T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1151
Karar No : 2025/680
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Taşımacılık Gıda İnşaat
Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, takdir komisyonu kararına istinaden 2014 yılının Nisan dönemi için resen tarh edilen katma değer vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikâyet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. maddesinde, vergi hatası, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış; 117. maddesinde, hesap hataları; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer istenmesi; 118. maddesinde de vergilendirme hataları; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hata olarak sayılmıştır.
213 sayılı Kanun'un 116 ve devamı maddelerine göre, vergi hatalarının düzeltilmesi idareden istenebilir. Bu kapsamda düzeltilebilecek vergi hataları, düzeltme talebinde bulunulan idari makamın veya uyuşmazlık hâlinde yargı yerinin, anılan Kanun'un 3. maddesinde belirtilen yorum tekniklerine başvurmaksızın ilk bakışta anlayabileceği açıklıktaki vergilendirme yanlışlıklarıdır.
Dosyanın incelenmesinden, Van Gümrük Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile eklerinde, davacı şirkete ait ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorsede yapılan aramada 187.000 paket kaçak sigara ele geçirildiği bildirilmektedir. Bu yazı ve eklerine dayanarak davacı hakkında alınan takdir komisyonu kararı uyarınca gümrük kaçağı sigaralara isabet eden 2014 yılının Nisan dönemi için vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi resen tarh edilmiş ve bu cezalı tarhiyat davacıya tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından, cezalı katma değer vergisi tarhiyatına karşı dava açılmıştır. Ancak bu dava, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla süreaşımı nedeniyle reddedilmiştir. Bunun üzerine davacı, cezalı tarhiyatın kaldırılması talebiyle düzeltme ve şikâyet başvurusunda bulunmuştur. Bu başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
Olayda, davacının düzeltme ve şikâyet başvurularında ileri sürdüğü iddiaların, açık ve bariz bir vergilendirme hatası içermediği aksine hukuki yorum gerektirdiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, uyuşmazlığın düzeltme-şikâyet kapsamında değil hukuki bir ihtilaf kapsamında olduğu ve söz konusu iddiaların ancak süresi içinde açılacak bir davada dikkate alınabileceği sonucuna varılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bununla birlikte davacı adına aynı sebebe dayanarak ve aynı dönem için yapılan vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatına karşı açılan dava, ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kabul edilmiş ve cezalı özel tüketim vergisi kaldırılmıştır. Bu karara yöneltilen istinaf istemi ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile gerekçeli olarak reddedilmiştir. Bu nedenle, dava konusu işlemin, cezalı katma değer vergisi tarhiyatının katma değer vergisi matrahına dahil edilen özel tüketim vergisine isabet eden kısmının kaldırılması gerekmektedir.
Mahkeme bu gerekçeyle dava konusu işlemin, cezalı katma değer vergisi tarhiyatının, katma değer vergisi matrahına dahil edilen özel tüketim vergisine isabet eden kısmını iptal etmiş; geriye kalan kısım yönünden davanın reddine karar vermiştir.
Tarafların istinaf istemlerini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemlerine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemlerini reddetmiştir.
Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/03/2023 tarih ve E:2020/6199, K:2023/1463 sayılı kararı:
I. Davacının temyiz istemi hakkındaki inceleme:
Davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar, temyize konu kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
II. Davalının temyiz istemi hakkındaki inceleme:
Olayda, davacının düzeltme ve şikâyet başvurusunda ileri sürmüş olduğu iddiaların açık ve bariz bir vergilendirme hatası içermediği, hukuki yorum gerektirdiği görülmüştür. Bu nedenle uyuşmazlık, düzeltme-şikâyet kapsamında değil hukuki ihtilaf niteliğinde olduğundan ve söz konusu iddialar ancak süresi içerisinde açılacak bir davada dikkate alınabileceğinden, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın, Vergi Mahkemesi kararının, davanın kabulüne dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasını bozmuş; diğer hüküm fıkrasını onamıştır.
... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Düzeltilmesi istenen işlemin vergi hatası kapsamında görülemeyeceği, düzeltme ve şikâyet başvurusuna konu olan cezalı katma değer vergisi tarhiyatına karşı açılan davanın süreaşımı nedeniyle reddedildiği, anılan süreaşımı kararının istinaf ve temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği, özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde tespit tarihindeki özel tüketim vergisi dahil emsal bedel üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin faturasız mal bulundurandan aranması gerektiği, katma değer vergisi yönünden yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine dair hüküm fıkrası, yargılamanın önceki aşamalarında kesinleşmiştir. Uyuşmazlık, dava konusu işlemin, 725.560 TL tutarındaki özel tüketim vergisi üzerinden hesaplanan 130.600,80 TL katma değer vergisi ile 130.600,80 TL vergi ziyaı cezasına isabet eden kısmıyla sınırlı kalmıştır.
Davacı adına tarh edilen 725.560 TL tutarındaki özel tüketim vergisi ile kesilen 725.560 TL tutarındaki vergi ziyaı cezası, bulundurma eyleminin somut olarak tespit edilememesi gerekçesiyle mahkeme kararı ile iptal edilmiştir. Anılan mahkeme kararı, istinaf ve temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiştir. Bu iptal kararı geçmişe etkili olarak sonuç doğuracağından, dava konusu işlemin söz konusu özel tüketim vergisi üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezasına isabet eden kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, hukuka uygun olduğu sonucuna varılan ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2-... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3-Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
17/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.