T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2500
Karar No : 2024/3400
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 29/05/2024 tarih ve E:2020/2400, K:2024/3302 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğünün "Kadrosuz usta öğreticiler" konulu 15/04/2009 tarih ve 1145 sayılı Genel Yazısı'nın iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 29/05/2024 tarih ve E:2020/2400, K:2024/3302 sayılı kararıyla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2020 tarih ve E:2019/2009, K:2020/988 sayılı bozma kararına uyularak;
Anayasanın 2. maddesine, 138. maddesinin son fıkrasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasına; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 43., 45. ve 47. maddelerine yer verildikten sonra,
Bir kariyer meslek olarak öğretmenlerin seçimi ve atanmalarının, ilgili hükümleri kararda da belirtilen 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda çok sıkı kurallara bağlandığı ve bu kurallarla Türk Milli Eğitiminin düzenlenmesinde esas olan amaç ve ilkelere ulaşmanın hedeflendiği; dolayısıyla, kararda yer verilen düzenlemeler dışında başka kişilerin öğretmen görev ve sorumluluğuna sahip olmalarının olanaksız olduğu,
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile Dairelerinin E:... sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; E:... sayılı dosyada yargılamaya konu edilen, Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğünün, "Kadrosuz Usta Öğretici Görevlendirilmesi" konulu 17/07/2008 tarih ve 1983 sayılı Genel Yazısının, gerek "öğretmen görev, yetki ve sorumluluğu çerçevesinde bağımsız sınıf verilecek şekilde planlama yapılması" şeklinde düzenleme getiren 7. maddesinde, gerek tamamında, gerekse Genel Yazı ekinde yer alan, Görevlendirmede Uyulacak Esaslar'da; görevlendirilecek kadrosuz usta öğreticiler arasında yüksek öğrenim mezunu olan ya da olmayan ayrımı yapılmadığı gibi anılan işlemin iptali istemiyle açılan E:... sayılı davada da Danıştay İkinci Dairesince böyle bir ayrıma gidilmeden, "öğretmen olarak görevlendirme şartlarını taşımadığı tartışmasız olan usta öğreticilere, bir öğretmen yanında ve gözetiminde sınıflarda görevlendirilme dışında bağımsız olarak sınıflarda öğretmenlik görevi yaptırılmasını öngören düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle önce yürütmenin durdurulmasına, ardından ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/06/2014 tarih ve E:2011/2449, K:2014/2540 sayılı kararıyla onandığı,
Bu kez, dava konusu Genel Yazı'yla, hakkında yürütmenin durdurulması ve iptal kararları verilen 17/07/2008 tarih ve 1983 sayılı Genel Yazı'ya benzer düzenlemeler içeren ve yüksek öğrenim mezunu olan usta öğreticilere bağımsız sınıf verilmesi sonucunu doğurur şekilde düzenleme yapıldığının görüldüğü,
Kararda ilgili hükümlerine yer verilen Anayasa ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince, idarenin maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan bir yargı kararını "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamasının hukuk devletinin bir gereği olduğu,
Buna göre, yargı kararlarının gerekçesi ile bir bütün olduğu göz önünde bulundurularak, kararda yer verilen Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararı uyarınca davalı idarece gecikmeksizin ihtiyacı karşılayacak ölçüde kadro tahsisi için çalışma yapılarak, öğretim kurumlarında kadrolu öğretmenler ile hizmetin yürütülmesinin, usta öğreticilerin ise ancak öğretmenlere yardımcı olarak görevlendirilmesinin temini gerekmekte iken, yargı kararının eksik uygulanmasının bir sonucu olarak, yüksek öğrenim mezunu olan usta öğreticilerin öğretmen görev ve sorumluluğu içinde ve bağımsız sınıf verilmesinin yolunu açan dava konusu düzenlemede hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu Genel Yazının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılmasının öncelikli hedeflerden olduğu; dava konusu yazının yayımlandığı tarihte ülkemizin gelişmiş OECD ülkelerini bu kademede de yakalaması amacıyla okul öncesi eğitim kurumlarının yaygınlaştırıldığı ancak öğretmen açığının kapatılmamış olduğundan hizmetin aksamaması için davada belirtilen tedbirin alındığı; yargı kararlarının gecikmeden yerine getirilmesi amacıyla usta öğretici görevlendirilmesiyle ilgili Yönetmelik olan "Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik"in, "Usta öğreticiler" başlıklı 12. maddesinde 29/08/2009 tarih ve 27334 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle "Yüksek öğretim kurumlarının okul öncesi eğitimi öğretmenliği bölümünden mezun olanlar, okul öncesi eğitim
kurumlarında kadrosuz usta öğretici olarak görevlendirilebilir," hükmü ile güncellendiği; böylece alanla ilgili lisans ve ön lisans mezunlarının okul öncesi eğitim kurumlarına usta öğretici olarak görevlendirilebilmesinin sağlandığı; dava konusu idari işlemin yürütmesinin durdurulması kararı sonrasında ilgili Yönetmelikte Danıştay'ın kararı ve gerekçeleri doğrultusunda değişiklik yapıldığı; dava konusu yazının, Yönetmelik değişikliği ile geçersiz kılındığı; bu nedenle, davanın da konusuz kaldığı ve karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Danıştay İkinci Dairesinin 29/05/2024 tarih ve E:2020/2400, K:2024/3302 sayılı kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2020 tarih ve E:2019/2009, K:2020/988 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 29/05/2024 tarih ve E:2020/2400, K:2024/3302 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.