T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1343
Karar No : 2025/139
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı - (... Başkanlığı)
VEKİLLERİ : Av. ...- Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Yedinci Dairesinin 30/03/2023 tarih ve E:2020/1636, K:2023/1823 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 18/4/2015 tarih ve 29330 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'ne, 13/10/2016 tarih ve 29856 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 2)'in 1. maddesiyle eklenen "6. Hayatını Kaybetmiş Harp veya Vazife Malullerinin Yakınlarının Taşıt Alımında İstisna" başlıklı bölümünün "6.3. İstisnadan Yararlanacak Kişiler'' başlıklı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ''hayatını kaybettiği tarih itibariyle'' ibaresinin iptali istenmektedir.
Danıştay Yedinci Dairesinin 30/03/2023 tarih ve E:2020/1636, K:2023/1823 sayılı kararı:
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarını Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı öngörülmüştür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu, aynı maddenin (4) numaralı fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri belirtilmiştir. Aynı Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasının (e) işaretli bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği ve "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) işaretli bendinde ise süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Buna göre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi yapılmış olması, bu işlemin ise birlikte dava konusu yapıldığı düzenleyici işlemin uygulaması niteliğini haiz olması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7. maddesinin (8) numaralı fıkrasında yer alan harp veya vazife malullerinin ailelerine tanınan vergi istisnasının uygulanmasına dair usul ve esasların belirlendiği 13/10/2016 tarih ve 29856 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 2)'de yer alan düzenlemeye açıklama getirilmesi ve oğlunun 16/05/2001 tarihinde şehit olduğundan bahisle istisna hükmünden faydalanabileceği yolunda özelge verilmesi istemiyle 09/03/2020 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunduğu görülmüştür. Gelir İdaresi Başkanlığının ... tarih ve E:... sayılı cevabi yazısı ile davacının istisna hükmünden faydalanmasının mümkün olmadığının davacıya tebliğ edilmesi üzerine, dava konusu Tebliğ'de yer alan ''hayatını kaybettiği tarih itibariyle'' ibaresinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı, dava konusu ettiği Tebliğ'in ilgili bölümünün iptali istemiyle, yayım tarihini izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca altmış gün içinde dava açma yoluna gitmemiştir. Özelge verilmesi istemiyle 09/03/2020 tarihinde idareye yapılan başvuruya cevaben Gelir İdaresi Başkanlığınca tesis edilen ... tarih ve E:... sayılı işlemin tebliği üzerine, 02/07/2020 tarihinde işbu davayı açmıştır.
Davacının davalı idareye yaptığı bu başvuru, özelge verilmesi istemiyle yapılmış bir başvurudur. Dolayısıyla, bu başvurunun reddedilmesine ilişkin işlemin, bir uygulama işlemi kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır. Zira, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramı, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik doğuran bireysel nitelikteki işlemleri ifade etmektedir.
Bu durumda, dava konusu Tebliğ'in 13/10/2016 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde dava açılması gerekmektedir. Davacının anılan Tebliğ'in hukuka aykırı olduğundan bahisle özelge verilmesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvuru neticesinde tesis edilen işlem, düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir işlem olmadığından düzenleyici işleme karşı dava açma hakkı vermesi mümkün değildir. Dolayısıyla davacının istisna hükmünden faydalanmasının mümkün olmadığına dair yazının tebliği üzerine, 02/07/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır.
Daire bu gerekçeyle, davayı süre aşımı nedeniyle reddetmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Oğlunun 16/05/2001 tarihinde evli ve çocuksuz iken şehit düştüğü, oğlunun eşinin 08/05/2005 tarihinde tekrar evlendiği, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında şehit maaşının kendisine bağlandığı, dolayısıyla tek hak sahibinin kendisi olduğu belirtilmiştir.
Dava konusu Genel Teblğ’de özel tüketim vergisi istisnasından yararlanma hakkının, belirtilen kişinin eş ve/veya çocuğa; eş ve çocuğu yoksa anne ve babasına tanındığı ileri sürülmüştür.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda ''hayatını kaybettiği tarih itibariyle'' ibaresinin bulunmadığı, Tebliğ ile Kanun'da olmayan ve uygulamayı değiştirecek nitelikte bir düzenlemenin yapılamayacağı, Tebliğ'in yayımlandığı tarihte yeniden evlenmiş olan eşin hak sahibi olamayacağı belirtilmiştir.
Öte yandan Gelir İdaresi Başkanlığının ... tarih ve E:... sayılı, davacının istisna hükmünden faydalanmasının mümkün olmadığına dair yazısının 29/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği ve süresi içinde dava açıldığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2- Danıştay Yedinci Dairesinin 30/03/2023 tarih ve E:2020/1636, K:2023/1823 sayılı kararının ONANMASINA,
3-Davacıdan daha önce yatırılan ... TL temyiz karar harcı mahsup edilmek suretiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri ve Kanun'a ek (3) sayılı Tarife uyarınca maktu harç alınmasına,
19/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.