T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/545
Karar No : 2025/309
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporları uyarınca kayıt dışı hasılat elde ettiğinden bahisle re'sen tarh edilen 2011 yılı gelir vergisi, 2011 yılının tüm dönemlerine ait geçici vergiler ve vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ile 2011 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:
I. Gelir vergisi ile verginin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezası yönünden yapılan inceleme:
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:
i. Davacı belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda sıhhi tesisat ve ısıtma tesisatı malzemesi perakende ticareti ile iştigal etmektedir.
ii. Davacının yapmış olduğu doğalgaz proje çizimi işleriyle ile ilgili olarak,... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (...) tarafından davalı idareye gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı incelendiğinde, davacının 589 adet projeyi (doğalgaz proje çizimi) onaya sunduğunun belirlendiği tespit edilmiştir.
iii. Bunun üzerine davacı hakkında inceleme başlatılmıştır. Davacının defter ve belgelerinin incelenmesinden yetmiş dokuz adet proje çiziminde bulunduğu, bunların elli dokuz adedine fatura düzenlediği, yirmi adedine fatura düzenlemediği ve 589 adet proje onaylattığı halde projelerden toplamda 530 adedine herhangi bir fatura düzenlemediği tespit edilmiştir.
iv. ... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu'nda ortalama proje tutarı 150,00 TL olarak değerlendirildiğinden davacı tarafından fatura düzenlenmeyen ve beyan dışı bırakılan 520 adet projenin her birinin 150,00 TL karşılığında çizildiğinden bahisle 2011 yılının ayları bazında hasılat tutarları belirlenmiş ve söz konusu tutarların kayıt dışı hasılat olarak dikkate alınmak suretiyle gelir vergisi matrahına dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Her ne kadar davacı, işlerin yoğunluğu nedeniyle bazen fatura düzenlemeyi unuttuğunu ifade etse de uyuşmazlıkta gelir vergisi yönünden matrah farkı kayıt dışı hasılattan kaynaklanmaktadır. Vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ile bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esas olup bu hususun her türlü araştırma ve inceleme yapılarak somut verilerle ortaya konulması zorunludur.
Uyuşmazlıkta, davacının beyanlarına ilişkin olarak müşteriler nezdinde hiçbir karşıt inceleme yapılmamış, onaya sunulan tüm projelerin yapıldığı varsayılmış ve re'sen tarh edilen dava konusu vergiler hesaplanırken herhangi bir maliyet hesabı yapılmamıştır.
Bu nedenle, eksik incelemeye ve varsayıma dayalı olarak yapılan gelir vergisi tarhiyatında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
II. Geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları yönünden yapılan inceleme:
Mahsup dönemi geçen geçici vergilerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Davacı adına vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen gelir vergisinde yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka uygunluk bulunmadığına karar verildiğinden, geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarında da hukuka uygunluk görülmemiştir.
III. Özel usulsüzlük cezası yönünden yapılan inceleme:
Cezayı gerektiren fiilin tüm unsurlarının tamamlanmadığı anlaşıldığından kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
IV. Karar sonucu:
Vergi Mahkemesi belirtilen gerekçeyle davayı kabul etmiştir.
Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektirecek herhangi bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 20/01/2022 tarih ve E:2018/152, K:2022/311 sayılı kararı:
I. Temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Davalı idarenin, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkralarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. Temyize konu kararın vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda Vergi Mahkemesi kararında yer alanların dışında şu tespitlere yer verilmiştir:
i. Ülkede proje onayına tabi olan her türlü iş kolunda hizmet alan, hizmet veren ve onay yapanlar arasındaki ilişkilerin vergisel boyutunun araştırılması sonucu hazırlanan Görüş ve Öneri Raporu'nda, doğalgaz proje çiziminin ortalama bir günde hazırlandığı dikkate alınarak mükelleflerin çalışan sayıları ile onaylanan proje adetleri karşılaştırılmış, onaylanmış proje adedi yüksek çıkan mükellefler incelemeye sevk edilmiştir.
ii. Ayrıca mükelleflerin yapmış olduğu ve... tarafından onaylanan proje adedinin ortalama proje tutarı olan 150,00 TL ile çarpılması sonucu brüt satış tutarındaki uyumsuzluk nedeniyle de bazı mükellefler incelemeye sevk edilmiştir.
iii. Bu kapsamda...'ın ... tarih ve ...sayılı yazısında davacının 2011 takvim yılında aylar itibarıyla onaylanan projeleri listelenmiştir. Buna göre onaya sunulan toplam proje adedinin 589 olduğu dikkate alındığında, bu projeler karşılığı elde edilen hasılatın 85.960,00 TL olması gerekirken, mükellef yetmiş dokuz adet proje karşılığı olarak 6.460,00 TL hasılat beyan etmiştir.
iv. Mükellefin 2011 yılında doğalgaz tesisatı proje hizmet bedellerinin bir kısmının 150,00 TL'nin altında kaldığı, bir kısmına ise hiç fatura düzenlemeyerek ticari kazancı eksik beyan ettiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özellikle mükelleflerin çalışan sayıları ile onaylanan proje adetleri karşılaştırılarak... tarafından onaylanan proje adedinin ortalama tutarının 150,00 TL olduğu, doğalgaz proje çiziminin ortalama bir günde hazırlandığının belirtildiği, ayrıca onaylanan proje adedi bilgisinin ...'tan alındığı ve davacının eksik beyanda bulunduğu yönündeki beyanları da dikkate alındığında, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ilgili hüküm fıkrasında hukuka uygunluk görülmemiştir.
III. Karar sonucu:
Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın geçici vergiler ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasını onamış; vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergiler üzerinden vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrasını bozmuştur.
...Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle kararının bozulan kısmı yönünden ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı adına tarh edilen vergi ile kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2-... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
30/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
XX - KARŞI OY:
Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, davacının 2011 yılında 589 adet projeyi (doğalgaz proje çizimi) onaya sunduğunun belirlendiği tespit edilmiştir.
... tarih ve ... sayılı Görüş ve Öneri Raporu ekinde yer alan "Tablo-1" de ise 2011 yılında davacının... tarafından onaylanan proje sayısının 476 adet olduğu belirtilmiştir.
Bu kapsamda anılan yılda... tarafından onaylanan proje sayısının, ...'ın onayına sunulan proje sayısından az olduğu, ancak vergi ziyaı cezalı tarhiyatın üzerinden hesaplandığı matrahın onaya sunulan proje sayısı dikkate alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, kayıt dışı hasılatın tespitinde onaylanan proje sayısının dikkate alınması gerekmektedir.
Bu nedenle Vergi Dava Dairesince, vergi ziyaı cezalı tarhiyatın dayanağı matrahın onaylanan proje sayısına isabet eden kısmında hukuka aykırılık, bunu aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının belirtilen gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.