Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-40 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-36/456-119
Karar Tarihi : 26.5.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: F. Yeşim AKCOLLU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - BASF Aktiengesellschaft
vekili Av. Gamze ÇİĞDEMTEKİN
Piyade Sk. No:18 C Blok Kat:3 06550 Çankaya Ankara
D. TARAFLAR : - BASF Aktiengesellschaft
Carl-Bosch-Straße 38 D-67056 Ludwigshafen
ALMANYA
- Degussa Aktiengesellschaft
Benngsenplatz 1 D-40474 Düsseldorf ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: Degussa Actiengesellschaft’a ait yapı kimyasalları
(Degussa Construction Chemicals) iş kolunun BASF Aktiengesellschaft
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.3.2006 tarih ve 1969 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve
belgeler, Kurum kayıtlarına 20.4.2006 tarih ve 2412 sayı, 9.5.2006 tarih ve 2878
ile intikal eden yazılarla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.5.2006 tarih, 2006-1-
40/Öİ-06-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 22.5.2006 tarih,
REK.0.05.00.00-120/85 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-36 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Degussa Aktiengesellschaft’a
ait yapı kimyasalları [Degussa Construction Chemicals (DCC)] iş kolunun BASF
Aktiengesellschaft tarafından devralınması işleminin,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in kapsamında bir
devralma olduğu; ancak, ilgili pazarda ciro ve pazar payı eşiklerinin
aşılmaması nedeniyle izne tabi olmadığı,
06-36/456-119
2
- Taraflarca imzalanmış bulunan “Satış ve Alım Anlaşması”nın 13.1
maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün yan sınırlama
niteliğinde olduğu, dolayısıyla, söz konusu işleme menfi tespit belgesi
verilebileceği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. BASF Aktiengesellschaft (BASF)
Dosyadaki bilgilere göre, BASF Şirketler Grubu’nun ana şirketi olan BASF,
kimyasallar pazarında dünya çapında faaliyet göstermektedir. Merkezi
Almanya’da bulunan BASF’ın kimyasallar, plastik, performans ürünleri, tarım-
gıda ürünleri ve petrol-gaz olmak üzere beş ayrı iş kolunda faaliyetleri
bulunmaktadır.
BASF Türkiye’deki faaliyetlerini iştirakleri aracılığı ile gerçekleştirmektedir.
BASF Türk Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin hisselerinin yaklaşık %(....)'u
BASF AG’ye %(....)'i de BASF Handeis und Export GmbH'ya aittir. Elastogran
Poliüretan Sanayi ve Ticaret Ldt. Şti.’nin hisselerinin %(....)'u tamamı BASF
tarafından kontrol edilen Elastogran GmbH’a, %(....)'i Dr. Uwer Hartwig'e aittir.
Yaşar BASF Otomotiv Boyaları Pazarlama ve Ticaret Ldt. Şti. ise Yaşar Holding
A.Ş. ve BASF Coatings AG arasında %(....)’lik ortaklık payı ile kurulmuş bir ortak
girişimdir.
H.1.2. Degussa Actiengesellschaft (Degussa)
Dosyada yer alan bilgilere göre, Degussa, hisseleri borsada işlem görmekte
olan halka açık anonim bir şirkettir. Özel kimyasalların geliştirilmesi, üretimi ve
dağıtımında dünya çapında faaliyet göstermektedir. Degussa 2005 yılında
dünya çapında yaklaşık (…….) milyar YTL’lik ciro elde etmiştir. Degussa
faaliyetlerini yapı kimyasalları, teknolojik uzmanlıklar, tüketici çözümleri ve
uzmanlık malzemeleri olmak üzere dört ana alanda gerçekleştirmektedir.
Hisselerinin %(....)’ine RAG’nin, %(....)’sına ise EON’nin sahip olduğu Degussa,
Türkiye’deki faaliyetlerini Degussa Yapı Kimyasalları A.Ş. ve Meges Boya
Sanayi ve Tic. A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirmektedir.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim formundaki bilgiler ışığında, devralma işlemi neticesinde BASF,
Degussa’nın yapı kimyasalları işkolunun (DCC) kontrolünü ele geçirecektir.
DCC’nin faaliyetlerini dört ana bölümde toplamak mümkün olmaktadır; karışım
sistemleri, performans döşemesi, bina sistemleri, kaplama ve cephe.
BASF’nin faaliyetleri Degussa Construction Chemicals’ın faaliyetleri ile yalnızca
karışım sistemleri alanındaki bazı hammadde üretimlerinde çakışmaktadır.
Bunlar, naftalin sülfat (NSF), melamin sülfat (MSF) ve polycaboxylate eter
06-36/456-119
3
(PCE)’dir (bunlar kısaca “polimerler” olarak da adlandırılmaktadır). Söz konusu
hammaddeler, hazır beton üretiminde kullanılan katkı maddelerinin
hammaddeleridir. Bu maddeler, süper plastikleştiriciler (superplasticizers) olarak
adlandırılan beton katkılarında kullanılmaktadır. Betondaki su miktarını azaltıcı
etkisi olan polimerlerin daha az çimento kullanarak daha kuvvetli ve sert beton
elde edilebilmesine olanak verdiği dosya kapsamındaki bilgilerden
anlaşılmaktadır. Taraflarca, bir polimer üreticisinin diğer polimer fiyatlarını
dikkate almadan fiyatını belirleme imkanının olmadığı; her üç polimerin de
birbirine eş fiziksel ve performans özellikleri ortaya koydukları ve beton
karışımlarında aynı fonksiyon için kullanıldıkları (nihai ürünlerin %95’inde her üç
polimer de birbirlerine alternatif olarak kullanılabilmektedir); bu nedenle NSF,
MSF ve PCE ürünlerinin talep yönünden ikame edilebilir oldukları ifade
edilmektedir. Ayrıca, polimerlerin üretiminde kullanılan teknolojide ve know-
how’da çok önemli farkların bulunmadığı, dolayısıyla bu maddeler için arz
yönünden de ikame edilebilirlik olduğu anlaşılmaktadır.
Bütün bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işleme ilişkin ilgili ürün pazarı BASF
ve DCC’nin faaliyetlerinin çakıştığı alan olan “süper plastikleştiriciler üretiminde
kullanılan polimerler pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ürünlerin dağıtım ve pazarlamasına ilişkin bölgesel pazar tanımını
gerektirecek hususlar olmadığından, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak kabul edilmiştir.
H.4. Değerlendirme
Bildirim konusu işlem sonucunda BASF, Degussa’nın işkollarından biri olan
Degussa Yapı Kiyasalları iş kolunda faaliyet gösteren iştirakleri olan Degussa
Construction Chemicals GmbH, Degussa Construction Chemicals Inc., Degussa
Construction Chemicals South Africa (Pty) Ltd., Degussa Construction
Chemicals Italia S.p.A., Degussa Construction Chemicals Espana S.A. ve
Degussa Construction Chemicals (Bejing) Co. Ltd. şirketlerinin hisselerinin
%100’ünü satın alacaktır. Dolayısıyla kontrol değişikliğine yol açacak bu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi
kapsamında bir devralma olduğu görülmektedir.
Dosya kapsamındaki ürün bazında ciro ve pazar payı bilgilerinden hareketle,
sadece süper plastikleştiriciler üretiminde kullanılan polimerler pazarında
tarafların pazar payı %(....) olarak hesaplanmıştır. Tarafların ilgili ürün pazarında
elde ettiği ciro toplamı ise yaklaşık (……….) YTL olarak hesaplanmıştır.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, ilgili ürün pazarında BASF ve DCC’nin
pazar payı toplamlarının %25’in, ciro toplamlarının ise 25 milyon YTL’nin altında
kaldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bildirim konusu işlemin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro ve pazar payı eşiklerini
aşmadığı, dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
Tebliğ’in kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmadığı anlaşılmaktadır.
BASF ve Degussa arasında imzalanmış bulunan “Satış ve Alım Anlaşması”nın
13.1 maddesinde Degussa’nın işlemin kapanış tarihinden itibaren 2 yıl boyunca
06-36/456-119
4
firmaların imza tarihi itibarıyla yapmakta olduğu işle rekabet halindeki işlere
doğrudan ya da dolaylı olarak mal sahibi, hissedar veya ortak olarak
girmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, 2 yıl süresince, Degussa veya
iştirakleri devredilen iş kolunda iştigal edemeyecekler, bu iş kolundaki müşterileri
ayartmayacaklar, devrolunan çalışanları işten ayrılmaları yönünde teşvik
etmeyeceklerdir. Daha açık bir deyişle, sözleşme ile Degussa’ya iki yıllık bir
rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmiştir. Dolayısıyla, dosya konusu devralma
işlemindeki yan sınırlama hükmünün devralmanın uygulanması açısından
doğrudan ilgili ve gerekli olduğu, ancak bu şekilde devredilen Degussa’nın iş
kolunun müşterilerinin bağlılığının sağlanabileceği ve devralınan malvarlığının
değerinin karşılanabilmesinin mümkün olabileceği anlaşılmaktadır. Anılan
kısıtlamanın ne süresi, ne uygulandığı coğrafi alan, ne konusu ne de tabi olan
kişiler açısından, tanımlanan amacı gerçekleştirmek için makul olandan fazla
olmadığı ve zaruri olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, söz konusu hükmün bir
yan sınırlama olarak değerlendirilmesi gerektiği ve işleme menfi tespit belgesi
verilebileceği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirime konu işlemin, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması
nedeniyle ilgili Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığına;
2. Taraflarca imzalanmış bulunan “Satış ve Alım Anlaşması”nın 13.1
maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğünün yan sınırlama
niteliğinde olduğu, dolayısıyla, söz konusu işleme 4054 sayılı Kanun’un 8.
maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy