunda kişilerin bilgisayar kullanımına ilişkin yetkinlikleri ortaya konulmasına rağmen, dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik maddesinde, icra katipliği sınavına başvuru koşulu olarak, daktilo/bilgisayar dersini "örgün öğretim" yoluyla tamamlamış olma koşulunun aranmasının, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden sebep unsurunun idarece açıkça ortaya konulamadığı görülmektedir. Nitekim benzer bir uygulama sınavına tabi tutulan zabıt katipleri için örgün öğretim koşulunun aranmaması ve dava konusu bireysel işlemin tesisinden kısa bir süre sonra dava konusu düzenlemenin de yürürlükten kaldırılması karşısında, İcra Müdür ve Yardımcıları ile İcra Katiplerinin Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin “İcra katipliğine atanma” “başlıklı 3/A maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "örgün" öğretim koşuluna yer verilmesinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından sebep unsurunun ortaya konulmadığı ve anılan düzenlemede bu nedenle hukuka uygunluk bulunmadığı; dolayısıyla Açıköğretim Fakültesi Adalet önlisans mezunu olan davacının, yukarıda yer verilen gerekçe ile hukuka aykırı bulunan "örgün" öğretim koşulunu taşımadığı gerekçesiyle atanmamasına ilişkin işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, bireysel işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine ve davacının davada haksız çıkan taraf olarak kabulü ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği oyuyla, onama kararına katılmıyoruz.