T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2475
Karar No : 2025/1408
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Gıda Turizm Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "Özel Tesis Turizm İşletmesi Belgesi"nin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 34. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;
"Özel Tesis" vasfı ile turizm işletmesi belgesi alan tesisin, belge almaya esas vasıflarını önemli ölçüde kaybettiğinden bahisle işlem tesisi yoluna gidildiği, davacının işletmesine yönelik Buca İlçe Emniyet Müdürlüğünce farklı iki tarihte düzenlenen tutanak ve davalı idarece hazırlanan denetim raporu ile işletmenin fiziki halihazır durumunun belgelemeye esas niteliklerinden farklılığının ortaya konulduğu sabit olmakla birlikte, mevzuat kapsamında işletmenin niteliğinde tespit edilen eksik ve aykırı hususların giderilmesi için davacıya belli bir süre verilmesi gerekirken, süre verilmeden ve bu süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların devam edip etmediği tekrar saptanmadan işletmeye ait turizm işletmesi belgesinin iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/05/2024 tarih ve E:2024/1339, K:2024/3352 sayılı kararıyla;
İlgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; özel tesis belgeli tesisler de dahil olmak üzere turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı tesislerin Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 3. bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen genel asgari nitelikler ile aynı Yönetmelik'te kendi tür ve sınıfları ile ilgili maddede düzenlenen nitelikleri taşımaları gerektiği, tesisin yatırım veya işletme döneminde belgelendirilmesine esas niteliklerini önemli ölçüde kaybetmiş olduğunun yapılacak denetimde tespiti halinde, turizm işletmesi belgesinin iptal edilebileceğinin anlaşıldığı,
Uyuşmazlıkta, ... Emniyet Müdürlüğü ve davalı idare denetim elemanları tarafından yapılan denetimler neticesinde hazırlanan tutanak ve denetim raporları ile dosyada mevcut görsel metaryellerin birlikte incelenmesinden, tesis konseptinin kendisine izin verilen faaliyet ile uyumsuz biçimde disko bar tarzında dizayn edildiği, dolayısıyla belgelendirilmesine esas niteliklerini taşımadığının sabit olduğu, temyize konu kararda da aynı sonuca varılmış olmakla birlikte, mevzuat kapsamında işletmenin niteliğinde tespit edilen eksik ve aykırı hususların giderilmesi için davacıya belli bir süre verilmeden ve bu süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların devam edip etmediği tekrar saptanmadan işletmeye ait turizm işletmesi belgesinin iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ise de, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Denetleme ve cezalar" başlıklı 5. bölümünde yer alan 30-36.madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belgeli turizm tesislerinde yapılan denetimlerde tespit edilen eksiklik ve aykırılıklar nedeniyle belge sahiplerine uyarma ve para cezası ya da belge iptali yaptırımlarının uygulanacağının düzenlenmiş olduğu, ancak söz konusu yaptırımlar arasında öncelik sonralık ilişkisi, başka deyişle herhangi bir sıralamanın öngörülmemiş olduğu, öte yandan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 34. maddesinde sayılan hallerde belge iptali yaptırımının uygulanmasından önce süre verilmesi zorunluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle,
... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla;
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Denetleme ve cezalar" başlıklı 5. bölümünde yer alan 30-36.madde hükümlerinde, belgeli turizm tesislerinde yapılan denetimlerde tespit edilen eksiklik ve aykırılıklar nedeniyle belge sahiplerine uyarma ve para cezası ya da belge iptali yaptırımlarının uygulanacağının düzenlenmiş olduğu, ancak söz konusu yaptırımlar arasında öncelik sonralık ilişkisi başka deyişle herhangi bir sıralamanın öngörülmemiş olduğu; 2634 sayılı Kanun düzenlemelerinde "özel tesis" olarak işletme belgesi verilen iş yerlerinin hangi hallerde "niteliklerinin önemli ölçüde kaybedilmiş" kabul edileceğinin açık ve somut olarak düzenlenmediği; nitekim söz konusu denetim raporunda da iş yeri hakkında "belge iptali" veyahutta "Kanun'un 33/a maddesi kapsamında işlem tesisi" idari yaptırımlarından birinin uygulanmasının teklif edildiği, öte yandan işleme dayanak teşkil eden denetim raporunda iş yerinde iptal edilen işletme belgesine konu olan yemek ve alkollü olmayan içecek sunumunun yapıldığının da tespit edilmiş olduğu hususları birlikte dikkate alındığında, davacının sabit bulunan eyleminin "iş yerinin işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik" olarak değerlendirilerek Kanun'da öngörülen en ağır idari yaptırım yerine öncelikle uyarma cezası ile cezalandırılmasının hakkaniyete, belirlilik ile ölçülülük ilkelerine, dolayısıyla hukuka uygun düşeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mevzuatta dava konusu işlemin tesis edilmesini gerektiren hallerde işlem tesis edilmeden önce işletmeye süre verilmesini öngören herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, tesiste yapılan denetimde tespit edilen hususların tesisin idare ve işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği, söz konusu tespitlerin tesisin belgelendirilmesine esas niteliklerini önemli ölçüde kaybetmiş olduğunu gösterdiği, denetim sonucunda, tesisin idare ve işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik olarak değerlendirilebilecek hususların tespiti halinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 34.maddesi uyarıncaya işletmeye uyarma ve/veya para cezası uygulandığı, ancak belgelendirmeye esas niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olduğunu gösteren hususların tespitinin aynı Kanun uyarınca turizm işletmesi belgesinin iptalini gerektirdiği, anılan Kanun'da uyarma, para cezası ya da belge iptali yaptırımları arasında herhangi bir sıralamanın öngörülmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/05/2024 tarih ve E:2024/1339, K:2024/3352 sayılı kararı doğrultusunda bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Uyuşmazlığa konu tesise, "40 kişilik yemek salonu, 30 kişilik yarı açık yemek alanı" kapasiteli ...tarih ve ...sayılı özel tesis turizm işletmesi belgesi, ... tarih ve ... sayılı kafeterya konulu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmiştir.
... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünce, 02/11/2021, 23/01/2022 06/03/2022 tarihlerinde, dava konusu işletmede yapılan kontrollerde, kapalı alanda tütün ve tütün ürünü tüketilmesine izin verilmesinin tespiti üzerine, ... Kaymakamlığınca para cezalarının düzenlendiği, İlçe Emniyet Müdürlüğünce 26/06/2022 tarihinde yapılan denetimde, iş yerinin canlı müzik yayın belgesi almadan faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi üzerine, ... Belediye Başkanlığınca idari para cezası düzenlendiği, belirtilen sürecin, ... Belediye Başkanlığınca davalı Bakanlığa bildirilmesi üzerine, davalı idare denetim elemanınca hazırlanan 17/10/2022 tarihli "İnceleme ve Araştırma Raporunda", belge sahibine son 1 yıl içinde cezai işlem uygulanmadığı hususu da dikkate alınarak, tesis belge sahibine uyarma cezası verilmesi yönünde kanaat bildirildiği, bu rapora dayalı olarak da davalı idarece, söz konusu idari yaptırım kararlarına gerekçe oluşturan ihlallerin "işletmecilik kusuru" olarak değerlendirilmek suretiyle, 2634 sayılı Kanun'un 32.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca, davacı hakkında uyarma cezası tesis edilerek 09/11/2022 tarihli yazı ile davacıya bildirildiği görülmektedir.
Bu süreçte, İzmir Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce 30/09/2022 ve 02/10/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde de, yine kapalı alanda sigara içildiği tespitinin yanı sıra, turizm işletme belgesinde belirtilen kapasitenin (70 kişi) aşıldığı ve işletmenin kullanım (yemek salonu/kafetarya) amacının "pub" tarzında dizayn edilerek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile özel tesis turizm belgesine uyumsuz şekilde faaliyette bulunulduğu ortaya konulmuş, tesiste turizm işletmesi belgesinde yazan (70 kişi) kapasitenin çok üzerinde müşteri bulunduğu, tesisin pub şeklinde dizayn edilerek faaliyet alanı dışında hizmet verdiği hususları tutanağa bağlanmış, söz konusu tespitlerin, 31/10/2022 tarihli ... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü yazısıyla davalı idareye, 11/10/2022 tarihli yazıyla da, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı şekilde faaliyet gösterildiğinin Buca Belediye Başkanlığına bildirilmesi üzerine, ...Belediye Başkanlığı tarafından, taraflarınca yapılan denetimde de, davacı tarafından ihlal edilen hususlar ile beraber tesisin turizm işletmesi belgesinde belirtilen kapasiteye uyumsuz olduğu tespitleri, 27/10/2022 tarihli yazıyla davalı idareye bildirilmiştir.
Bunun üzerine; davalı idare tarafından, 20/02/2023 tarihinde tesiste yapılan denetim neticesinde düzenlenen...tarih ve ... sayılı denetim raporunda; tesisin zemin kat ve 1. kattan oluşan bir yapıda faaliyet gösterdiği, tesisin mevcut durumunun tesis dosyasında bulunan görsel meteryal ile uyumlu olmadığı, zemin katta yemek salonu olarak tasarlanan alanda diskjokey (DJ) mahalli, bistro masalar, alkol ve kahve barı, mutfak, tuvalet, tavanlarda ışıklandırmalar, 1. katta depo olarak kullanılacağı belirtilen alanda bistro masalar ve amerikan bar bulunduğu, tesisin genel olarak temizlik ve bakımının yetersiz olduğu, tefriş ve dekorasyonunun kafe-bar niteliğinde olduğu hususlarının tespit edildiği görülmektedir.
Anılan denetim raporuna dayalı olarak bu defa 02/08/2021 tarihli özel tesis turizm işletmesi belgesinin davalı idarece iptali üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu'nun; "Denetim yetkisi" başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında; "Belge talebinde bulunan işletmelerin belgelendirilmesine esas denetimleri, belgeli yatırım ve işletmelerin niteliklerine ilişkin denetimleri ve işletmeleri sınıflandırma yetkisi Bakanlığa aittir." hükmüne,
"Cezalar" başlıklı 31. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Bu Kanuna ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmeliklerde gösterilen koşullara uymayan belgeli yatırım, işletme ve deniz turizmi araçlarının belge sahiplerine, diğer mevzuattaki ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla, aşağıdaki maddelerde belirtilen cezalar uygulanır." hükmüne,
"Uyarma" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; "Belge sahibine, aşağıda belirtilen durumlarda Bakanlıkça uyarma verilir: (a) Turizm yatırım ve işletmelerinin idare ve işletilmelerinde kusur, aksaklık ve eksikliklerin tespiti." hükmüne,
"Para cezası" başlıklı 33. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Belge sahibine, aşağıda belirtilen durumlarda ve miktarlarda idari para cezası uygulanır: a) 32 nci maddenin birinci fıkrasının (a) veya (b) bentlerine göre verilen uyarma ve eksikliğin giderilmesi için verilen süreye rağmen, bu süre içinde kusur, aksaklık veya eksikliklerin giderilmediğinin tespiti ...halinde sekiz bin beş yüz Türk lirası idari para cezası." hükmüne,
"Belge İptali" başlıklı 34. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; "Turizm belgesi, aşağıdaki durumlarda Bakanlıkça iptal edilir. (f) Yapılan denetim ya da sınıflandırma çalışması sonucunda niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olduğunun tespit edilmesi" hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Yönetmelikler" başlıklı 37. maddesinin (A) bendinin (2) numaralı alt bendinde; turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesi, bu işletmelerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlar ve diğer konuların Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe girecek yönetmeliklerle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
2634 sayılı Kanun'un 37. maddesinin (A) bendinin (2) numaralı alt bendine dayanılarak hazırlanan ve 01/06/2019 tarih ve 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (l) bendinde turizm belgesi, "Ana turizm yatırımı belgesi, ana turizm işletmesi belgesi, turizm yatırımı belgesi, kısmi turizm işletmesi belgesi veya turizm işletmesi belgesi" olarak, turizm işletmesi, "Türk veya yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler tarafından birlikte veya ayrı ayrı gerçekleştirilen ve turizm sektöründe faaliyet gösteren ticari işletmeler" olarak, turizm işletmesi belgesi, "Bu Yönetmelikte nitelikleri belirtilen turizm işletmelerine işletme aşamasında verilen belge" olarak tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin "Özel tesisler" başlıklı 42. maddesinde; "Özel tesisler; turizm alanında faaliyet gösteren, özellik arz eden ve Bakanlık tarafından desteklenmesi uygun görülen işletmelerdir." hükmüne yer verilmiş, 44. maddesinde ise özel tesislerin belgelendirilmesine ilişkin usul ve esaslar, tebliğ ile düzenlenecek hususlar arasında sayılmıştır.
Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan ve 27/11/2019 tarih ve 30961 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No/2019/1) yürürlüğe konulmuştur.
Anılan Tebliğ'in "Özel tesis turizm işletmesi belgesi başvuruları" başlıklı 10. maddesinde, "Özel tesis başvurularında, Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan görsel ve yazılı dokümanlara ilişkin açıklama aşağıda belirtilmektedir:
a)Başvuru sahibinin ticari faaliyetleri ve varsa turizm alanındaki faaliyetleri hakkında bilgi ve belgeler.
b)Tesisin sahip olduğu özelliklere ilişkin bilgi ve/veya belgeler.
c)Tesisin dış görüntüsü dahil olmak üzere tüm mahallerinin çekimlerini içeren, geniş/yatay formatta video dosyası.", hükmüne,
"Özel tesis, özel konaklama tesisi ve gastronomi tesisi turizm belgesi başvurularının değerlendirilmesi" başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında, "Özel tesis turizm işletmesi belgesi başvurularında, belgeleri uygun görülenlere talep inceleme raporu düzenlenerek başvurular Değerlendirme Kuruluna sunulur. Değerlendirme Kurulunca uygun görülen tesisler denetim programına alınır. Uygun görülmeyen başvurular için başvuru sahibine yazılı bilgi verilir. Denetim programına alınan tesislerde belgelendirme denetimi yapılır. Tesislerin sahip olduğu fiziksel ve işletmecilik nitelikleri tespit edilir. Tespitlerin yer aldığı denetim raporu Değerlendirme Kurulu tarafından görüşülerek tesisin Bakanlıkça desteklenmesinin uygun görülüp görülmediğine ilişkin karar verilir. Belgelendirilmesi uygun görülen tesislere turizm işletmesi belgesi düzenlenir; uygun görülmeyen başvurulara ilişkin olarak başvuru sahibine yazılı bilgi verilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Israr hususu, davacı hakkında tesis edilen özel tesis turizm işletmesi belgesinin iptali konulu dava konusu işlem yerine, uyarma cezası gibi daha hafif bir cezai işlem uygulanması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; özel tesis işletme belgeli tesisler de dahil olmak üzere turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı tesislerin Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 3. bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen genel asgari nitelikler ile aynı Yönetmelik'te kendi tür ve sınıfları ile ilgili maddede düzenlenen nitelikleri taşımaları gerektiği, belgeli yatırım ve işletmelerin niteliklerine ilişkin denetimlerin Bakanlıkça yapılacağı, gerek görülmesi durumunda, denetim yetkisinin, sınırlarını belirlemek kaydıyla valilik vasıtasıyla da kullanabileceği, 2634 sayılı Kanun'a ve bu Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmeliklerde gösterilen koşullara uymayan işletme belge sahiplerine, diğer mevzuattaki ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanun'da belirtilen cezaların uygulanacağı, anılan cezaların, "uyarma, para cezası, belge iptali" ile belirli hallerde de hapis veya adlî para cezası olduğu, uyarma cezalarının kesin olduğu, para cezalarının, tebliğden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerektiği, hangi durumda, hangi cezanın verileceğinin ise, ilgili cezanın düzenlendiği kanun hükmü ile beraber, idarenin denetim elemanlarınca düzenlenen denetim raporu da dikkate alınarak, olaya göre Bakanlıkça takdir edileceği, öte yandan, verilecek cezalar arasında herhangi bir öncelik sırası öngörülmediği, Kanun'da hükme bağlanan hususların davalı idarece tespiti halinde, doğrudan "belge iptali" şeklinde işlem tesis edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
Ayrıca, Yönetmelik'te "diğer tesisler" başlığı altında düzenlenen özel tesisler açısından, işletme aşamasında verilen "turizm işletmesi belgesi"nin ilgililerce talebi halinde, tesisin özelliğine ilişkin görsel ve yazılı dokümanın idareye sunulması gerektiği, anılan dokümanların kapsamının ise, tesisin sahip olduğu özelliklere ilişkin bilgi ve/veya belgeler ile tesisin dış görüntüsü dahil olmak üzere tüm mahallerinin çekimlerini içeren, geniş/yatay formatta video dosyasına ilişkin olduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; turizm işletme belgesinde, tesisin niteliğinin "70 kişi kapasiteli yemek ve yarı açık yemek salonu" olarak belirlendiği, ancak işletmede, muhtelif tarihlerde yapılan denetimlere dayalı düzenlenen tutanaklarda, ortalama 200 kişi bulunduğunun ortaya konulduğu, ilçe emniyet müdürlüğünce, toplum sağlığı ve güvenliği açısından bu durumun risk oluşturduğu tespitinde bulunulduğu, davacıya verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının faaliyet konusunun "kafetarya" olduğu, kurumlar vergisi mükellefi davacıya ait vergi levhasına bakıldığında da, işletmeninin ana faaliyet kodunun ve adının "561019-Yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafe ve kafetaryaların faaliyetleri" olarak gösterildiği anlaşılmaktadır.
Maddi olay kısmında yer verilen süreç değerlendirildiğinde; tesiste, hem turizm hem de başka mevzuat hükümlerine ilişkin aykırılıkların, kapalı alanda tütün ve tütün ürünü tüketilmesine izin verilmesi, canlı müzik izin belgesi alınmadan (2022 yılında belirtilen belgenin alındığı) faaliyette bulunulması ve kişi sayısı açısından kapasitenin aşılmasından ibaret olmadığı, kaldı ki anılan aykırılıklar yönünden, ilgili idarelerce cezai işlem tesis edildiği gibi davalı Bakanlık tarafından da, 2634 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında değerlendirme yapılarak davacıya uyarma cezası verildiği, bununla birlikte, uyuşmazlığa konu belge iptaline yönelik dava konusu işlemin dayanağının, esasen, işletmenin faaliyet konusu dışında, yemek salonu/kafetaryadan ziyade vergi levhasında faaliyet kodu 563004, faaliyet konusu da "bar meyhane ve birahane" olarak gösterilmesi gereken şekilde dizayn edilerek (yemek salonu olarak kullanılması gereken zemin katta, diskjokey -DJ- mahalli ile bistro şeklinde masalar, projeye göre depo olarak kullanılması gereken 1. katta da benzer şekilde bistro masalar ile amerikan bar konulduğu) hizmet verilmesine dayandığı, dosyada yer alan tutanaklar ve görseller incelendiğinde de belirtilen aykırılığın sabit olduğu, bu hali ile, turizm işletme belgesi alınırken idareye sunulan dosyada bulunan belgeler ve görsel materyal ile uyumsuz şekilde faaliyette bulunan işletme açısından, davalı idarece somut durumun, "niteliklerin önemli ölçüde kaybedilmiş olduğu" şeklinde değerlendirilmesinin, Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendine, hakkaniyete ve ölçülülük ilkesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Her ne kadar temyize konu kararda, hangi hallerde "işletmenin niteliklerinin önemli ölçüde kaybedileceği" hususunun, dava konusu işlemin dayanağı olan Kanun hükmünde açık/somut olarak düzenlenmediği ve davacının eylemlerinin "iş yerinin işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik" olarak görülmesinin uygun olacağı yönünde değerlendirme yapılmış ise de; Kanun'un cezaların düzenlendiği 32, 33 ve 34. maddeleri incelendiğinde, hangi durumda hangi cezanın verileceği hususunun, bir kaç bent haricinde, açık, belirli ve somut şekilde düzenlendiği, daha önce davacı adına tesis edilen para cezaları ile uyarma cezasına rağmen, davacı tarafından aykırılıklar giderilmeyerek, düzenlemelere aykırı şekilde faaliyetlerin ısrarlı şekilde sürdürüldüğü görülmekte olup, somut olayın tamamı göz önüne alındığında, hem Belediye, hem Valilik (il ve ilçe emniyet müdürlüğü) hem de davalı idare elemanlarınca ortaya konulan aykırılıkların, "iş yerinin işletilmesinde kusur, aksaklık ve eksiklik" olarak değerlendirilebilmeyi aşan nitelikte olduğu açıktır.
Bu itibarla; hukuka ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşılan dava konusu işlem açısından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak, 26/06/2025 tarihinde, oybirliği ile karar verildi.