AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru no. 41253/19 ve 51638/19
Tülay DELİBAŞ / Türkiye
ve Durmuş İLHAN / Türkiye
Başkan
Frédéric Krenc,
Hâkimler
Diana Sârcu,
Davor Derenčinović,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 31 Ağustos 2023 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Sırasıyla 23 Temmuz ve 3 Eylül 2019 tarihlerinde yapılan yukarıda anılan başvuruları göz önüne alarak,
Davanın dostane çözümüne ilişkin resmi deklarasyonları dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USUL
Başvuranlar ile ilgili bilgiler ekteki listede yer almaktadır.
Birinci başvuran Ankara Barosuna bağlı Avukat L. Özçelik tarafından temsil edilmektedir. İkinci başvuranın temsilcisi bulunmamaktadır.
Başvuranların Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilişkin şikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
Mahkeme, taraflarca imzalanmış dostane çözüm deklarasyonlarını almıştır. Bu kapsamda, başvuranlar, Hükümetin kendilerine ekli tabloda detayları bulunan miktarları ödemeye yönelik taahhüdü karşısında, bu başvurulara konu olaylar bakımından Türkiye aleyhine artık talepte bulunmaktan feragat etmeyi kabul etmişlerdir. Söz konusu meblağlar, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktarlara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müştereken incelemeyi uygun görmektedir.
Mahkeme, taraflar arasında ulaşılan dostane çözümü dikkate almaktadır. Mahkeme, çözümün temelinde, Sözleşme ve Protokolleri kapsamında tanımlanan insan haklarına saygı ilkesinin yer aldığı ve başvuruların incelenmeye devam edilmesini haklı kılacak herhangi bir neden bulunmadığı kanısındadır.
Mahkeme ayrıca, 31 Temmuz 2018 tarihinde 7145 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiğine dikkat çekmek istemektedir. Bu yeni Kanunun 4, 17, 18 ve 19. maddeleri, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde Mahkeme’nin davayı kayıttan düşürme kararının akabinde yerel mahkeme yargılamalarının ya da soruşturmalarının yenilenmesi talebinde bulunma hakkını öngörmektedir. Mahkeme’nin içtihadına ve uygulamasına göre, iç hukuk yargılamalarının yenilenmesi, öne sürülen ihlale etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yoldur. Bu bağlamda, Mahkeme’nin Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki tali rolü dikkate alındığında, Sözleşmenin herhangi bir ihlalinin giderilmesinin öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğunu hatırlatılmaktadır.
Mahkeme ayrıca, 16 Nisan 2017 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kaldırılmış olduğunu (bk. Baysal / Türkiye (k.k.), no. 29698/11, 22 Mayıs 2018) ve Ankara İdare Mahkemesinde yargılamaların yenilenmesi için talepte bulunulabileceğini kaydetmektedir.
Yukarıda açıklanan hususlar dikkate alındığında, Mahkeme, davaların kayıttan düşürülmesini uygun bulunmuştur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvurunun, Sözleşme’nin 39. maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 21 Eylül 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Frédéric Krenc
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6. maddesi kapsamındaki şikâyetlere ilişkin başvurular
(bağımsız ve tarafsız bir mahkeme)
Sıra no.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum Yılı
Avukatın adı ve görev yaptığı yer
Hükümet deklarasyonunun alındığı tarih
Başvuran deklarasyonunun alındığı tarih
Her bir başvuran için maddi ve manevi tazminat ve masraf ve giderleri karşılamak üzere ödenecek miktar
(avro cinsinden)[1]
1.
41253/19
23.07.2019
Tülay DELİBAŞ
1968
Levent Özçelik
Ankara
9.05.2023
24.05.2023
1.500
2.
51638/19
3.09.2019
İlhan DURMUŞ
1977
30.05.2023
18.04.2023
1.500
[1] Başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere
Full & Egal Universal Law Academy