T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/2621
Karar No : 2025/766
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2-... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1-...
2- ...
3- ...
4-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/12549, K:2024/3767 sayılı kararının kısmen iptal, kısmen kabul kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Kooperatifi ortağı olan ...'nin (muris) vefatından önce 01/09/2019 tarihinde beyan edilen ayçiçeği ürününün hasadını yapan davacılar (mirasçılar) tarafından, ürün desteğinden yararlandırılmalarına ilişkin olarak yapmış oldukları başvurunun reddine dair Keşan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünün 2019/008 sayılı 2019 Yılı Ürünü Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları Genelgesi'nin 2. maddesinin iptali ve Kurumca faturalandırılmış 16.894 kg yağlık ayçiceği ürününün fark desteği miktarı olan 6.757,60 TL'nin yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/12549, K:2024/3767 sayılı kararıyla;
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 1. ve 2. maddesi, "Tarımsal destekleme araçları" başlıklı 19. maddesinin (b) bendi, 5488 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan 24/10/2019 tarih ve 30928 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1691 karar sayılı 2019 yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın 3. maddesinin 2. ve 3. fıkraları ile 11. maddesi, 488 sayılı Tarım Kanunu'nun 19. maddesi ve 23/10/2019 tarih ve 1691 karar sayılı Cumhurbaşkanı Kararına dayanılarak çıkartılan "Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ (2019/46)'in "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin (o) bendi, "Tarımsal destekleme başvurularının kabulü" başlıklı 7. maddesinin 1. ve 3. fıkrası, "Türkiye tarım havzaları üretim ve destekleme modeline göre fark ödemesi desteği" başlıklı 9. maddesinin 1. ,4. ,5. fıkraları ile 10. fıkrasının (a) bendi, Tebliğ'in "Denetim ve yaptırım" başlıklı 26. maddesinin 9. fıkrası ve 2019/008 sayılı Genelge'nin 2. maddesine yer verilerek,
5488 sayılı Kanun'un 19. maddesinin (b) bendinde, fark ödemesinden yararlanacak çiftçilerden, üretim faaliyeti ve ürünlerin satışına ilişkin belgelerin isteneceği, 1691 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 3. maddesinin 3. fıkrasında, bu ödemeler için alım satım belgesi (fatura, müstahsil makbuzu vb.) isteneceği, söz konusu Karar'ın uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği, Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ'in (Tebliğ No: 2019/46) 26. maddesinin (ç) bendinde de; dava konusu destekleme ödemelerine dair, 2019 üretim yılına esas Çiftçi Kayıt sistemi ve destekleme müracaatlarını tamamladıktan sonra vefat eden çiftçiler için destekleme ödemelerinin vefat eden çiftçi adına bankaya yatırılacağı, vefat etmeden önce dilekçe ile müracaat etmiş ancak istenilen belgeleri teslim edememiş çiftçiler için bu belgelerin mirasçılarından herhangi biri tarafından süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edileceği, belgelerin süresi içerisinde il/ilçe müdürlüğüne teslim edilmemesi durumunda destekleme ödemesinin yapılmayacağı,
Bu kapsamda, dava konusu edilen 2019 yılı Ürünü Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları (Genelge 2019/008) 2. maddesinde de, destekleme uygulamalarının yürütülmesi ve uygulamada farklılıklara yol açmamak adına açıklama getirmek üzere, il/ilçe müdürlüklerine ibraz edilecek fark ödemesi desteğine esas belgelerin, (fatura vb.) vefatından önce çiftçi adına, vefatından sonra ise mirasçıları adına düzenlemiş olması kuralının getirilmesinde, dayanağı 1691 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2019/46 sayılı Tebliğ'e aykırılık görülmediği,
Davacıların 2019 yılı fark ödemesi desteğinden faydalanma talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve 16.894.kg yağlık ayçiçeği ürününe dair fark desteği tutarı olan 6.757,60 TL'nin yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden ise; dosyada bulunan çiftçi kayıt sistemi belgesine göre, muris ...'nin kayıt tarihinin 22/11/2018 olduğu, çiftçi kayıt sistemi ile ortağı olduğu kooperatife ayçiçeği üreteceğini 10/06/2019 tarihinde beyan ettiği, ancak 01/09/2019 tarihinde vefat etmesi nedeniyle, ürünün hasadının mirasçılar tarafından yapılarak kooperatife teslim edilip faturalandırıldığı, Keşan Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından, düzenlenen müstahsil makbuzlarının 2019/008 sayılı Genelge'nin 2. maddesine aykırı olarak mirasçılar adına değil de ölen ... adına düzenlenmesi nedeniyle, davacıların 2019 yılı fark ödemesi desteğinden yararlandırılmadıklarının anlaşıldığı, 2019/46 sayılı Tebliğ'in 26. maddesinin 9. fıkrası uyarınca vefat eden çiftçinin mirasçılarının müracaatı üzerine ve anılan Yönetmelik ekinde istenilen belgeleri teslim edememiş çiftçiler için bu belgelerin mirasçıları tarafından herhangi birisi tarafından süresi içerisinde il/ilçe müdürlüklerine teslim edilmesi durumunda vefat eden çiftçi adına destekleme ödemesi yapılması mümkün olduğundan, murisin bağlı olduğu Kooperatife beyan edilen ayçiçeği üretiminin gerçekleştirilerek ürün hasadının Kooperatife teslimi ile kurumca faturalandırıldığı gerçeği karşısında; sırf faturanın, ölen çiftçi adına düzenlenmiş olması sebebiyle, davacıların fark ödemesi desteğinden faydalandırılmamasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu itibarla, davacıların yoksun kaldıkları fark desteği tutarının da, yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle,
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Ürünü Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları 2019/008 sayılı Genelgesi'nin 2. maddesinin iptali isteminin reddine, davacılar tarafından, ürün desteğinden yararlandırılmalarına ilişkin olarak yapmış oldukları başvurunun reddine dair Keşan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin iptaline, diğer kısımlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, 2019 Yılı Fark Ödemesi Desteği Uygulamalarının 2. maddesinde yer alan "Tebliğin 26 ncı maddesi, dokuzuncu fıkrası, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen durumlarda; vefat eden çiftçi adına mirasçıları tarafından il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilecek fark ödemesi desteğine esas belgeler (müstahsil makbuzu, fatura vb) vefatından önce çiftçi adına, vefatından sonra ise mirasçıları adına düzenlenmiş olmalıdır." hükmü ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesi uyarınca; mirasçıların, miras bırakanın ölümü ile miras bırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazandıkları, bu hükümler doğrultusunda; ÇKS'ye kayıtlı çiftçinin vefat etmesi durumunda hakları mirasçılarına geçeceğinden, düzenlenen alım satım belgelerinin mirasçıların (ürünü satan kişi) adına olması durumunda destekten faydalandırılmasının mümkün olduğu, bu yönüyle Daire kararının davanın kısmen kabulüne yönelik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden Keşan Kaymakamlığı tarafından, 2019 yılı ürünü fark ödemesi desteklerinin, 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 19. maddesi, 23/10/2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı" ve 09/11/2019 tarih ve 30943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/46)" ile 23/12/2019 tarih ve E.3940894 sayılı 2019 yılı Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları (Genelge 2019/008) kapsamında yürütüldüğü, 2019 yılı Ürünü Fark Ödemesi Desteği Uygulamaları'nın (Genelge 2019/008) 2. maddesinde, vefat eden çiftçi adına mirasçıları tarafından, il/ilçe müdürlüğüne ibraz edilecek fark ödemesi desteğine esas belgelerin (müstahsil makbuzu, fatura vb.) vefatından önce çiftçi adına, vefatından sonra ise mirasçıları adına düzenlenmesi gerektiğinin belirtildiği, dava konusu uyuşmazlıkta ise ibraz edilen müstahsil makbuzlarının muris ...'nin vefatından sonra adına düzenlendiğinden, fark ödemesi desteğinden faydalandırılamayacağı açıkken Danıştay Dördüncü Dairesi tarafından verilen davacıların fark ödemesinden faydalandırılması gerektiği yönündeki hükmün hukuka aykırı olduğu, davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının temyize konu edilen kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptal ve kabule ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın temyize konu bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen iptal ve kabule ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/06/2024 tarih ve E:2023/12549, K:2024/3767 sayılı kararının temyize konu iptale ve kabule ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 08/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.