T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/3094
Karar No : 2025/1377
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan özel öğretim kurumunda öğretmen olarak görev yapmakta iken çalışma izni iptal edilen davacının çalışma izin onayının geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı Afyonkarahisar Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesi, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 8. maddesi, 20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 25., 26. ve 27. maddelerinde yer alan kurallar aktarılarak,
5580 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 26. ve 27. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; özel öğretim kurumlarında çalışacak personel bakımından söz konusu Kanun ve Yönetmelik'te öngörülen çalışma izninin eğitim personelinin sözleşme imzaladığı kurum müdürü tarafından yine anılan Yönetmelik'te belirtilen evrakların da eklenmesi suretiyle ilgili milli eğitim müdürlüğü vasıtası ile talep edileceği, bu şekilde çalışma izni talep edilen personelden nitelik ve şartları uygun görülenlere müracaattan itibaren 10 gün içerisinde valilikçe çalışma izni düzenleneceği, daha önce valilikçe adlarına çalışma izni düzenlenen personelin aynı okulda çalışmaya devam ederek yeniden sözleşme yapmaları halinde ise yeniden düzenlenen sözleşmelerin önceki sözleşmenin bitiminden en geç 30 gün önce söz konusu özel öğretim kurumu tarafından izin uzatılma onayı alınmak üzere ilgili milli eğitim müdürlüklerine verilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,
Dolayısıyla 5580 sayılı Kanun ve anılan Yönetmelik'te düzenleme altına alınan çalışma izninin talep edildiği özel öğretim kurumuna münhasır olduğu gibi aynı zamanda söz konusu özel öğretim kurumu ile akdedilen sözleşme süresi ile de sınırlı bulunduğu sonucuna varıldığı,
Dosyanın incelenmesinden; davacının öğretmen olarak görev yaptığı Dinar İlçesinde bulunan Özel Aydoğan Burç Sevgi Anadolu Lisesinin 23/07/2016 tarih ve 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatıldığı, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nde, bu kurum ve kuruluşlarda görev yapan yönetici, eğitimci, öğretmen, (...) ve diğer personellerin çalışma izinlerinin iptal edilmesi ve başka bir okulda çalışma izin onayının düzenlenmemesinin istenildiği, aynı Genel Müdürlüğün ... tarih ve ... sayılı yazısı uyarınca Afyonkarahisar Valililiği tarafından 20/09/2016 tarihinde davacının çalışma izninin iptal edildiği ve sisteme "667 sayılı KHK kapsamında kurumu kapatıldı" şerhinin konulduğu, davacı tarafından çalışma izni verilmesi istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulması üzerine, davalı idare tarafından davacının durumunun ... tarih ve ... sayılı yazı ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünden sorulduğu, anılan Genel Müdürlüğün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının almış olduğu cezanın komisyon kararı ile kaldırılmadığının bildirildiği, bunun üzerine Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle davacının başvurusunun reddedildiği ve söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı,
Olayda; davacının görev yaptığı Özel Aydoğan Burç Sevgi Anadolu Lisesinin 23/07/2016 tarihinde 667 sayılı KHK ile kapatıldığı, davacının çalışma izninin anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 1/b maddesi ve ... tarih ve ... sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü yazısı doğrultusunda iptal edildiği, söz konusu yazının Danıştayda dava konusu edildiği ancak henüz verilen bir kararın bulunmadığı, bu nedenle davalı idare tarafından bağlı yetki çerçevesinde işlem tesis edildiği,
Ayrıca, özel öğretim kurumlarında görev yapacak personele ilişkin çalışma izninin, söz konusu personelin sözleşme imzaladığı özel öğretim kurumunca Kanun ve Yönetmelik'te belirlenen usuller çerçevesinde talep edilebileceği, bu talep üzerine valilik tarafından düzenlenen çalışma izninin ilgili özel öğretim kurumuna münhasır olacağı gibi söz konusu özel öğretim kurumuyla akdedilen sözleşme dönemiyle sınırlı olacağı, dolayısıyla davacı tarafından talep edildiği şekilde genel nitelikte çalışma izni düzenlenmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 05/12/2023 tarih ve E:2020/7083, K:2023/6803 sayılı kararıyla;
5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 tarih ve E.11137945 sayılı "667 sayılı KHK kapsamında çalışma izni iptal edilen personel" konulu yazısında yer alan kurallar aktarılarak,
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; Cumhuriyet savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinlerinin valiliklerce iptal edileceği, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği, bireysel değerlendirme yapılmaksızın tesis edilen bu işlemlerden kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik valilikler bünyesinde komisyonlar oluşturulacağı ve bu komisyonlarca yapılacak bireysel inceleme neticesinde anılan kişilerin millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı, bunlarla irtibatı olup olmadığının tespit edilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı,
İptal davalarının idarî işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olduğu, idari işlemin ise idarenin kamu gücü kullanarak tek taraflı olarak tesis ettiği hukuki sonuç doğuran işlem olduğu, idareyi işlem yapmaya sevk eden maddi ve hukuki etkenlerin ise idari işlemin sebep unsurunu oluşturduğu,
Dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuki denetiminin yapılabilmesinin; bu değerlendirmeyi haklı kılan maddi sebeplerin yargılama esnasında davalı idarece ortaya konulmasına ve izah edilmesine bağlı olduğu, bu konudaki yükümlülüğün şüphesiz öncelikle dava konusu işlemi tesis eden davalı idareye ait olduğu, bununla birlikte idari yargı mercilerince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde öngörülen resen araştırma ilkesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için her türlü inceleme ve araştırmanın yapılmasının da mümkün, hatta olayın niteliğine göre gerekli olduğu,
Anayasa Mahkemesinin, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında, iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımladığı, bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığının açık olduğu, bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşmasının yeterli olacağı,
Somut olayda; davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun komisyonun yaptığı incelemeler gerekçe gösterilmek suretiyle reddedildiği, Mahkemece özel öğretim kurumlarında görev yapacak personele ilişkin çalışma izninin, söz konusu personelin sözleşme imzaladığı özel öğretim kurumunca Kanun ve Yönetmelik'te belirlenen usuller çerçevesinde talep edilebileceği, bu talep üzerine valilik tarafından düzenlenen çalışma izninin ilgili özel öğretim kurumuna münhasır olacağı gibi söz konusu özel öğretim kurumuyla akdedilen sözleşme dönemiyle sınırlı olacağı, dolayısıyla davacı tarafından talep edildiği şekilde genel nitelikte çalışma izni düzenlenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince de bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, dosyanın tamamı incelendiğinde, davacının terör örgütleri ile irtibat veya iltisaklı olup olmadığına ilişkin yeterli araştırmanın yapılmadığının anlaşıldığı,
Bu itibarla, öncelikle; davalı idareye, davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatı olduğu yönünde değerlendirme yapılmasına dayanak teşkil eden tespitlerin, bu tespitlere ilişkin bilgi ve belgelerin sorulması, öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için;
Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığına; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait örgüt içi iletişim programı (ByLock) kullandığına ya da ankesörlü telefon görüşme kaydı bulunduğuna ilişkin tespit olup olmadığının sorulmasına, var ise tespitlere ilişkin belge ve raporların, (mahiyetleri ve kullanım bilgileri yer alacak şekilde) FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında var ise davacının adının geçtiği ifade tutanaklarının istenilmesine,
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna; davacının, müflis Asya Katılım Bankası AŞ’de katılım ya da cari hesabının bulunup bulunmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, hesap no, hesap açılma tarihi, işlem tarihleri, işlemlerin mahiyeti, tutarı yer alacak şekilde) istenilmesine,
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait özel öğretim kurum ve kuruluşlarına ilişkin eğitim kaydı ile özel öğrenci yurtları vb. ilişkin kayıt bilgileri (istihbari olanlar dâhil) olup olmadığının sorularak, var ise tespitine ilişkin belge ve raporların istenilmesine,
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK); davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkili gerçek (sivil imamlar vb) veya tüzel (Kimse Yok Mu Derneği vb) kişilere bağış ya da para transferinin olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, dernek/vakıf, miktar ve tarih yer alacak şekilde) istenilmesine,
İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğüne; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan dernek ya da sendika/federasyon/konfederasyonlarda yönetim/denetim/genel kurul üyelik/aidat bilgisi olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,
Vakıflar Genel Müdürlüğüne; davacının FETÖ/PDY terör örgütüne ait olduğu gerekçesiyle kapatılan vakıflarda üyeliği ya da mütevelli heyeti üyeliği olup olmadığının sorularak, var ise ilgili belge ve raporların (şahıs, tarih aralığı ve ilgili kuruluş yer alacak şekilde) istenilmesine,
Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon Anonim Şirketine; davacının Digitürk aboneliğinin bulunup bulunmadığı, aboneliği bulunuyorsa bu aboneliği iptal ettirip ettirmediğinin, iptal ettirmiş ise hangi tarihte iptal ettirdiğinin sorularak, var ise müşteri hizmetleri ile yapılan görüşmenin çözümünün ve diğer bilgi ve belgelerin birer örneğinin istenilmesine" yönelik verilecek ara kararı neticesinde davalı idare ile yukarıda anılan kurum ve kuruluşlarca gönderilecek bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilerek karşı beyanlarının da alınmasından sonra davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği,
Kuşkusuz yukarıda anılan değerlendirme yapılırken davacı hakkındaki ceza soruşturmasındaki ve ceza kovuşturmasındaki (kesinleşmiş takipsizlik ya da beraat kararı ile sonuçlanmış olsa dahi) tespitlerin de irtibat ve iltisak noktasında göz önüne alınması gerektiği,
Bu itibarla, belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın, eksik incelemeyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;
5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 tarih ve E.11137945 sayılı "667 sayılı KHK kapsamında çalışma izni iptal edilen personel" konulu yazısında yer alan kurallar aktarılarak,
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinlerinin valiliklerce iptal edileceği, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği, bireysel değerlendirme yapılmaksızın tesis edilen bu işlemlerden kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik valilikler bünyesinde komisyonlar oluşturulacağı ve bu komisyonlarca yapılacak bireysel inceleme neticesinde anılan kişilerin millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olup olmadığının tespit edilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı,
UYAP ortamında yapılan inceleme sonucunda; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinde "Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek isteyerek yardım etme" suçundan yargılama yapıldığı, yapılan yargılama sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, "... sanığın örgüt liderinin Bank Asya'ya para yatırılmasına yönelik ilk talimat tarihi olan 2014 ocak ayının akabinde 17/02/2014 tarihinde hesaba yatırılan 8.400 TL ile 90.31 XAU satın aldığı, ikinci talimat tarihi olan 2014 eylül ayının akabinde 21/10/2014 tarihinde hesaba iş bankasından gönderilen 11.500 TL ilave para ile, 24/10/2014 tarihinde 13.500 TL 372 gün vadeli katılım hesabı açtığı, bankanın TMSF'ye devir tarihi olan 2015 mayıs ayından sonra ise para yatırmasının olmadığı..." tespitlerine yer verilerek davacının mahkumiyetine karar verildiği, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve dosyanın temyiz incelemesi için halen Yargıtayda olduğunun görüldüğü,
Söz konusu ceza mahkemesi kararının kesinleşmemiş olması nedeniyle masumiyet karinesi kapsamında davacı hakkında yapılacak değerlendirmenin bahsi geçen ceza mahkemesi kararından ari olarak yapılması gerektiği,
Buna göre, davacı hakkında düzenlenen 26/09/2020 tarihli HTS Analiz Tutanağındaki, davacının adına kayıtlı ... numaralı GSM hattı ile haklarında FETÖ/PDY soruşturması kapsamında tahkikat yapılan ve ByLock kullanan şahıslar ile yoğun şekilde irtibatının olduğu, özellikle C. B.'nin emniyet yapılanmasında yer aldığı, H.P.'nin ser rehber, N.Ç.'nin eğitim danışmanı, R.K.'nin eğitim danışmanı, S.P.'nin eğitim danışmanı, S.D.'nin emniyet mahrem imamı olduğu, Ü.K.'nin cezaevi yapılanmasında yer aldığı, Y.E.'nin zaman gazetesi sorumlusu olduğu hususları ile örgüt liderinin talimatı üzerine örgüte bağlı bankaya para yatırdığına dair tespit göz önünde bulundurulduğunda, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile en az irtibat ve iltisak düzeyinde ilişkisinin bulunduğu sonucuna varıldığından, davacının çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda yukarıda belirtilen gerekçeyle ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, FETÖ terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunmadığı, bu nedenle çalışma izninin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Balıkesir Üniversitesi Eğitim Fakültesinden mezun olan davacı, kimya öğretmeni olarak çalışmak üzere Özel Aydoğan Burç Sevgi Anadolu Lisesi ile 05/11/2015 tarihinde iş sözleşmesi imzalamıştır.
Okul yönetiminin başvurusu üzerine Afyonkarahisar Valiliği tarafından davacı adına çalışma izni düzenlenmiştir.
Daha sonra Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nin 3. maddesinde, "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." kuralı getirilmiştir.
Ayrıca, davacının çalıştığı özel okul, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu, FETÖ/PDY'ye aidiyeti veya bu örgüte iltisakı, irtibatı olduğu gerekçeleriyle 23/07/2016 tarih ve 667 sayılı KHK'nın 2. maddesiyle kapatılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi uyarınca, davacının çalıştığı özel okula münhasıran düzenlenen çalışma izni Valilik tarafından iptal edilmiş, başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izni düzenlenmemesi için sisteme "667 sayılı KHK ile kurumu kapatıldı" şerhi konulmuştur.
Davacı tarafından çalışma izin onayının geri verilmesi istemiyle yapılan başvuru, Afyonkarahisar Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları" başlıklı 4. maddesinin davacının çalışma izninin iptal edildiği tarihteki halinde, "Kurum açacak veya açılmış bir kurumu devralacak olan gerçek kişilerle tüzel kişilerin temsilcilerinde; affa uğramış olsalar bile yüz kızartıcı bir suçtan yahut kasdî bir suçtan dolayı altı ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkûm edilmemiş olma şartı aranır...",
"Kurumlarda çalıştırılacak personel" başlıklı 8. maddesinde "... Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur. Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.
Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır.
...",
"Özlük hakları ve sorumluluklar" başlıklı 9. maddesinde "Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılır. Mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabilir.
...
b) Yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı İlk ve Orta Tedrisat Muallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4357 sayılı Hususi İdarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimaî Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, hükümlerine tâbidir.
...
1702 sayılı Kanuna göre meslekten çıkarılma veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâllerin işlenmesi hâlinde, Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle personelin görevine, izni veren makam tarafından son verilir...",
"Çalışma izninin iptali ve geçici görevlendirme" başlıklı 10. maddesinde "İki defa teftiş raporuyla başarısızlığı tespit edilen yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin çalışma izni, izni veren makam tarafından iptal edilir.
Bu durum, ilgiliye tebliğ edilmek üzere kuruma bildirilir. Tebliğ, sözleşmenin feshine ve ilgilinin kurumla ilişiğinin kesilmesine yeter sebep teşkil eder.
Kurumların teftiş ve denetlenmesi sırasında valilik, lüzum görülen durumlarda kurumun yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerini görevden uzaklaştırabilir. Bu takdirde valilikçe, geçici görevlendirme yapılarak gerekli tedbirler alınır."
hükümlerine yer verilmiştir.
20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde "1) Eğitim personelinin çalışma izin teklifleri;
a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdürler için kurucular veya kurucu temsilcileri,
b) Yöneticiler dışındaki eğitim personeli için müdür tarafından yapılır.
...
(3) Kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izni valilikçe düzenlenir. Valilikten çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz...'',
"Çalışma izinlerinin uzatma onayı" başlıklı 27. maddesinde "(1) Kurum müdürünce eğitim personelinden görevine devam edeceklerin listesi ile birlikte yeniden düzenlenen sözleşmeleri, önceki sözleşmenin bitim tarihinden en geç 30 gün önce çalışma izinlerinin uzatılma onayı toplu olarak alınmak üzere millî eğitim müdürlüklerine verilir. Millî eğitim müdürlüklerince kurum ve eğitim personelinin mağduriyetine meydan verilmeyecek şekilde eski sözleşmenin bitim tarihinde çalışma izinlerinin uzatılma onayı verilir." hükümleri yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nde, Bakanlığa bağlı olarak faaliyet göstermekte iken 26/09/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı İşlenen Suçlar" başlıklı bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen suçlar kapsamında FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu tespit edilerek Cumhuriyet savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile öğrenci yurtları hakkında yapılacak işlemler düzenlenmiş olup, anılan Genelge'nin 3. maddesinde, "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.
23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinde, Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonlar kapatılmış, Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonların, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılacağı öngörülmüştür.
Anılan Genelge'den sonra yaşanılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce tüm valiliklere gönderilen 20/09/2016 tarih ve E.9899240 sayılı "FETÖ/PDY Bağlantılı Kurumlarda Çalışmış Olan Personel" konulu yazıda; FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı çerçevesinde 667 sayılı KHK'nın ekli (II) sayılı listesinde yer alan özel öğretim kurumları ile öğrenci yurtlarından Kararname öncesinde yönetimine kayyum atananlarda, kayyum ataması yapıldığı tarihten önce; yönetimine kayyum atanmaksızın 667 sayılı Kararname ile kapatılanlarda Kararname'nin Resmi Gazete'de yayımlandığı 23/07/2016 tarihinde; 667 sayılı Karamame'nin 2. maddesinin 3. fıkrası gereğince Bakan onayı ile kapatılan kurumlarda ise Bakanlık onay tarihi itibarıyla o kurumda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin çalışma izin onaylarının iptal edilmesi, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi ve MEBBİS üzerinde de gerekli değişikliklerin yapılması gerektiği, belirtilen tarihlerden önce görev yapmış ve muhtelif nedenlerle görevlerinden ayrılmış olan personelin, MEBBİS Özel Öğretim Kurumları Modülünde yer alan "667 sayılı KHK kapsamında kurumu kapatıldı" butonunun kapsamı dışında olduğu ifade edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 tarih ve E.11137945 sayılı "667 sayılı KHK kapsamında çalışma izni iptal edilen personel" konulu yazısında ise; Bakanlıklarının 21/07/2016 tarihli Genelgesi'nde, 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında çalışma izin onaylarının iptal edilmesi ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi gerektiğinin belirtildiği, bu yöndeki uygulamalar sonucunda bazı personelin mağdur duruma düştüğü yönündeki başvuruların Bakanlıklarına ve valiliklere iletildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarla ilgili işlem yapılan personel hakkında valilikler tarafından komisyon oluşturulacağı, Milli Eğitim Müdürlüklerine müracaat edenlerden 667 sayılı KHK kapsamında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı, bunlarla irtibatı olmadığı; oluşturulan bu komisyon marifetiyle belirlenen personelin ekteki tabloya işlenerek Bakanlıklarınca değerlendirilmek üzere valilikler tarafından Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, özel öğretim kurumunda öğretmen olarak görev yapmakta iken 667 sayılı KHK ile kurumu kapatılan davacı hakkında Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarihli Genelgesi uyarınca işlem yapıldığı, bu kapsamda davacının kapatılan özel öğretim kurumuna münhasıran düzenlenen çalışma izninin Valilik tarafından iptal edildiği ve başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izni düzenlenmemesi için MEBBİS üzerinde "667 sayılı KHK ile kurumu kapatıldı" şerhinin konulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 tarihli yazısı üzerine Valilikçe oluşturulan komisyona davacı tarafından başvurulduğu, komisyon tarafından yapılan değerlendirmede, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılması üzerine başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından davacının komisyona yaptığı başvurunun ve bu başvuru üzerine komisyon tarafından alınan kararın mahiyetinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Çalışma izinlerinin iptali ve yeniden düzenlenmemesine ilişkin idari tedbiri takiben doğabilecek mağduriyetlerin önüne geçebilmek amacıyla Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 11/10/2016 tarihli yazısı tüm valiliklere gönderilmiştir. Anılan yazıda; görevlerine son verilen ve çalışma izni iptal edilen personelin valilikler tarafından kurulacak komisyon tarafından yeniden değerlendirileceği, bu kapsamda terör örgütlerine üyeliği, iltisakı veya bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilenlerin Millî Eğitim Bakanlığı tarafından değerlendirilmek üzere Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bildirilmesinin istendiği vurgulanmıştır.
5580 sayılı Kanun'a göre, özel öğretim kurumunda görev yapmak isteyen bir personel adına valilikçe çalışma izni düzenlenebilmesi için özel öğretim kurumu ile personel arasında iş sözleşmesinin imzalanması ve kurum müdürlüğünce çalışma iznine esas olan belgelerin eksiksiz olarak kurumun bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, herhangi bir özel öğretim kurumu ile sözleşme imzalanmaksızın doğrudan personel tarafından çalışma izni başvurusu yapılması mümkün değildir.
Ayrıca, çalışma izninin kişinin çalışmak istediği okula münhasıran verilmesi nedeniyle aynı izne dayanılarak başka bir özel öğretim kurumunda çalışmanın mümkün olmadığı, çalışma iznine konu kurumun kapatılması hâlinde ise çalışma izninin bir fonksiyonunun kalmayacağı açıktır.
Bu durumda, davacı tarafından komisyona yapılan başvurunun, kapatılan özel öğretim kurumuna münhasıran düzenlenen çalışma izninin iadesi veya yeni bir çalışma izni verilmesi başvurusu olmayıp, başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izni düzenlenmemesi için MEBBİS üzerinde konulan "667 sayılı KHK ile kurumu kapatıldı" şerhinin kaldırılması başvurusu olduğu, komisyon tarafından başvurunun reddi yolunda alınan kararın ise söz konusu şerhin kaldırılmaması anlamına geldiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, MEBBİS üzerindeki "667 sayılı KHK ile kurumu kapatıldı" şerhinin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nin 3. maddesinde yer alan "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin Danıştay Sekizinci Dairesinin 06/07/2023 tarih ve E:2020/4254, K:2023/3636 sayılı kararıyla hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve iptal kararının Kurulumuzun 09/10/2024 tarih ve E:2023/3226, K:2024/2220 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiş olması karşısında, söz konusu şerhin kaldırılmaması yolundaki komisyon kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, davacının komisyon başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali yolundaki bu kararın, davacı adına doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmediği; sadece davacının MEBBİS ekranında bulunan "Kurumu 667 sayılı KHK ile kapatıldı." şerhinin kaldırılması sonucunu doğuracağı açıktır.
Bu nedenle, herhangi bir özel öğretim kurumu tarafından davacı adına çalışma izni başvurusunda bulunulması durumunda, davalı idarece 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesinde belirtilen şartların sağlanıp sağlanmadığı hususunun değerlendirileceği ve davacının bu şartları sağladığının tespit edilmesi halinde çalışma izni düzenlenebileceği kuşkusuzdur.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 23/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.