T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/342
Karar No : 2025/1388
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası (...)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Sekizinci Dairesinin 18/12/2024 tarih ve E:2024/5708, K:2024/7105 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programı mezunlarının "Psikolojik Danışman" ünvanını kullanamayacaklarına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 18/12/2024 tarih ve E:2024/5708, K:2024/7105 sayılı kararıyla;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi, 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendi, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine yer verilerek,
Dava konusu karara karşı davacı Sendikanın ancak, tüzel kişiliğinden kaynaklanan genel hak ve fiil ehliyetine dayanarak menfaatinin ihlal edilmesi, üyelerinin ortak çıkarlarını etkilemesi ya da dava konusu karara dayanılarak üyelerinden birinin menfaatini ihlal eden bir işlem tesisi ve hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyesini temsil ederek dava açması mümkün olduğundan, bu koşulların bakılan davada gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerektiği,
Dairelerinde açılan E:2022/7280, E:2023/906, E:2024/4752 sayılı davalarda; psikolojik danışmanlık ve rehberlik-rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans bölümü mezunları ile psikoloji lisans bölümü mezunları arasında "psikolojik danışmanlık" ibaresinin kullanımı yönünden ihtilafların mevcut olduğunun anlaşıldığı; Bu kapsamda, Dairelerinin ilk incelemeye esas ara kararı ile davacı Sendikadan; Sendikaları bünyesinde üye olarak psikoloji lisans bölümü mezunu ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans bölümü mezunlarının bulunup bulunmadığı hususunun sorulması üzerine gönderilen cevabi yazıda, Sendika bünyesinde hem psikoloji lisans bölümü mezunlarının hem de rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans bölümü mezunlarının bulunduğunun bildirildiği;
Bu çerçevede, dava konusu düzenlemenin kapsamı dikkate alındığında, davacı Sendikanın bütün üyelerinin ortak çıkarlarını gözetmek açısından dava açma ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava açarken sendikanın tüm üyelerinin menfaatlerinin ihlal edilmesi gibi bir koşul bulunmadığı, aksi yorumun sendikaları dava açamaz hale getireceği ve hak arama hürriyetlerinin kısıtlanacağı, dava konusu işlem ile üyelerinin menfaatini doğrudan etkileyen bir düzenleme yapıldığı, bu nedenle davanın esasının incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde iptal davası; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı oldukları ileri sürülen idari işlemlerin iptalleri amacıyla menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan dava olarak tanımlanmıştır.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun 3. maddesinin (f) bendinde; sendika, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanmış; aynı Kanun'un 19. maddesinin (f) bendinde de; üyelerin idare ile ilgili doğacak ihtilaflarında, ortak hak ve menfaatlerinin izlenmesinde veya hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini veya mirasçılarını her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil etmek veya ettirmek, dava açmak ve bu nedenle açılan davalarda taraf olmak sendikaların görevleri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında yer alan iptal davasının açılabilmesi ve idari yargı mercilerinin bu davayı ön koşullar yönünden kabul edebilmesi için anılan Kanun'un 14. maddesi uyarınca dava dilekçeleri "ehliyet" yönünden de incelenmektedir.
Dolayısıyla, iptal davası açılabilmesinin ön koşullarından biri, davacının objektif ve subjektif dava ehliyetinin olmasıdır. Davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü için idari işlemin davacının meşru, kişisel ve güncel bir menfaatini ihlal etmesi gerekmektedir. İptal davalarında, dava konusu işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinin saptanması davacının bu davada ehliyetinin (subjektif ehliyetinin) bulunduğu, dolayısıyla davanın esasının incelenmesine geçilebileceği sonucunu yaratmaktadır.
Bu itibarla, bir idari faaliyet ile, dava açma ciddiyetini sağlamaya yetecek ölçüde muhatap olup, menfaat ilgisini kuran kişi ve kuruluşlar söz konusu faaliyetle ilgili idari işlemlerin iptali istemiyle dava açabilirler.
Davacı Sendika'nın Tüzüğünde, Türkiye genelinde, eğitim, öğretim ve bilim hizmetlerini yürüten kamu kurum ve kuruluşları işyerlerinde faaliyet gösterdiği belirtilmiş, üyelerinin ekonomik, sosyal, kültürel ve mesleki hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek Sendika'nın amaçları arasında sayılmış ve toplu sözleşmelerden, mevzuattan ve çalışma hayatından doğan anlaşmazlıklarda idare ile doğacak ihtilaflarda, ortak hak ve menfaatlerin izlenmesinde veya hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyelerini ve mirasçılarını her düzeyde ve derecedeki yönetim ve yargı organları önünde temsil edeceği, dava açacağı veya açılan davalarda taraf olacağı düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile "rehberlik ve psikolojik danışmanlık" lisans programı mezunlarının "psikolojik danışman" ünvanını kullanamayacaklarının karara bağlandığı, davacı Sendika tarafından ise psikolojik danışman ihtiyacının yalnızca psikoloji lisans programı mezunları tarafından karşılanamayacağı, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programı mezunlarının da bu ünvanı taşımaya ehil oldukları ileri sürülerek işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, dava konusu kararda psikoloji lisans programı mezunları aleyhine herhangi bir kural belirlenmediği, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programlarının bir ünvanı kullanmasının engellenmesi yönünde bir karar verildiği, bu alan mezunlarının ortak menfaatlerini etkileyen bir işlem tesis edildiği görülmektedir.
Eğitim öğretim hizmet kolunda faaliyet gösteren davacı Sendika'nın, Danıştay Sekizinci Dairesinin 07/11/2024 tarihli ara kararına cevabında, üyelerinin arasında rehberlik ve psikolojik danışmanlık mezunlarının bulunduğu görüldüğünden, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda davacının üyelerinin ortak menfaatlerini korumak amacıyla dava açabileceği de dikkate alındığında, bu davayı açmakta menfaati bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
Ayrıca, somut olayda, 'ortak menfaat'in, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programı mezunlarının psikolojik danışman ünvanı kullanamamaları nedeniyle oluştuğu anlaşıldığından dava açma ehliyeti bulunan davacı Sendika'nın, üyeleri arasında psikoloji lisans programı mezunları bulunmasının işbu davada ortak menfaat ihlaline halel getirmeyeceği de tabiidir. Aksi yöndeki kabul, üyeleri arasında birçok branş mezunu bulunan davacı Sendika'nın dava açma hakkını kısıtlayacak, dolayısıyla hak arama hürriyetinin ihlali sonucunu doğuracaktır.
Bu itibarla, davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki Daire kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 18/12/2024 tarih ve E:2024/5708, K:2024/7105 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 23/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.