T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/25
Karar No : 2025/952
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odaları Birliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Bakanlığı
VEKİLİ : Huk. Müş. Fatma...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2023/455, K:2024/5051 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesinde yer alan "Yetmiş beş yaşını dolduran veya" ibaresinin, 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmelik'in 7. maddesinin dördüncü ve dokuzuncu fıkralarının, dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesinin 7. fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2023/455, K:2024/5051 sayılı kararıyla;
18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan "Yetmiş beş yaşını dolduran veya" ibaresi yönünden;
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, "Yetmiş beş yaşını dolduran denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları, yapı denetim kuruluşu adına, şantiye mahallinde yapının denetimi görevini yürütemezler." hükmüne yer verildiği,
Yapı denetçiliği ve şantiye şefliğine dair görevler farklı yasal dayanaklara sahip ise de anılan görevlerin aynı yapıya ilişkin olduğu, şantiye şefinin görevinin yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını sağlamak iken denetçinin görevinin ise yapının ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek olduğu, binalarda can ve mal güvenliği, bir başka ifadeyle kamu yararı, ifa edilen görevler bakımından, aynı fiziksel ve mental yeterlikler gerektiren hizmetlerin benzer yaş sınırlarına tabi olmasını gerektirdiğinden yapı denetçileri için getirilen yaş sınırının, aynı şantiyede görev yapan denetçiler için uygulanan yaş sınırının şantiye şefleri için de uygulanmasında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı,
18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrası yönünden;
Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrasına göre de, şantiye şefinin; yapım işinin konusu, niteliği, büyüklüğü ile özel ihtisas gerektirip gerektirmediği ve ilgili imalatların oranı dikkate alınarak belirleneceği,
Yönetmeliğin şantiye şeflerinin çalışma usulü başlıklı 7. maddesinde şantiye şefinin, görev yaptığı ilin sınırları dışında başka bir ilde görev üstlenemeyeceği, şantiye şefinin aynı anda en fazla beş ayrı yapım işinin şantiye şefliğini üstlenebileceği ve mimar veya mühendis ünvanlı şantiye şeflerinin aynı anda üstleneceği belirtilerek farklı yapım işlerinin tamamının yapı inşaat alanı toplamı 30.000 metrekareyi geçemez şeklinde üst sınır konulduğu, bu sınır içerisinde ve aynı ilde olmak koşuluyla en fazla beş ayrı yapının şantiye şefliğini üstlenebilme hakkının tanınması, Yönetmelik çerçevesinde şantiye şefi olarak farklı sınıf ve kapsamda bulunan yapılara yönelik olarak eşit düzeyde şantiye şefliği görevi üstlenilebilmesine yönelik bir düzenleme niteliği taşıması, adil bir denge kurmayı amaçlaması nedeniyle hukuka aykırı bir yön görülmediği,
Kaldı ki, düzenlemede, mimar veya mühendis ünvanlı şantiye şeflerinin aynı anda herhangi birisinin yapı inşaat alanı, 1.500 m²’yi geçmeyen dört işi, 4.500 m²’yi geçmeyen üç işi ve 7.500 m²’yi geçmeyen iki işi üstlenebileceği, yapı inşaat alanı 7.500 m²’yi geçen veya kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan kamu yatırımı niteliğindeki yapıların şantiye şefleri aynı anda başka bir işin şantiye şefliğini üstlenemeyeceği şeklinde düzenlenerek önceki düzenlemedeki mimar veya mühendis ünvanlı şantiye şeflerinin yapabilecekleri işin büyüklüğünün somut olarak belirlenerek detaylandırıldığı,
18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kısmı yönünden;
Her ne kadar Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ise de, dokuzuncu fıkrasında, "Teknik öğretmenler ve teknikerler, meslek alanlarına uygun olarak, kamu yatırımı niteliğinde olmamak ve aynı anda üç işi geçmemek üzere; yapı inşaat alanı 1.500 m²’ye kadar ve Bakanlıkça belirlenen mimarlık ve mühendislik hizmetlerine esas yapı sınıflarından I. sınıftaki yapıların; II. sınıf B(2) ve B(3) grubu yapıların; III. sınıf A(3) ve A(7) grubu yapıların; III. sınıf B(8) ve B(12) grubu olup yapı yüksekliği 17.5 m’yi ve bodrum kat sayısı ikiyi geçmeyen yapıların; V. sınıf D(2) grubu olup restore edilecek yapıların; şantiye şefliğini üstlenebilirler.” ve onuncu fıkrasında ise, "Dördüncü fıkranın; (b) bendine göre iş üstlenilebilmesi için yapı inşaat alanı 1.500 m²’yi geçmeyen bir işin; (c) bendine göre iş üstlenilebilmesi için 1.500 m²’yi geçen bir işin; 7.500 m²’yi geçen bir işin üstlenilebilmesi için ise 4.500 m²’yi geçen bir işin; iş deneyimi olarak, birinci fıkraya göre işin tamamında hizmet verilerek bitirilmiş olması gerektiği, bu fıkra kapsamında, yalnızca EKAP veya e-Şantiye Şefi sisteminde kayıtlı olup, işin tamamında hizmet verilmiş olan üst yapı niteliğindeki işler iş deneyiminde değerlendirilir." düzenlemeleri ile teknik öğretmenler ve teknikerlerin hangi büyüklük ve sınıf yapılarda görev alabileceklerinin tek tek belirlendiği, 3194 sayılı Kanun'un 5940 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişik 44. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 38. maddesine göre mimar ve mühendis ünvanlı şantiye şefi çalıştırması mecburi olmayan yapılarda teknik öğretmen ve tekniker şantiye şeflerinin çalıştırmasına dair düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı,
4- 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 7. maddesinin dokuzuncu fıkrası yönünden;
Yönetmeliğin 7. maddesinin dokuzuncu fıkrasında "Yedinci ve sekizinci fıkralardaki yapılar hariç olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen mimarlık ve mühendislik hizmetlerine esas yapı sınıflarından birinci, ikinci ve üçüncü sınıf yapılardan, bodrumları ile birlikte toplam beş katı ve yapı inşaat alanı 2.000 metrekareyi geçmeyenlerde teknik öğretmenler, 1.500 metrekareyi geçmeyenlerde ise teknikerler meslek alanlarına uygun olarak şantiye şefliğini üstlenebilir." düzenlemesi yer almakta iken 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesi ile 9. fıkranın, "Teknik öğretmenler ve teknikerler, meslek alanlarına uygun olarak, kamu yatırımı niteliğinde olmamak ve aynı anda üç işi geçmemek üzere; yapı inşaat alanı 1.500 m²’ye kadar ve Bakanlıkça belirlenen mimarlık ve mühendislik hizmetlerine esas yapı sınıflarından I. sınıftaki yapıların; II. sınıf B(2) ve B(3) grubu yapıların; III. sınıf A(3) ve A(7) grubu yapıların; III. sınıf B(8) ve B(12) grubu olup yapı yüksekliği 17.5 m’yi ve bodrum kat sayısı ikiyi geçmeyen yapıların; V. sınıf D (2) grubu olup restore edilecek yapıların; şantiye şefliğini üstlenebilirler.” şeklinde düzenlendiği,
3194 sayılı Kanun'un 09/12/2009 tarih ve 5940 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik 28. maddesinin beşinci fıkrasında; "Fenni mesuller, uzmanlık alanlarına göre yapım işlerinin denetimine ilişkin ayrıntılı bütün belgeler ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye vermek ve yapı kullanma izin belgesini imzalamak mecburiyetindedir. Yapıya ilişkin bilgiler, ilgili idarece, etüt ve proje müelliflerinin, fenni mesullerin, yapı müteahhitlerinin ve şantiye şefi mimar veya mühendisin üyesi bulunduğu meslek odasına, üyelik kayıtlarına işlenmek üzere bildirilir." kuralının yer aldığı,
Bu maddenin gerekçesinden; kanun koyucunun anılan beşinci fıkra ile, yapının denetim sorumluluğunu üstlenen fenni mesullere, yapının tamamlanmasını tespit bakımından, ayrıntılı tüm belge ve mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye verme ve yapı kullanma izin belgesini imzalama zorunluluğunu getirdiği, yapılan bu düzenlemeyle, TS 10970 Yapı Kullanma İzin Belgesi Standardı ile uyum sağlandığı, ayrıca etüt ve proje müellifleri, fenni mesuller, yapı müteahhidi ve şantiye şefi mimar ve mühendislerin görev aldığı yapılara ilişkin bilgilerin, bu kişilerin üyesi olduğu meslek odasına gönderilecek bilgilerin güncel şeklide otokontrolünün hedeflendiği, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izninin Ulusal Adres Veri Tabanına dayalı olarak elektronik ortamda düzenlemesi aşamasında meslek odaları, Bakanlık ve Ulusal Adres Veri Tabanı arasında link oluşturulması ve sonucunda sürecin kısaltılmasını amaçladığı,
3194 sayılı Kanun'un 5940 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle değişik 44. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, "Her türlü inşaat ve tesisat dahil yapım işlerine dair yapı müteahhitlerinin yetki belgelendirilmesi işlemlerine; yapı müteahhitlerinin iş gruplarına, ihtisaslaşmalarına ve yüklenilecek işin büyüklüğüne göre sınıflandırılmasına ve bunların sahip olmaları gereken asgari eğitim, iş tecrübesi, teknik donanımı ve kapasitesi, mali durumu, idari yapısı ve personel şartları ile niteliklerine; yapı müteahhitlerinin faaliyetlerinin denetlenmesine, kayıtlarının tutulmasına ve değerlendirilmesine; mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefi çalıştırılması mecburi ve yapı müteahhidi olmaksızın da yapılması mümkün olan yapılara; şantiye şeflerine, yapım ve denetim işlerinde istihdam edilecek fen adamlarına ve yetki belgeli ustalara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşleri alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak Yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verildiği,
Görüldüğü üzere, 3194 sayılı Kanun'un 28. maddesinin beşinci fıkrasında yapıya ilişkin bilgilerin ilgili meslek odasına bildirilmesi esasının getirildiği, bu fıkrada meslek odası bulunan meslek gruplarına yer verildiği için sadece mimar ve mühendis olan şantiye şeflerine yer verildiği, anılan Kanun'un 44. maddesinin (I) numaralı fıkrasının (e) bendinde de "mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefi çalıştırılması mecburi olan yapılar"da şantiye şeflerine ilişkin hususların yönetmelikte düzenlenmesinin öngörüldüğü,
Dolayısıyla mimar ve mühendis ünvanlı şantiye şefi çalıştırması mecbur olmayan yapılar ve burada çalıştırılacak şantiye şeflerinin de Yönetmelik'te düzenleneceği,
3194 sayılı Kanun'un 44. maddesinin yukarıda anılan (e) bendi uyarınca 16/12/2010 tarih ve 27787 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Kayıtları ile Şantiye Şefleri ve Yetki Belgeli Ustalar Hakkında Yönetmelik'in, 02/03/2019 tarih ve 30702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı, 02/03/2019 tarih ve 30702 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik'te yapılar sınıflandırılarak büyüklüklerine göre teknik öğretmen veya teknikerlerin de şantiye şefi olarak görev yapabileceklerinin öngörüldüğü,
3194 sayılı Kanun'un 38. maddesinin ikinci fıkrasında, "Yapıların, mimari, statik ve her türlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek olan fen adamları deruhte ederler." kuralının yer aldığı, anılan Kanun maddesi uyarınca İmar Kanunu'nun 38. maddesinde sayılan Mühendisler, Mimarlar ve Şehir Plancıları Dışında Kalan Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik çıkarıldığı,
3194 sayılı Kanun'un 38. maddesi uyarınca çıkartılan "İmar Kanunu'nun 38. maddesinde sayılan Mühendisler, Mimarlar ve Şehir Plancıları Dışında Kalan Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik" ve 3/5/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin sekizinci fıkrası, 42. ve 44. maddeleri ile 10/7/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 107. maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak çıkartılan "Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde belirlenen görev ve yetkileri ile sınırlı olmak üzere sorumluluk alabilecekleri inşaatlarda yapım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan teknik öğretmen veya tekniker diplomasına sahip teknik personel niteliğinde şantiye şefi bulundurulmasında ve şantiye şefinin teknik öğretmen veya teknikler diplomasına sahip teknik personeli kapsayacak şekilde dava konusu Yönetmelik'te tanımlanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan "Yetmiş beş yaşını dolduran veya" ibaresinin hukuka aykırı olduğu, 75 yaş şartını doldurmanın can ve mal güvenliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle getirilen düzenlemenin ayrımcılığa yol açtığı, dava konusu Yönetmelik ile değiştirilen 7. maddenin dördüncü fıkra düzenlemesi ile şantiye şefliği görevi yürütülebilecek alanın "aynı yapı sahibi ve yapı müteahhididi" gibi hiçbir bilimsel ve teknik anlamı olmayan bir koşula bağlanarak arttırıldığı ve tam zamanlı yürütülmesi gereken bir görev olan şantiye şefliğinin aynı anda farklı yapılarda da üstlenilebileceğinin düzenlendiği, öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 4. maddesi ile Yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı ve dokuzuncu fıkrasında değişiklik yapıldığı, söz konusu düzenlemeler ile mühendis ve mimar meslek mensuplarının yanı sıra tekniker veya teknik öğretmenlerin de şantiye şefi olarak görevlendirilmesinin önünün açıldığı, iptali istenen düzenlemeler üst hukuk normlarına aykırılık taşımakla birlikte bilimsel ve teknik açıdan şantiye şefinin mimar ve mühendis olması gerekliliğine de aykırılık içerdiği, zira genel anlamda şantiye şefliğinin, yapı üretimi veya mimarlık/mühendislik hizmeti gerektiren herhangi bir imalatın; plan, proje, resim ve hesaplarına, fen ve sanat kurallarına, genel şantiye organizasyonu işlerine dair teknik mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve denetlenmesi işi olduğu, bu işin almış oldukları lisans eğitimi dolayısıyla mühendislik veya mimarlık mesleği mensuplarınca yerine getirilmesinin zorunlu olduğu, mühendislik formasyonu olmayan birisinin projeye uygun inşaat ve iş planı yapmasının teknik olarak mümkün olmadığı, bununla birlikte, tekniker ve teknik öğretmenlerin de şantiye şefi olabileceğine ilişkin düzenlemelerin, Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesine aykırı, ayrımcılığa yol açan ve denetimsizliği ortaya çıkaran düzenlemeler olduğu belirtilerek temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun olan Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinin gerekçesinden, kanun koyucunun beşinci fıkra ile, yapının denetim sorumluluğunu üstlenen fenni mesullere, yapının tamamlanmasını tespit bakımından, ayrıntılı tüm belge, mimarlık ve mühendislik hizmetleri raporunu idareye verme ve yapı kullanma izin belgesini imzalama zorunluluğu getirdiği, yapılan bu düzenlemeyle, TS 10970 Yapı Kullanma İzin Belgesi Standardı ile uyum sağlandığı, ayrıca etüt ve proje müellifleri, fenni mesuller, yapı müteahhidi ve şantiye şefi mimar ve mühendislerin görev aldığı yapılara ilişkin bilgilerin, bu kişilerin üyesi olduğu meslek odasına gönderilecek bilgilerin güncel şeklide otokontrolünün hedeflendiği, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izninin Ulusal Adres Veri Tabanına dayalı olarak elektronik ortamda düzenlemesi aşamasında meslek odaları, Bakanlık ve Ulusal Adres Veri Tabanı arasında link oluşturulması ve sonucunda sürecin kısaltılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
3194 sayılı Kanun'un 44.maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, "Her türlü inşaat ve tesisat dahil yapım işlerine dair yapı müteahhitlerinin yetki belgelendirilmesi işlemlerine; yapı müteahhitlerinin iş gruplarına, ihtisaslaşmalarına ve yüklenilecek işin büyüklüğüne göre sınıflandırılmasına ve bunların sahip olmaları gereken asgari eğitim, iş tecrübesi, teknik donanımı ve kapasitesi, mali durumu, idari yapısı ve personel şartları ile niteliklerine; yapı müteahhitlerinin faaliyetlerinin denetlenmesine, kayıtlarının tutulmasına ve değerlendirilmesine; mimar ve mühendis unvanlı şantiye şefi çalıştırılması mecburi ve yapı müteahhidi olmaksızın da yapılması mümkün olan yapılara; şantiye şeflerine, yapım ve denetim işlerinde istihdam edilecek fen adamlarına ve yetki belgeli ustalara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşleri alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Daire kararının, 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesinde yer alan "Yetmiş beş yaşını dolduran veya" ibaresinin, 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmelik'in 7. maddesinin dokuzuncu fıkrasının, dava konusu Yönetmelik'in 4. maddesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesinin yedinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kısmının temyizen incelenmesinden;
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Altıncı Dairesi kararının, anılan kısımları, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup davacının temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Daire kararının, 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrası yönünden temyizen incelenmesine gelince;
Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Mimar veya mühendis unvanlı şantiye şeflerinin aynı anda üstleneceği farklı yapım işlerinin tamamının yapı inşaat alanı toplamı 30.000 metrekareyi geçemez. Ancak yapım işinin tek ruhsata bağlı veya toplu yapı niteliğinde olması halinde yapı inşaat alanı sınırı uygulanmaz. Şantiye şefi tarafından böyle bir yapım işinde görev üstlenilmesi durumunda aynı anda başka bir yapım işinin şantiye şefliği üstlenilemez." düzenlemesi yer almakta iken 18/11/2022 tarih ve 32017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile "Mimar veya mühendis unvanlı şantiye şefleri aynı anda herhangi birisinin yapı inşaat alanı;
a) 1.500 m²’yi geçmeyen dört işi,
b) 4.500 m²’yi geçmeyen üç işi,
c) 7.500 m²’yi geçmeyen iki işi,
üstlenebilir. Yapı inşaat alanı 7.500 m²’yi geçen veya kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan kamu yatırımı niteliğindeki yapıların şantiye şefleri aynı anda başka bir işin şantiye şefliğini üstlenemez. Aynı ada içerisinde aynı yapı sahibine ait olup aynı müteahhit tarafından üstlenilen yapım/yıkım işleri tek iş olarak değerlendirilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mavzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, şantiye şeflerinin, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 28. maddesinde yer verilen "yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek" görevini yerine getirebilmesi için yalnızca şantiye şefliği işiyle meşgul olması gerektiği, nitekim Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde "Tam zamanlı olarak başka bir işte çalışanlar"ın şantiye şefliği görevini üstlenemeyeceğinin açıkça belirtildiği görülmüştür.
Bu halde, şantiye şefinin yukarıda belirtilen görevleri yerine getirilebilmesi için harcayacağı mesai inşaatın büyüklüğü ile doğrudan ilişkili olup, şantiye şefinin aynı anda görevlerini aksatmadan üstlenebileceği şantiye sayısı ile inşaat alanı arasında makul bir dengenin kurulması gerekmektedir.
Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik ile değiştirilen dördüncü fıkra düzenlemesi ile şantiye şefliği görevi yürütülebilecek alanın "aynı yapı sahibi ve yapı müteahhidi" gibi hiçbir bilimsel ve teknik anlamı olmayan bir koşula bağlanarak arttırıldığı ve tam zamanlı yürütülmesi gereken bir görev olan şantiye şefliğinin aynı anda farklı yapılarda da üstlenilebileceğinin düzenlendiği, düzenlemenin öncelikle şantiye şeflerinin, herhangi bir il sınırlaması da öngörülmeksizin, birden fazla yapıda aynı anda görev üstlenebilmesine imkan tanıması bakımından hukuka aykırı olduğu, şantiye şefliğinin niteliği itibarıyla tam gün çalışma gerektiren, süreklilik arz eden bir iş olduğu, Yönetmeliğin ilk halinde tek ruhsata bağlı olan veya toplu yapı niteliğinde olan yapılarda inşaat alanı sınırı uygulanmazken yeni düzenlemeyle aynı yapı sahibine ait ve aynı müteahhit tarafından üstlenilen aynı yapı adasındaki işlerin toplu yapı olmasalar ve tek ruhsata bağlı olmasalar dahi tek şantiye şefi tarafından üstlenilebileceği, bu durumda herhangi bir teknik gerekçeye dayanmaksızın şantiye şeflerinin çok geniş alanlarda aynı anda görev üstlenebilmesinin önünün açıldığı, şantiye şefliğinin niteliği ile bağdaşmayan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla temyiz isteminde bulunulmuştur.
Uyuşmazlıkta, dava konusu düzenlemeden önce, Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrasında, şantiye şefinin aynı anda en fazla beş ayrı yapım işinin şantiye şefliğini üstlenebileceği, mimar veya mühendis ünvanlı şantiye şeflerinin aynı anda üstleneceği farklı yapım işlerinin tamamının yapı inşaat alanı toplamının 30.000 metrekareyi geçemeyeceği, ancak yapım işinin tek ruhsata bağlı veya toplu yapı niteliğinde olması halinde yapı inşaat alanı sınırının uygulanmayacağı, şantiye şefi tarafından böyle bir yapım işinde görev üstlenilmesi durumunda aynı anda başka bir yapım işinin şantiye şefliğini üstlenemeyeceği, halihazırda aynı il sınırları içinde ve aynı anda 30.000 metrekareye kadar en fazla beş iş üstlenilebileceğine yönelik hükümler yer almakta iken, dava konusu düzenleme ile daha az sayıda ve inşaat alanına sahip 1.500 m²'yi geçmeyen dört işi, 4.500 m²'yi geçmeyen üç işi, 7.500 m²'yi geçmeyen iki işi üstlenebileceği, şantiye şeflerinin iş kotalarının inşaatın büyüklüğüne göre derecelendirildiği, önceki düzenlemeye göre aynı anda üstlenilebilecek iş sayısının azaltıldığı, "toplu yapı" uygulaması kaldırılarak benzer, fakat daha sağlıklı bir kriter olarak "Aynı ada içerisinde aynı yapı sahibine ait olup aynı müteahhit tarafından üstlenilen yapım/yıkım işleri tek iş olarak değerlendirilir" hükmünün getirildiği, yapılan yeni düzenleme ile şantiye şefinin üstlenebileceği iş için yapı inşaat alanı sınırı uygulanmayacak yapıların "aynı ada", "aynı yapı sahibi" ve "aynı müteahhit" şartlarını sağlama koşuluna bağlandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu düzenleme ile önceki düzenlemenin aksine, şantiye şefinin aynı anda üstleneceği iş sayısında ve alanında azalma olduğu görüldüğünden söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin temyize konu Daire kararının anılan kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Danıştay Altıncı Dairesinin 30/09/2024 tarih ve E:2023/455, K:2024/5051 sayılı kararının, dava konusu Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan "Yetmiş beş yaşını dolduran veya" ibaresi, 4. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 7. maddesinin dokuzuncu fıkrası ile 7. maddesinin yedinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, Yönetmeliğin 7. maddesinin dördüncü fıkrası yönünden yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 30/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.