T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1485
Karar No : 2025/840
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimine veya hizmet ifasına dayanmadığı ve bir kısım emtia ve hizmet alımlarını gerçeği yansıtmayan faturalarla belgelendirdiği yolundaki saptamalar uyarınca tespite konu alış faturaları nedeniyle beyan edilen maliyet tutarı ile tespite konu satış faturaları nedeniyle beyan edilen hasılat tutarı tenzil edilmek ve elde edilen komisyon geliri hasılat tutarına eklenmek suretiyle yeniden düzenlenen gelir tablosuna dayanarak tanzim edilen vergi inceleme raporuna istinaden 2016 yılı için resen tarh edilen kurumlar vergisi ile verginin üç katı tutarında kesilen ve tekerrür hükmü uygulanarak artırılan vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
i. Cezalı tarhiyatın, davacı tarafından ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı hakkında yapılan inceleme:
Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, davacı tarafından anılan şirket adına düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimine veya hizmet ifasına dayanmadığının somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
ii. Cezalı tarhiyatın, ... Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı hakkında yapılan inceleme:
Anılan mükellefler hakkındaki tespitlerin incelenmesinden, bu mükelleflerin davacıya düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır.
iii. Cezalı tarhiyatın, ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı hakkında yapılan inceleme:
Anılan şirketler hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarında, şirketler tarafından davacı adına düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimine veya hizmet ifasına dayanmadığının somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
iv. Vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı hakkında yapılan inceleme:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 339. maddesinin uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan hâli uyarınca, tekerrüre esas alınan cezanın kesinleştiği tarihten önceki tarihlerde gerçekleştirilen eylem nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezalarına tekerrür hükümlerinin uygulanması mümkün değildir.
Olayda, 2016 yılının Aralık dönemine ait olup 2017 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezası, 2016 yılı için kesilen dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür hükmü uygulanarak artırılmasına dayanak alınmıştır.
Bu durumda dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür hükmü uygulanarak artırılması için aranan şartlar olayda gerçekleşmediğinden, vergi ziyaı cezasının anılan kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
v. Karar sonucu:
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle kurumlar vergisi ve verginin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasının, ... Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı yönünden davayı reddetmiş, diğer yönlerden vergi ve cezayı kaldırmıştır.
Tarafların istinaf istemlerini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemlerine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemleri reddetmiştir.
Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 08/02/2023 tarih ve E:2022/2678, K:2023/189 sayılı kararı:
i. Temyize konu kararın, mahkeme kararının vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın anılan hüküm fıkrasının bozulmasını sağlayacak nitelikte görülmemiştir.
ii. Temyize konu kararın diğer hüküm fıkraları yönünden yapılan inceleme:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) işaretli fıkrasında, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu kurala bağlanmıştır.
Kanun'un 134. maddesinin birinci fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Safî kurum kazancı" başlıklı 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancının üzerinden hesaplanacağı; aynı maddenin (2) numaralı fıkrasının birinci cümlesinde, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda değinilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, vergi mevzuatımızın gerçek ve safi gelirin vergilendirilmesini esas aldığı, resen vergi tarhının amacının, yükümlülerin beyan dışı bıraktıkları gelirlerinin, gerçeğe en yakın bir biçimde saptanmasını sağlamak olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, tarhı gereken verginin belirlenmesi sırasında, gerekli inceleme ve araştırmanın kapsamlı bir şekilde yapılması, matraha ilişkin verilerin hukuken geçerli bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Temyize konu kararda, davacı tarafından düzenlenen ve kullanılan bir kısım faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayalı olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirme sonucunda bu faturalar yönünden bir yargıya ulaşılmıştır. Anılan kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ancak kararda, davacı tarafından düzenlenen gelir tablosunda beyan edilen maliyetlerin, vergi inceleme raporunda tespit edilen kazanç farkı da dahil olmak üzere, 2016 yılına ait kazancı sağlamak için yeterli olup olmadığı, dolayısıyla anılan raporda tespit edilen matrahın hukuka uygunluğu hususunda bir değerlendirmeye yer verilmemiştir.
Bu kapsamda yapılacak değerlendirmenin sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın, cezalı tarhiyatın, ... Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Diğer taraftan, temyize konu kararın, cezalı tarhiyatın, davacı tarafından ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturalar ile ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına dair hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmiştir.
iii. Karar sonucu:
Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın, cezalı tarhiyatın, ... Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuş, vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasını onamış, temyize konu kararın diğer hüküm fıkralarına davalı tarafından yöneltilen temyiz istemini reddetmiştir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Yargılamanın önceki aşamasında verilen kararın, cezalı tarhiyatın, ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Ürünleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı, davacı tarafından ... İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmı ve vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına ilişkin hüküm fıkraları temyiz incelemesi sonucunda kesinleşmiştir.
Bu nedenle uyuşmazlık, cezalı tarhiyatın, ... Petrol Ürünleri İmalat Otomotiv Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından davacı adına düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmıyla sınırlı kalmıştır.
Vergi Dava Dairesi, bu belirlemeyi yaptıktan sonra bozulan hüküm fıkrası yönünden ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 09/12/2016 tarihinde düzenlenen K1 taşıt belgesine göre 189 adet özmal araca sahip olduğu, 2015 yılının Eylül dönemine ilişkin sigortalı hizmet listesine göre 123 kişi çalıştırdığı, eleştiri konusu edilen faturaların içeriği emtianın ticari faaliyetin iştigali için zaruri olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının, Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca temyizen incelenen dosyalarda duruşma yapılması tarafların istemine ve Danıştayın kararına bağlı olup duruşma talebinde bulunan davacının bu talebinin yerine getirilmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılarak Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
22/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.