T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/46
Karar No : 2025/71
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Ankara Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 20/12/2024 tarih ve E:2024/112, K:2024/112 sayılı kararıyla;
Davacı ... vekili Av. ...tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 26/04/2024 tarih ve E:2023/5030, K:2024/1698 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2024/520, K:2024/917 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,
"Aykırılığın, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'nın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI :
A- ANKARA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2023/5030 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istemin özeti: ... Valiliği emrinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan davacının, 7433 sayılı Kanun kapsamında kadroya geçme istemiyle yaptığı başvurunun İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün...tarih ve ... sayılı yazısı gerekçe gösterilerek reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.
Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 20/09/2023 tarih ve E:2023/684, K:2023/1259 sayılı kararının özeti:
26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 48. maddesinde yer alan yer alan konu ile ilgili kurallar aktarılarak,
Olayda, 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. madde ile; kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma - geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası ve 4924 sayılı Kanun uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olan personelin memur kadrolarına atanmasının ve buna ilişkin usul ve esasların belirlendiği,
Bu kapsamda; davacının İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı yazısı gereğince Valilik Makamının...tarihli ve ... sayılı onayı ile 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak atamasının yapıldığı, 30/11/2022 tarihinde atama onayı kendisine tebliğ edilerek ... Valiliği bünyesinde çalışmaya başladığı; anılan maddenin birinci fıkrasında, memur kadrosuna atanabilecek personelin kapsamı ile başvuru ve atanma süreleri, atanma şartları, atanabilecekleri kadro unvanlarına ilişkin hususlar belirtilerek, ataması yapılacakların, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olması şartının arandığı,
Bu durumda; 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. maddenin yürürlüğe girdiği 28/11/2022 tarihi itibarıyla, davalı idarede anılan pozisyonda istihdamına onay verilmiş olmakla birlikte, henüz çalışmaya başlamadığı açık olan davacının, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kadroya geçirilmesi talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 26/04/2024 tarih ve E:2023/5030, K:2024/1698 sayılı kararının özeti:
Usul ve esas yönünden hukuka uygun olan İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
B- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/520 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istemin özeti: ...Adliyesinde mübaşir olarak görev yapan davacı tarafından, 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğü giren 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca kadroya atanma talebiyle yaptığı 29/03/2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 21/12/2023 tarih ve E:2023/789, K:2023/1899 sayılı kararının özeti:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstihdam şekilleri" başlıklı 4. ve geçici 48. maddeleri, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesi, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun Ek 1. maddesi ve Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmeliğin "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 12. maddesinin 2. bendinde yer alan konu ile ilgili kurallar aktarılarak,
657 sayılı Kanun'un geçici 48 inci maddesinden faydalanabilmek için 28/11/2022 tarihi itibarıyla sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışılması gerektiğinin açık olduğu, davacının ise bu tarihten sonra sözleşmeli personel olarak 30/11/2022 tarihinde görev yapmaya başladığı anlaşıldığından, davacının kadroya alınmak için davalı idareye yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2024/520, K:2024/917 sayılı kararının özeti:
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında görev yapanların, kadrolu memur olarak atanabilmeleri için sözü edilen geçici 48. maddenin yürürlüğe girdiği 28/11/2022 tarihinde fiilen çalışmakta olmaları gerektiği, davacının yapılan sözlü sınavda başarılı olarak mübaşirliğe atanmaya hak kazandığı, atama işlemlerinde kullanmak üzere ilgili evrakları sunmasının istenildiği, ayrıca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmaya başlandığı, ilgili evrakların temini ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılması akabinde istihdam teklif kararı hazırlanarak, atama kararının onaylanması sonrasında 30/11/2022 tarihinde davacının hizmet sözleşmesini imzalayarak görevine başladığı,
Davacı ile aynı sınava girip başarılı olan diğer bazı personelin iş ve işlemleri tamamlanarak 28/11/2022 tarihinden önce göreve başlatıldığı, davacının iş ve işlemlerinin ise, anılan tarihten sonra tamamlanabildiği dikkate alındığında, memuriyetine engel bir durumunun bulunmadığı değerlendirilen davacının, idarenin iş ve işlemlerini tamamlama sürecindeki emsallerine göre gecikmeden kaynaklı olarak göreve emsali personelden geç başlatıldığı, bu kapsamda göreve başlama tarihinin emsallerine göre daha geç olmasında davacıya yükletilecek bir kusur bulunmadığı gibi, 657 sayılı Kanunda yer alan 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışıyor olma şartının davacının da atama işlemlerinin emsalleri ile birlikte tamamlanması durumunda sağlanacak olduğu anlaşılmış olup, idarenin iş ve işlemlerindeki emsallerine göre gecikme sebebiyle davacının herhangi bir katkısı ya da kusuru olmaksızın atamasının 28/11/2022 tarihinden sonra yapılmış olması nedeniyle Geçici 48. madde kapsamında bulunmadığı değerlendirmesinin Anayasa ile güvence altına alınan eşitlik ilkesine ve hakkaniyete uygun düşmediği, bu sebeple 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışıyor olma koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle kadroya geçirilmesi talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,
Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle davalı idarece davacıya ödenmesi ve özlük haklarının iadesi gerektiği,
Gerekçesiyle, istinaf isteminin kabulü ile Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 21/12/2023 tarih ve E:2023/789, K:2023/1899 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, özlük haklarının davacıya iadesine kesin olarak karar verilmiştir.
II- İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Uyuşmazlıklarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan kişilerin, 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. madde kapsamında kadroya geçiş imkanı veren düzenleme gereğince kadroya atanma istemiyle yapmış oldukları başvuruların idarelerce reddi üzerine açılan davalarda, aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
1- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
X. Kanun önünde eşitlik
Madde 10 –
Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
...
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (…) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.
2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
İstihdam şekilleri:
Madde 4 – (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)
Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
...
(Ek paragraf: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Bu fıkranın diğer paragraflarındaki hükümler ile özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde Cumhurbaşkanınca belirlenecek pozisyon unvanlarında çalıştırılmak üzere işin geçici olması şartı aranmaksızın sözleşmeli personel istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır. Bulundukları pozisyon unvanı ile aynı unvanlı memur kadrosu bulunmayanların atanacağı kadrolar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu personel can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Bu kapsamda memur kadrolarına atananların, sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespiti ile 64 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bu kapsamda memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Bu kapsamda sözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek ilgili kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi ve teşkilatı belirtilmek suretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
(Ek paragraf: 4/4/2007 - 5620/4 md.) Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, (…) sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Ek cümle: 19/1/2023 - 7433/2 md.) Yurtdışı teşkilatlarında bu fıkra kapsamında istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi süreleri, zorunlu hâllerde mali yılla sınırlı olma şartı aranmaksızın Cumhurbaşkanınca belirlenebilir. (Ek cümle: 25/6/2009 - 5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.
...
C) (Mülga: 20/11/2017 - KHK-696/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7079/17 md.)
D) İşçiler:
(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
Geçici Madde 48- (Ek:19/1/2023-7433/3 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere;
a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,
2) 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 10/A maddesi,
3) 2876 sayılı Kanunun 97 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
4) 2985 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi,
5) Mülga 3056 sayılı Kanunun 35 inci maddesi,
6) 3238 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrası,
7) 3289 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin mülga birinci fıkrası,
8) 4924 sayılı Kanun,
9) 5000 sayılı Kanunun mülga 26 ncı maddesi,
10) 5345 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin yedinci fıkrası,
11) 5431 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin mülga birinci fıkrası,
12) 5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesi,
13) 5978 sayılı Kanunun mülga 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
14) 6114 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrasının mülga birinci cümlesi,
15) 6306 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası,
16) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 6 ncı ve ek 26 ncı maddesi,
17) 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası,
18) 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası,
19) Mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 36/A maddesi,
20) 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesi,
21) 11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi,
22) 656 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga 16 ncı maddesinin yedinci fıkrası,
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, Türk Tarih Kurumu Başkanlığında bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığının kazı alanları ve ören yerlerinde görevli bulunan arkeolog, restoratör ve müze araştırmacısı unvanlarında çalışan personel ise Kültür ve Turizm Bakanlığının taşra teşkilatında, bu Kanunun ek 41 inci ve ek 44 üncü maddeleri kapsamındaki unvanlar hariç olmak üzere, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına,
b) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına,
c) 5258 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesi kapsamında Sağlık Bakanlığıyla imzalanan sözleşmeye dayalı olarak 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın, görev yaptıkları aile sağlığı merkezinin bulunduğu Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatında pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise Sağlık Bakanlığının kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına,
ç) 8/3/2011 tarihli ve 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bölge müdürlüklerinde bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise anılan Genel Müdürlüğün kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak suretiyle Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına,
bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 221 inci maddesinin altıncı fıkrası ile geçici 1 inci maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında devri yapılan sözleşmeli personel hakkında da birinci fıkra hükümleri uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen mevzuat hükümlerine göre çalışmakta iken 28/11/2022 tarihinde askerlik, doğum, evlat edinme, görevlendirme, ücretsiz izin gibi nedenlerle görevlerinde bulunmayanlardan ilgili mevzuatına göre yeniden hizmete alınma şartlarını kaybetmemiş olanlar hakkında da bu madde hükümleri uygulanır. Bunlar için birinci fıkrada belirtilen başvuru ve atanmaya ilişkin süreler yeniden hizmete alındıkları tarihten itibaren başlar.
28/11/2022 tarihinden önce 4 üncü maddenin (B) fıkrası ve 4924 sayılı Kanun uyarınca çalışmakta iken 5258 sayılı Kanun hükümlerine göre aile hekimliği uygulamasında görev alanlar hakkında görevlerinden ayrılmalarına gerek kalmaksızın bu madde hükümleri uygulanır.
Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, ilgili mevzuat hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz.
Birinci fıkranın (a) ve (c) bentleri kapsamında memur kadrolarına atananlar, sözleşmeli personel olarak geçen süreler dahil olmak üzere dört yıl süreyle başka bir yere atanamazlar. Dört yıllık sürede, memur kadrosuna atanmadan önce tabi oldukları mevzuata göre yer değiştirme hakkına sahip olanların söz konusu mevzuatta yer alan süre, usul ve şartlarla görev yerleri değiştirilebilir. Aynı fıkranın (b) bendi kapsamında memur kadrolarına atananların il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarına nakli yapılamaz.
Bu madde kapsamında memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 5434 sayılı Kanun uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (c) ve (ç) bentleri kapsamında sözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları, kadro ve pozisyonlara ilişkin mevzuatın eki cetvellerde yer alan sınıf, unvan ve derecelerine uygun olmak şartıyla, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek aynı cetvelin ilgili bölümlerine eklenmiş ve memur kadrolarına atananların pozisyonları başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar ile iptal edilen pozisyonlar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi, teşkilatı ve birimi belirtilmek suretiyle birinci fıkrada belirtilen altmış günlük sürenin bitiminden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi dışındaki bentleri ve (c) bendi hükmüne göre memur kadrolarına atanma talebinde bulunmayan sözleşmeli personel hakkında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin; (a) bendinin (1) numaralı alt bendine göre memur kadrolarına atanma talebinde bulunmayan sözleşmeli personel hakkında dördüncü paragrafı hariç 4 üncü maddenin (B) fıkrasının değiştirilen hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu personelin yer değiştirme suretiyle atanmalarına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Bu personele ait pozisyonlarda herhangi bir şekilde boşalma olması hâlinde bu pozisyonlar herhangi bir işlem yapılmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu şekilde iptal edilen pozisyonlar kurumlarca bir ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
29/11/2022 tarihi ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasında hizmete alınan sözleşmeli personelden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenler hakkında ilgisine göre bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki hükümleri uygulanır.
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.
3- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:
Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:
Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.)
...
4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:
...
c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.
...
5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılık, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan kişilerin, 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. madde kapsamında kadroya geçiş imkanı veren düzenlemeden 28/11/2022 tarihi öncesinde atama onayları yapılmış olmakla birlikte 29/11/2022 tarihi ile 26/01/2023 tarihleri arasında fiilen göreve başlatılmış olmaları halinde memur kadrolarına kurumlarınca atanıp atanamayacağından kaynaklanmaktadır.
İlgili mevzuat incelendiğinde; Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; 28/11/2022 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranların memur kadrolarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanacakları anlaşılmaktadır. (15/02/2023 tarih ve 32105 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 122 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile başvuru süreleri 31/03/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar, atanma süreleri 28/04/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır.)
Uyuşmazlığın çözümünde, 19/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'un uyarınca belirlenen "28/11/2022" tarihinden önce yazılı ve sözlü sınavlara girerek başarılı olmuş, gerekli evraklarını idareye teslim etmiş, hakkında güvenlik soruşturması yürüyen ve/veya atama onayı yapılmış olmakla birlikte fiilen çalışmaya bu tarihten(28/11/2022) sonra idarece başlatılmış kişilerin Kanun'un geçici 48. maddesi kapsamında olup olmadığının saptanması gerekmektedir.
Uyuşmazlıklara konu personel ile aynı sınavlara girerek başarılı olan emsali diğer bazı personelin incelemelerinin davacılara göre daha erken sonuçlandırılması üzerine görevlerine 28/11/2022 tarihi ve öncesinde göreve başlatıldıkları ve geçici 48. maddeden faydalanmak suretiyle kadrolu personel statüsüne geçirildikleri dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Anayasa'da vurgulanan eşitlik ilkesinin, ayrı hukuksal durumlardaki kişilerin farklı kurallara tabi tutulmasına engel oluşturmadığı yargısal içtihatlarla kabul edilmiştir.
Somut uyuşmazlıklar bu kapsamda incelendiğinde, 7433 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanun'una eklenen ve 26/01/2023 tarihinde yürürlüğe giren geçici 48. madde uyarınca kapsama dahil olmak için aranan koşulu sağlayan, yani 28/11/2022 tarihi ve öncesinde göreve başlayanlarla bu tarihten sonra göreve başlayanların ayrı hukuksal durumlarda bulundukları yorumunu yapmak mümkün ise de bu kişiler arasındaki farklılık bu kişilerin davranışlarından değil, idarenin aynı durumdaki kişilere farklı uygulamalar yapmasından kaynaklanmaktadır. Esas itibarıyla bu kişiler, 657 sayılı Kanun'un geçici 48. maddesi uyarınca kadroya geçirilmek için aranan 28/11/2022 tarihi ve öncesinde atanmak için evraklarını idareye teslim etmiş, atama onayı bekleyen ve/veya atanmış olmaları nedeniyle aynı durumdaki kişilerdir.
Bu itibarla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen Geçici 48. maddesinde öngörülen, 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olma şartının, uyuşmazlık konusu olan olay bakımından, yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olmuş, evraklarını idareye zamanın teslim etmiş, atama onayı bekleyen ve/veya atanmış ve fiilen çalışmaya başlamaya hazır hale gelmiş şeklinde anlaşılması emsali personelin durumu gözetildiğinden eşitlik ilkesine daha uygun olacaktır. Nitekim, aynı ve/veya benzer durumda olan personelin farklı muameleye tabi tutulmasını gerekli kılan nesnel ve ölçülü bir neden bulunmadığından aksi bir yorum eşit muamele görme hakkının ihlali sonucunu doğuracaktır.
Bu gerekçelerle, aykırılığın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan, 28/11/2022 tarihinden evvel yapılmış sınavlardan başarılı olarak ve evraklarını teslim ederek atanmayı ve/veya işe başlatılmayı beklemiş, emsali personele göre gecikmeye bir dahli olmadığı anlaşılmış kişilerden 29/11/2022 tarihi ile 26/01/2023 tarihleri arasında çalışmaya başlatılmış olanların 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 48. maddeden faydalandırılmaları gerektiği doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
IV- SONUÇ :
Açıklanan nedenlerle; Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın, "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan, 28/11/2022 tarihinden evvel yapılmış sınavlardan başarılı olarak ve evraklarını teslim ederek atanmayı ve/veya işe başlatılmayı beklemiş, emsali personele göre gecikmeye bir dahli olmadığı anlaşılmış kişilerden 29/11/2022 tarihi ile 26/01/2023 tarihleri arasında çalışmaya başlatılmış olanların 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 48. maddeden faydalandırılmaları gerektiği" doğrultusunda giderilmesine kesin olarak, 16/10/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılık, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan kişilerden, 26/01/2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kanun'un 3. maddesi ile 657 sayılı Kanun'a eklenen geçici 48. madde kapsamında kadroya geçiş imkanı veren düzenlemeden 28/11/2022 tarihi öncesinde atama onayları yapılmış olmakla birlikte 29/11/2022 tarihi ile 26/01/2023 tarihleri arasında fiilen göreve başlatılanların memur kadrolarına kurumlarınca atanıp atanamayacağından kaynaklanmaktadır.
İlgili mevzuat incelendiğinde; Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; 28/11/2022 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranların memur kadrolarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanacakları anlaşılmaktadır. (15/02/2023 tarih ve 32105 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 122 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile başvuru süreleri 31/03/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar, atanma süreleri 28/04/2023 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır.)
Yine 657 sayılı Kanuna eklenen Geçici 48. maddenin 10. ve 11. fıkralarında, "29/11/2022 tarihi ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih arasında hizmete alınan sözleşmeli personelden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam edenler hakkında ilgisine göre bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası ile 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki hükümleri uygulanır.
Bu maddenin uygulamasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir." düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.
Tereddütleri gidermek amacıyla Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün "7433 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanuna eklenen geçici 48 inci maddenin uygulanması hakkında" konulu ve E-74073113-010.99-140151 sayılı yazıda kamu kurum ve kuruluşlarında anılan maddede belirtilen mevzuat uyarınca 29/11/2022 tarihi ve sonrasında sözleşmeli personel olarak göreve başlatılanların 657 sayılı Kanunun geçici 48 inci maddesinin kapsamına girmediği açıkça ifade edilmiştir.
Belirtilen Geçici 48. maddede, memur kadrosuna atanabilecek personelin kapsamı ile başvuru ve atanma süreleri, atanma şartlarına ilişkin hususlar belirtilerek ataması yapılacakların, 28/11/2022 tarihi itibarıyla sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olması şartı aranmıştır. Yapılan bu düzenlemeyle yasa koyucunun, belli bir tarihte fiilen çalışıyor olanları memur kadrolarına geçirmeyi amaçladığı açıktır. Dolayısıyla 28/11/2022 tarihi itibarıyla fiilen çalışmaya başlamamış olanların memur kadrolarına, atanmaları hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesinin amacı, hukuki durumları aynı olanların, kanunlarca aynı işleme tabi tutulmasını sağlamak ve kişilere kanun karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemek olduğu tartışmasızdır. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmakla birlikte, eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Bu nedenle, aynı hukuksal durumdaki kişilerin aynı, ayrı hukuksal durumlardaki kişilerin farklı kurallara tabi tutulması Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz. Bu duruma göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na eklenen Geçici 48. maddede öngörülen 28 /11/ 2022 tarihinde fiilen çalışmakta olan sözleşmeli personel ile atamaları yapılmış bile olsa belirtilen tarihte fiilen çalışmayan sözleşmeli personelin hukuki durumları aynı değildir. Diğer bir ifade ile atanmış ancak henüz göreve başlamamış kişilerle görevine başlayarak fiilen çalışan kişilerin aynı hukuki durumda bulunmadıkları açıktır. Bu nedenle eşitlik ilkesinin ihlalinden söz edilmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak, 29/11/2022 tarihi ile geçici 48. maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 26/01/2023 tarihleri arasında 4/B'li personel olarak göreve başlatılanların Kanunun "28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olan" şeklindeki açık hükmü dikkate alındığında geçici 48. madde kapsamında kadroya geçiş imkanından faydalandırılması mümkün değildir. Aksi yorum, Kanun'un amacına ve lafzına uygun düşmeyecektir.
Açıklanan nedenlerle, aykırılığın, "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak görev yapan, 28/11/2022 tarihinden evvel yapılmış sınavlardan başarılı olmakla birlikte fiilen çalışmaya 29/11/2022 ile 26/01/2023 tarihleri arasında başlatılmış olanların 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 48. maddeden faydalandırılmalarının mümkün olmadığı" doğrultusunda giderilmesi gerekmektedir.