T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/55
Karar No : 2025/781
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret AŞ
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF : I- (DAVALI): ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
II- DAVALI YANINDA MÜDAHİL: ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 30/05/2023 tarih ve E:2020/3994, K:2023/2903 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı (mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı) makamının oluruna istinaden Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünce oluşturulan Komisyon tarafından alınan; Gübre Takip Sistemi (GTS) kapsamında karekod ve DNA barkod teknolojisinin uygulanması noktasında Bakanlıkça hazırlanan idari ve teknik şartnameler çerçevesinde Duygu Havacılık Savunma Sanayi Ticaret AŞ ile pazarlık yapılarak sözleşme imzalanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 30/05/2023 tarih ve E:2020/3994, K:2023/2903 sayılı kararıyla;
Usul yönünden:
Davaya konu Komisyon kararının herhangi bir mecrada yayımlanmadığı ve davacıya tebliğ edilmediği, davacı tarafından açılan başka bir davada idarece dosyaya sunulan belgeler arasında yer aldığından 09/07/2020 tarihinde tebellüğ edilmekle öğrenildiği, dolayısıyla tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde, 04/08/2020 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşıldığından, davalı idarenin süre itirazının yerinde görülmediği,
Esas yönünden:
Bitkisel üretimde girdi olarak kullanılan ve verimin artırılmasında önemli bir rolü bulunan, aynı zamanda içerikleri itibarıyla hayvan ve insan sağlığı ile doğrudan ilgili olan gübrenin uygunluğunu ve standartlarını belirleyip takip ve denetimini yapma, süreç ve girdiler dahil olmak üzere bir bütün olarak bitkisel üretim ile ilgili bilgi sistemleri kurma ve kullanılmasını sağlama ile görevli bulunan davalı Bakanlığın, anılan konularda görevinin gereklerini yerine getirebilmek için idari düzenlemeler ve sözleşmeler yapabileceğinde duraksama bulunmadığı,
Nitekim, dava konusu kararın dayanağı olan 2017/17 sayılı Piyasaya Arz Edilen Gübrelerin İzlenmesine Yönelik Tebliğ'in tamamının iptali istemini de içeren dava sonucunda; Danıştay Onuncu Dairesinin 08/10/2020 tarih ve E:2018/3874, K:2020/3574 sayılı kararı ile mülga 4703 sayılı Kanun ve 639 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında, Bakanlık yetkisi dahilinde, gerek tarımsal üretimde verimin artırılmasına yönelik önemli bir girdi olması, gerekse el yapımı patlayıcı yapımında kullanılması nedeniyle piyasaya arz edilen gübrelerin paketleme aşamasından son kullanıcıya ulaşmasına kadar takibini öngören, dolayısıyla millî güvenlik, kamu sağlığı ve kamu yararı gözetilerek çıkarılan Tebliğ'de hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle Tebliğ'in iptali istemi bakımından davanın reddine karar verildiği, bu kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/01/2022 tarih ve E:2021/788, K:2022/229 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği,
Anılan Tebliğ'in 5. maddesinin 1. fıkrasında, Bakanlığın, teknik düzenleme çerçevesinde karekod ve DNA barkodlu takip sistemi ile kamera sisteminin kurulum ve işletilmesi ile ilgili faaliyetleri ayrı ayrı veya bir bütün olarak yapacağı veya yaptıracağı; 9. maddesinde, Bakanlığın bu Tebliğ'in uygulanması ile ilgili her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkili olduğu; 12. maddesinde de, Tebliğ hükümlerini Bakanın yürüteceğinin kurala bağlandığı, Tebliğ'in anılan maddeleri uyarınca Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından düzenlemeler yapılmasına yönelik Bakanlık makamının oluruna istinaden Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünce oluşturulan Komisyonun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Gübre Takip Sistemi (GTS) kapsamında karekod ve DNA barkod teknolojisinin uygulanması noktasında Bakanlıkça hazırlanan idari ve teknik şartnameler çerçevesinde müdahil Duygu Havacılık Savunma Sanayi Ticaret AŞ ile pazarlık yapılarak sözleşme imzalanmasına karar verildiği, ardından, müdahil şirket ile davalı idare arasında, 07/07/2017 tarihinde, DNA Barkod ile Gübre Takip Sistemi Kurulumu ve İşletilmesi Sözleşmesi'nin imzalandığı,
Bu durumda, hukuka uygunluğu yargı kararıyla tespit edilen Tebliğ'in verdiği yetki çerçevesinde Bakanlık makamının oluruna istinaden Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğünce oluşturulan Komisyon tarafından alınan ve DNA barkod teknolojisine ülkede sahip tek şirket olan müdahil ile sözleşme imzalanmasına, dolayısıyla Gübre Takip Sisteminin ivedilikle uygulamaya konularak bahsedilen milli güvenlik ve kamu sağlığına yönelik kamu yararını gecikme olmaksızın sağlamaya yönelik bulunan kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin kanunilik ilkesine, kolluk faaliyetinin tamamıyla özel teşebbüslere bırakılamayacağı ilkesine, hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu, işlemin kamu güvenliği amacıyla getirilmesinin hukuka aykırılıkları ortadan kaldırmadığı, söz konusu teknolojiyi elinde tek olarak bulundurduğu belirtilen müdahil şirket hakkında herhangi bir belgeye dayanmadan karar alındığı, buna göre sebep unsurunun yeterince değerlendirilmesi noktasında ciddi bir ihmalin bulunduğu, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığının görüşünün alınmasının zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 30/05/2023 tarih ve E:2020/3994, K:2023/2903 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Kesin olarak, 09/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.