T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2024/94
Karar No : 2025/828
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri ...
2- ... Valiliği
VEKİLİ: Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 31/05/2023 tarih ve E:2019/797, K:2023/2985 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun Valiliğine bağlı kaymakamlıklara çarşı ve mahalle bekçisi alımına ilişkin olarak açılan yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olan davacının, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ne uymadığı ve çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağına ilişkin kararın bildirilmesine yönelik İlkadım Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek 3 "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı 7. maddesinde yer alan "görmesi tahsisle C-1 kadar olan katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle) psödafaki, ekzoftalmiller" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 31/05/2023 tarih ve E:2019/797, K:2023/2985 sayılı kararıyla;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) fıkrasında; dava konusu olay tarihinde yürürlükte olan 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nun 1 ve 7. maddelerinde, 6. maddesinin (G) fıkrasında; 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınav Yönetmeliği'nin 1 ve 2. maddelerinde, 4. maddesinin (f) bendinde, 5. maddesinin (h) bendinde; 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 3 ve 21. maddelerinde; Ek-3 "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması", "7-Göz Hastalıkları" başlıklı bölümünün (A) bendinde, (B) bendinin 6. fıkrasında, (C) bendinin 6 ve 7/e fıkralarında yer alan konu ile ilgili kurallar aktarılarak,
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3 "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı 7. maddesinde yer alan "görmesi tahsisle C-1 kadar olan katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle) psödafaki, ekzoftalmiller" ibaresinin iptali istemi yönünden,
Mevzuat uyarınca, hastanelerin ve Sağlık Bakanlığının bilimsel görüşleri doğrultusunda, belli hastalıkların ve sağlığa ilişkin bazı durumların çarşı ve mahalle bekçiliği görevini icra etmeyi engelleyeceğinden hareketle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ve eklerinin hazırlandığı,
Çarşı ve mahalle bekçiliği görevinin, zorunlu gece mesaisi bulunan, zorlayıcı fiziksel çalışma koşulları içerisinde, yoğun psikolojik ve mesleki stres içerisinde yerine getirilecek bir görev olması nedeni ile bu görevi yapanlarda, sağlık açısından bazı şartların aranması gerektiği,
Ülkede güvenlik ve asayişin sağlanması görevini yürütecek olan bu personelin, yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olan adaylar arasından, fiziksel olarak göreve en elverişli olanın seçilmesine yönelik olarak hazırlanan dava konusu düzenlemede, hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmediği,
Davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ne uymadığı ve çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağına ilişkin bireysel işlemin iptali istemi yönünden,
Davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ne uygunluğu yönünden sevkedildiği Gazi Devlet Hastanesinin ... tarihli sağlık kurulu raporunun göz hastalıkları hanesinde, "Görme sağ; tam sol (+1.25-2.00 AKS180) 14 tam sol gözde göz içi lens mevcut sol psödofaki (göz içi lensi plantasyonu) karar hanesinde; ETSŞY Madde (7/B-6)’ya göre Çarşı ve Mahalle Bekçisi Olamaz" şeklindeki tanı kararının verildiği ve dolayısıyla hukuka uygunluğuna karar verilen düzenlemeye uygun olarak tesis edildiği,
Buna göre, davacının durumunun, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirtilen sağlık koşullarına uymadığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin bireysel işlem yönünden de hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sınavı kazandıktan sonra yapılan değişikliklere göre karar verildiği; alım ilanında bu şartlara yer verilmediği; dolayısıyla kazanılmış hakkı bulunduğu; hiçbir görme sorunu yaşamamış olmasına rağmen ameliyat geçirdiği için bekçi olamayacağına karar verilmesinin kamu yararı ile bağdaşmadığı; çalışmaya engel bir göz sorununun bulunmadığı; çalışma hakkının Anayasal güvence altına alındığı; emsal yargı kararları olduğu; adil olmayacak şekilde işten yoksun bırakıldığı; hiçbir görme problemi olmamasına rağmen sadece önceden göz içi lens ameliyatı geçirmiş olması gerekçesiyle bekçi olamayacağına karar verilmesinin sosyal ve hukuk devletinin amaç edindiği kişinin korunması ile hiçbir şekilde bağdaşmayacağı; düzenleyici işlemin de hukuka uygun olmadığı; konulan tanının gece bekçiliği görevini ifa etmesinde engel olmayacağı; askerlik yükümlülüğünü başarı ile ifa ettiği; buna göre bekçilik görevini de layıkıyla yapabileceği; Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesinin 14/11/2018 tarihli sağlık kurulu raporuna göre bekçi adayı olmasında sakınca bulunmadığı; yargılamanın uzun sürdüğü belirtilerek Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
Üye ...'ın, dava dilekçesinin "Konu" ile "Sonuç ve İstem" bölümlerinde, düzenleyici işlem bakımından, "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3 7. maddesinde yer alan 'görmesi tahsisle C-1 kadar olan katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle) psödofaki, ekzoftalmiller' maddesinin" iptaline karar verilmesinin istendiği, dilekçenin içeriğinde ise, Yönetmelik maddesinin emsal yargı kararlarına ve hukuka aykırı olduğunun belirtildiği, ancak böylesine bir hükmün dava konusu Yönetmelik'te mevcut olmadığı anlaşıldığından, iptali istenen Yönetmelik hükmünün açıkça ortaya konulması amacıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca reddine karar verilmesi için kararın bozulması gerektiğine ilişkin usule yönelik oyuna karşılık,
Dosyadaki belgeler incelendiğinde, davacı hakkında düzenlenen ve dava konusu işleme esas alınan Samsun Gazi Devlet Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "Teşhis" hanesinde "sol gözde psödofaki (göz içi lens implantasyonu)", "Karar" hanesinde ise "ETSŞY (7-B-6) ya göre çarşı ve mahalle bekçi adayı olamaz" ibaresinin yer aldığı; dosyada mevcut 12/04/2018 tarih ve 1899-79778 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü yazısının ekindeki belgede ise, idarenin Sağlık Komisyonunda yapılan inceleme sonucunda, Samsun Gazi Devlet Hastanesinin belirtilen raporuna atfen "durumu Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-7-A'ya uymadığından" davacının çarşı ve mahalle bekçisi adayı olamayacağı kararı verildiği görülmektedir.
Temyize konu Daire kararında düzenleyici işlem bakımından incelemenin, 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek 3 "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı 7. maddesinde yer alan "görmesi tahsisle C-1 kadar olan katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle) psödafaki, ekzoftalmiller" ibaresi yönünden yapıldığı belirtilmiş ise de,
Söz konusu Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 24. maddesinde, çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının, emniyet hizmetleri sınıfı personelin okullara girişlerinde olduğu gibi A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorunda oldukları ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluğun aranacağı düzenlenmiştir.
Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı Ek-3 kısmının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 7. bölümünde, "görmesi tahsisle C-1 kadar olan katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle) psödafaki, ekzoftalmiller" şeklinde bir ibarenin bulunmadığı görülmüştür.
Bununla birlikte, Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı Ek-3 kısmının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "7-GÖZ HASTALIKLARI" başlıklı bölümünün A diliminde, B, C ve D dilimlerinde tanımlanan hastalıkların öğrenciliğe engel olduğu; 2-ç alt bendinde ise psödofakinin öğrenciliğe engel olduğu belirtilmiştir.
Aynı bölümün B-6 alt bendinde, "Bir veya iki gözde, psödofaki. (ameliyatla lens ekstraksiyonu, göz içi lens implantasyonlusu), katarakt ve katarakt ameliyatları." ibaresine; C-4 alt bendinde ise "görmesi tahsisle C-1 kadar olan" durumlara yer verilmiş olup, C-7 alt bendinde, "7) Bir veya iki gözde, görme derecesi en fazla C-1 kadar olan; ... e) Katarakt mevcudiyeti ve ameliyatları, lens yokluğu (ameliyat sonrası veya başka nedenlerle), psödofaki, ekzoftalmiler," ibaresi bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, işleme esas alınan sağlık kurulu raporunda yer verilen, "7-GÖZ HASTALIKLARI" başlıklı bölümün B-6 alt bendindeki ya da işlemin sebebi olarak belirtilen A-2-ç alt bendindeki "psödofaki" ibaresini değil, yukarıda bahsedilen C dilimindeki benzer ibareyi davanın konusu olarak gösterdiği, Dairece yapılan incelemenin de bu çerçevede olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, Yönetmelikte, çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluğun arandığı; anılan sağlık kurulu raporu ile işlemde de B-6 alt bendinin belirtildiği ve dolayısıyla A dilimine atıf yapıldığı göz önüne alındığında, Dairece düzenleyici işlem bakımından yapılan değerlendirmenin, davacıyla ilgili bulunan, Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı Ek-3 kısmının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "7-GÖZ HASTALIKLARI" başlıklı bölümünün A diliminin 2-ç alt bendindeki "psödofaki" ibaresi yönünden de geçerli olduğu sonucuna varılmış ve temyiz incelemesi bu açıklama çerçevesinde yapılmış olup Dairece bu şekilde inceleme yapılarak karar verilmesinde yargılama usulü bakımından hukuka aykırılık bulunmadığına oyçokluğu ile karar verilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçildi:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 31/05/2023 tarih ve E:2019/797, K:2023/2985 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Fazla yatırılan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
4. 14/04/2025 tarihinde usulde oyçokluğu, esasta oybirliği ile kesin olarak karar verildi.