T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/606
Karar No : 2024/842
TEMYİZ EDENLER : I-(DAVACILAR) : 1-... Odası
2-...
VEKİLİ : Av. ...
II-(DAVALI) : ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
DİĞER DAVALI: ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR YANINDA
MÜDAHİL : ... Tarım Oto Kiralama AŞ
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 01/11/2023 tarih ve E:2022/5777, K:2023/7843 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması davacılar ile davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığı tarafından istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... ili sınırları içinde yer alan ... numaralı jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında yatırımın devamı, termin planının aksamaması, kuyuların açılması ve kuyulardan elde edilecek akışkanı taşıyacak boru hatlarının inşası amacıyla ekli listede bulundukları yer ile parsel numaraları belirtilen taşınmazların ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 19/04/2022 tarih ve 31814 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 18/04/2022 tarih ve 5424 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'nın ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti:Danıştay Altıncı Dairesinin 01/11/2023 tarih ve E:2022/5777, K:2023/7843 sayılı kararıyla;
Davacılardan TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası yönünden;
Davacı meslek odasının UYAP üzerinden incelenen tapu kayıtlarından, iptali istenilen acele kamulaştırma kararının eki liste kapsamında bir taşınmazının bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemin niteliği göz önünde bulundurulduğunda anılan davacının bakılmakta olan davada, dava açma ehliyeti olmadığı sonucuna ulaşıldığı,
Davacılardan ... yönünden;
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 1. ve 8. maddelerine yer verilerek,
Yargılama devam ederken, idare tarafından taşınmazın, taşınmaz maliki ile uzlaşma yoluyla kamulaştırılması halinde davanın konusuz kalacağının açık olduğu,
Dosyanın incelenmesinden, davanın devamı sırasında, 2942 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca davacı ile davalı idarelerden ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı arasında yapılan görüşmeler sonucunda uzlaşmaya varıldığı ve düzenlenen anlaşma tutanağına dayanılarak 22/03/2023 tarihinde davacının taşınmazdaki hissesinin ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredildiği, devre ilişkin tapu kayıt bilgisi ve anlaşma tutanağının davalı idare yanında davaya katılan şirket tarafından dosyaya ibraz edildiğinin anlaşıldığı,
Bu durumda, dava konusu işlem ile acele kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın davacıya ait payının, 2942 sayılı Kanun'un 8. maddesi çerçevesinde taraflarca yapılan uzlaşma görüşmeleri sonucunda düzenlenen anlaşma tutanağına istinaden, davalılardan ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına tapuya tescil edildiğinden, konusu kalmayan davanın incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle,
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, dava konusu acele kamulaştırma kararının uyuşmazlığa konu parsele ilişkin kısmı yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı ... ile davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, proje amaçlı kamulaştırma kararları çoğu zaman tüm ülkeyi ilgilendiren çevresel etkileri olan kararlar olduğundan, TMMOB'ye bağlı Odaların görev ve yetkileri içerisinde yer alan konular olduğu, dava konusu karar ile kamulaştırılan ... ve Uzunderedeki taşınmazların tamamının ... Barajı sulama sahası içinde ve 1. sınıf tarım arazileri olduğundan odalarının buradaki verimli tarım topraklarını koruma yükümlülüğü bulunduğu; anlaşma sağlanması nedeniyle davanın konusuz kalmış olmasının da kabul edilemeyeceği, zira açılan bu davasından vazgeçilmediği, aynı acele kamulaştırma kararının, Dairenin E:2022/5778 sayılı dosyasında iptal edildiği, ortada yapılması planlanan bir proje bulunduğu ve bu proje nedeniyle acele kamulaştırma kararı alındığından, bütünlük içeren bir konuda mülkiyet sahiplerini ayırmanın hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı Cumhurbaşkanlığı tarafından, karar verilmesine yer olmadığı yolundaki kararın haklılık/haksızlığı ortaya koyan bir karar olmadığı gibi davacı ile ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının uzlaşması nedeniyle davanın konusuz kaldığı dikkate alındığında, idareleri aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, davacıların istemlerinin reddi gerektiği savunulmuş, davacılar ile müdahil tarafından ise savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacılar ile davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığının temyiz istemlerinin reddine,
2.TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, dava konusu acele kamulaştırma kararının uyuşmazlığa konu parsele ilişkin kısmı yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 01/11/2023 tarih ve E:2022/5777, K:2023/7843 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 22/04/2024 tarihinde davacıların temyiz istemleri yönünden oybirliği, davalı idarenin temyiz istemi yönünden oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X-... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali istemiyle açılan davada, dava devam ederken, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince yapılan uzlaşma görüşmeleri neticesinde tarafların anlaştıkları, 22/03/2023 tarihinde davacının taşınmazdaki hissesinin ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredildiği, devre ilişkin tapu kayıt bilgisi ve anlaşma tutanağının dosyaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır.
Temyize konu kararda, davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, davanın açılmasına davalı idarelerin sebebiyet verdiğinden bahisle idareler aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davanın konusuz kalmasına neden olan hukuki durum, davacının taşınmazının kamulaştırılmasına anlaşma yoluyla muvafakat vermesidir. Davacı tarafından, taşınmazının acele kamulaştırılması yolunda tesis edilen işleme karşı hukuka aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle dava açılmışsa da, yargılama tamamlanmadan işlemin uygulanmasına rıza göstermek suretiyle uzlaşma yolunu tercih ettiği, yani işlemin hukuka aykırılığı yolundaki iddialarını ileri sürerek, hukuki denetiminin yapılması ve davaya devam etme iradesini sürdürmediği hususu dikkate alındığında, davanın konusuz kalmasına davacının uzlaşma tutanağını imzalamasının neden olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının iptalini talep ettiği kamulaştırma işleminin uygulanmasına rıza göstermesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, Daire kararının davanın açılmasına davalı idarelerin sebep olduğu gerekçesiyle idareler aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının vekalet ücreti yönünden bozularak, Cumhurbaşkanlığı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine, Daire tarafından, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısım nedeniyle davalı idareler lehine vekalet ücretine hükmedildiği görüldüğünden, yeniden vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.