T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1008
Karar No : 2024/1142
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Matbaa Basım Yayın Ambalaj
Dağıtım Turizm ve Gıda Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının, banka hesaplarına uygulanan ...tarih ve ... sayılı elektronik haciz işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Dava konusu edilen haciz işlemine konu amme alacaklarına ilişkin ihbarnamelerin davacıya tebliğ edilmesi üzerine ihbarname içeriği vergi ve cezalara karşı dava açılmış, açılan davalardan 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru neticesinde vazgeçilmiştir. 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılan başvuru üzerine yapılandırılan kamu alacaklarına yönelik herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine tecil dosyaları kaldırılmış, yapılandırma iptal edilmiştir.
Olayda kamu alacağının tahsili amacıyla davacı adına ...tarih ve ..., ...; ... tarih ve ..., ..., ...; ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirleri düzenlenmiş, amme alacağının ödenmemesi üzerine ... tarih ve ... sayılı haciz işlemi tesis edilmiştir.
Hacze konu edilen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen...tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin, 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapılandırma başvurularından önce düzenlendiği görülmüştür.
6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılarak yeni bir ödeme planına bağlanan borçların, hukuk aleminde yeni bir hukuksal kimliğe sahip olduğu dolayısıyla borçların yapılandırılmadan önceki hali ile tahsiline çalışılamayacağı açıktır.
Bu nedenle, yapılandırma başvurusundan önce kamu borçlarının ilk durumu esas alınarak tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerine yönelik tesis edilen haciz işleminin anılan kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
Dava konusu hacze konu edilen kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen diğer bir ödeme emri ise ... tarih ve ... sayılı ödeme emri olup anılan ödeme emri 17/10/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Anılan ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi günlük ödeme süresi beklenilmeden tesis edilen haciz işleminin ilgili kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu haciz işleminin dayanağı diğer kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin anılan kısmında ise hukuka aykırılık görülmemiştir.
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu haciz işlemini,... tarih ve ... ve ...; ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden iptal etmiş, dava konusu haciz işleminin diğer kamu alacaklarından kaynaklanan kısmı yönünden davayı reddetmiştir.
Tarafların istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemlerine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemleri reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/09/2022 tarih ve E:2019/5721, K:2022/5211 sayılı kararı:
Haciz işlemine karşı açılan davalarda yapılacak hukuka uygunluk denetiminin, dayanağı olan ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği ve haciz işleminin unsurlarında hukuka aykırılık bulunup bulunmadığı ile sınırlı tutulması gerekir.
Davacı tarafından ileri sürülen iddialar, adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı süresi içinde açılacak davada ileri sürülebilecek nitelikte olduğundan ve haciz aşamasında bu tür iddialar değerlendirilemeyeceğinden, Vergi Dava Dairesi kararının temyiz istemine konu edilen hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesi kararının temyize konu hüküm fıkrasını bozmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davacının yapılandırma başvurularından önce dava konusu hacze ilişkin kamu alacağının tahsili amacıyla ödeme emirleri düzenlendiğinden, yapılandırmanın iptali sonrasında anılan kamu alacakları için yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin içeriği kamu alacakları için 26/01/2018 tarihli haciz varakası düzenlenmiştir. Anılan haciz varakasının, dava konusu haciz işleminin dayanağı haciz bildirisinden sonraki bir tarihte düzenlendiği görüldüğünden, dava konusu haciz işleminin anılan ödeme emri içeriği kamu alacaklarını kapsayıp kapsamadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ve ...; ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirleri sırasıyla 25/09/2016 ve 17/10/2017 tarihlerinde tebliğ edilmiştir.
Davacı tarafından 6736 sayılı Kanun kapsamında 14/10/2016 tarih ve 27/10/2016 tarihlerinde yapılan başvurular ile şirket borçları yapılandırılmış ancak yapılandırma şartlarının ihlali sonucu bu yapılandırmalar 25/11/2016 ve 12/01/2017 tarihlerinde iptal edilmiştir.
Diğer taraftan, davacı tarafından 7020 sayılı Kanun kapsamında da şirket borçları 28/06/2017 tarihinde yapılandırılmış ancak bu yapılandırma da 06/07/2017 tarihinde kaldırılmıştır.
... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin içeriği kamu alacaklarının ödenmemesi üzerine davacı hakkında haciz kararı alınmış ve haciz işlemine dayanak olan 23/01/2017 tarihli haciz varakaları düzenlenmiştir. ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin içeriği kamu alacaklarının ödenmemesi üzerine, davacı hakkında haciz uygulanabilmesi için, işbu dava açıldıktan sonra, 26/01/2018 tarihinde haciz varakası düzenlenmiştir.
Davacı, banka hesaplarına uygulanan... tarih ve ... sayılı elektronik haciz işleminin iptali istemiyle işbu davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 10. maddesinin (6) numaralı fıkrasının birinci ve ikinci cümlesinde, bu Kanun'a göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisi süresinde ödenmek koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği düzenlenmiştir.
7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. maddesinin (6) numaralı fıkrasının birinci ve ikinci cümlesinde, bu Kanun'a göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı, ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği belirtilmiştir.
6736 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (11) numaralı fıkrasında aşağıdaki kural yer verilmiştir:
"Bu Kanuna göre ödenecek alacaklarla ilgili olarak, tatbik edilen hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminatlar iade edilir. Bu Kanuna göre ödenecek alacaklar nedeniyle tatbik edilen hacizlere konu mallar, borçlunun talebi hâlinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre alacaklı tahsil dairesince satılabilir. Bu talep, Kanun kapsamında ödenmesi gereken tutarların Kanun hükümlerine göre ödenmesine engel teşkil etmez."
7020 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (14) numaralı fıkrasında da benzer bir kurala yer almaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasının uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinin birinci fıkrasında ise borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
6736 ve 7020 sayılı Kanunlar uyarınca kamu alacağının yapılandırılması, vergi borcunun ödeme vadesini yeniden belirleyen ve tahsil zamanaşımını sürecini etkileyen bir durumdur.
Cebren tahsil ve takip işlemleri kapsamında düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrinden sonra, yapılandırma başvurusuyla kamu alacağının bir ödeme planına bağlanması durumunda, cebren tahsil ve takip süreci geldiği aşama itibarıyla durdurulacak ve ödeme planına göre kamu alacağı tahsil edilecektir. Yapılandırılan borcun ödenmemesi durumunda ise anılan Kanunların hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecek ve yapılandırma öncesindeki hukuki duruma, diğer bir deyişle, cebren tahsil ve takip sürecinde yapılandırma öncesindeki aşamaya dönülecektir.
Olayda, davacı şirket tarafından yapılan yapılandırma başvurularından önce dava konusu haczin bir kısmının dayanağı... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri düzenlenip 25/09/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ödeme emirlerine konu kamu alacağının ödenmemesi üzerine bu alacaklar için haciz kararı alınmış ve haciz varakaları düzenlenmiştir.
Davacı hakkında yürütülen cebren tahsilat ve takibat işlemlerinin geldiği aşama dikkate alındığında dava konusu hacze konu kamu alacakları için davacı adına yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmadığından aksi yöndeki gerekçeyle verilen ısrar kararının anılan hüküm fıkrasında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, davacının banka hesaplarına uygulanan ... tarih ve ... sayılı elektronik haciz işleminin tarihi 19/10/2017 olup ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin içeriği kamu alacaklarına yönelik haciz varakası, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonraki bir tarih olan, 26/01/2018 tarihinde düzenlenmiştir.
Bu durum karşısında dava konusu haciz işleminin, ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği kamu alacaklarını kapsayıp kapsamadığının araştırılması ve bu hususun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu nedenle yukarıda belirtilen hususlar hakkında yapılacak araştırma ve incelemeyle birlikte dava konusu haciz işlemi diğer yönlerden de değerlendirilmek suretiyle yeniden karar verilmek üzere ısrar kararının bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, Mahkeme kararının dava konusu haciz işleminin... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının oyçokluğuyla, dava konusu haciz işleminin ...tarih ve ... takip numaralı ödeme emri yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının oybirliğiyle BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
04/12/2024 tarihinde kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının, Mahkeme kararının dava konusu haciz işleminin, ... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara bu yönden katılmıyoruz.