T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2050
Karar No : 2025/5
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...
VEKİLİ: Av....
2- ...Kurumu
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 11/03/2024 tarih ve E:2022/211, K:2024/1206 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'da değişiklik yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair 25/11/2021 tarih ve 20355 sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 11/03/2024 tarih ve E:2022/211, K:2024/1206 sayılı kararıyla;
Davacı tarafından davalı Cumhurbaşkanlığına yapılan başvuruyla, Fiyat Farkı Kararnamesi ile yüklenicinin ihale günü vermiş olduğu teklifin güncel fiyat artışlarına karşı korunmasının amaçlandığı, ancak Kararname'deki temel endeks tanımının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 49. maddesinden farklı şekilde belirlendiği ve Yönetmelik'e göre 1 ay sonradan başlatıldığı, işin bitiminde yüklenicinin aldığı fiyat farkı ile iş deneyim belgesinin güncel tutarının birbirine eşit olması gerekirken, güncel iş deneyim belgesi tutarının alınan/ödenen fiyat farkına göre daha yüksek çıktığı, bu farklılığın temel nedeninin başlangıç-temel endeksler arasında 1 aylık fark bulunması olduğundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 4. maddesinde yer alan "temel endeks" tanımının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine paralel olarak "ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeks" şeklinde değiştirilerek her iki mevzuat arasındaki uyumsuzluğun ortadan kaldırılmasının talep edildiği;
Cumhurbaşkanlığınca söz konusu başvuruya ilişkin dilekçenin davalı Kamu İhale Kurumuna gönderildiği, Kurumca verilen 25/11/2021 tarih ve 20355 sayılı cevapla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ndeki temel endeks tanımlarının, Türkiye İstatistik Kurumunun istatistik yayımlama takvimi ile ilan/duyuru/ihale tarihlerinde, bu endekslerin yayım durumu gibi hususlarla birlikte ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektör temsilcisi kuruluşların da görüşleri alınarak belirlendiği, söz konusu önerinin Kurumca ilerideki dönemde yapılacak mevzuat çalışmalarında değerlendirileceğinin davacıya bildirilmesi üzerine davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;
Davalı idarelerin usule yönelik itirazları geçerli bulunmamış;
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Fiyat farkı verilebilmesi" başlıklı 8. maddesi, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın "Amaç" başlıklı 1. maddesi, "Kapsam" başlıklı 2. maddesi, "Dayanak" başlıklı 3. maddesi, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesi, "Fiyat farkı hesabı" başlıklı 5. maddesi, "Uygulama esasları" başlıklı 6. maddesi, 4734 sayılı Kanun'un "İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İş deneyim tutarının güncellenmesi" başlıklı 49. maddesine yer verilerek;
Davacı tarafından, Fiyat Farkı Kararnamesi ile yüklenicinin ihale günü vermiş olduğu teklifin güncel fiyat artışlarına karşı korunmasının amaçlandığı, ancak Kararname'de temel endeks Yönetmelik'ten farklı olarak 1 ay sonradan başlatıldığından, işin bitiminde yüklenicinin aldığı fiyat farkı ile iş deneyim belgesinin güncel tutarının birbirine eşit olması gerekirken güncel iş deneyim belgesi tutarının alınan/ödenen fiyat farkına göre daha yüksek çıktığı, Kararname'deki temel endeks tanımının Yönetmelik'e uygun olarak düzeltilmesinin mevzuattaki uyumsuzluğu ortadan kaldıracağının ileri sürüldüğü;
Fiyat farkı müessesesinin, kamu ihale sözleşmelerinde ihale tarihi ile sözleşmenin ifa edildiği tarih arasında girdi maliyetlerindeki değişimin, sözleşme bedeline yansıtılmasını sağlayan bir müessese olduğu; kamu ihalelerindeki temel işlevinin, isteklilerin tekliflerinin ihale tarihindeki şartlara göre hazırlanmasını sağlamak, ihale fiyatlarının daha rasyonel ve gerçekçi bir şekilde verilmesini temin etmek ve sözleşmenin taraflarının olumsuz şekilde etkilenmelerinin önüne geçilmesini sağlamak olduğu; fiyat farkı uygulamasının özellikle enflasyonist ortamlarda yükleniciyi fiyat değişimlerine karşı koruyan, sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasının Kanun'da belirlenmiş hali olarak ifade edilebileceği;
Yapım işlerinde fiyat farkı hesabı yapılırken, yapım işinin iş programına uygun olarak fiilen gerçekleştirilmesi gereken ayın "uygulama ayı" olarak, ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksin "temel endeks" olarak tanımlandığı; temel endeksin, ihaleye katılan isteklilerin tekliflerini basiretli bir tacir olarak ihale tarihinin içinde bulunduğu aydaki olgulara göre hazırladığı kabul edilerek bu şekilde belirlendiği;
İş deneyim belgesinin güncellenmesi müessesesinin ise, 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca yeterlik kriteri olarak yapım işlerinde son 15 yıl içinde geçici kabulü yapılan veya devam eden işlerle ilgili olarak istenilen iş deneyim belgelerindeki tutarın ihale aşamasındaki güncel karşılığını bulmayı sağlayan bir müessese olduğu; iş deneyeim belgelerinin güncellenmesi ile ilan tarihinden geriye doğru 15 yıl içinde farklı tarihlerde gerçekleştirilen yapım işlerinden elde edilen belgelerin bedelinin ihale tarihindeki karşılığının bulunmasının amaçlandığı ve teklif fiyatının güncel değerinin korunması ile ilgili olmadığı;
Fiyat farkı uygulamasında, isteklilerin tekliflerini sunduğu ihale tarihindeki aya ait değerler baz alınırken, iş deneyim belgesi uygulamasında ihale tarihinin değil, ihale ilan tarihi veya davet tarihinden geriye doğru belirli bir süre içerisinde gerçekleştirilen deneyimlerin dikkate alındığı;
Bu itibarla, fiyat farkı müessesesinin doğrudan yüklenicinin fiilen katlandığı gideri bulma amacını taşıdığı, iş deneyim belgesi müessesesinin ise iş deneyim belgelerindeki tutarın ihale aşamasındaki güncel karşılığını bulmayı sağlayan bir müessese olduğu, dolayısıyla her iki müessesenin birbirinden farklı müesseseler olduğu anlaşıldığından, davacı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 4. maddesinde yer alan "temel endeks" tanımının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine paralel olarak "ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeks" şeklinde değiştirilerek her iki mevzuat arasındaki uyumsuzluğun ortadan kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; iş deneyim belgelerinin güncellenmesi yönteminin, konunun daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla örnek olarak verildiği, fiyat farkı hesabındaki temel endeksin ihale ilan tarihindeki endeks olması gerektiği, ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksin bir sonraki ayın ilk üç gününde açıklandığı ancak ilanın yayımlandığı aya ait endeksin ihale günü yayımlandığı, dolayısıyla ihale günü yayımlanmış ve bilinen bir endeks var iken teklif fiyatı verdikten sonraki ayda açıklanacak olan endekse göre fiyat farkı verilmesinin, teklif fiyatının idare açısından karşılığı olan yaklaşık maliyetin güncellenmesi ilkesine aykırı olduğu, ayrıca isteklilerce bilinmeyen bir endekse göre tekliflerini hazırlamalarının beklenmesinin hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu, önceki Esaslar'da temel endeks ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeks iken 2013'teki Esaslar'da hata yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı idareler tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 11/03/2024 tarih ve E:2022/211, K:2024/1206 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının ve fazla yatırılan ...TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Kesin olarak, 13/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.