Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-36 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 10-56/1072-401
Karar Tarihi : 26.08.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Harun ULU, Harun GÜNDÜZ, Burak SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş.
Piyale Paşa Bulvarı Kastel İş Merkezi A Blok Kat 5
Kasımpaşa/İstanbul 20
D. TARAFLAR : Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş. ile 26 adet Bayi
E. DOSYA KONUSU: Delta Akaryakıt Tic. A.Ş. ile 26 teşebbüs arasında
imzalanmış olan bayilik ve intifa sözleşmelerine muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.02.2010-03.03.2010 tarihleri arasında
giren 26 ayrı bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4
ve 5. maddeleri ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.08.2010 tarih ve 30
2010-1-36/MM-10-264.HU sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 20.08.2010 tarih ve
REK.0.05.00.00-130/323 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-56 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş. (Delta) ile
bildirimlerde yer alan 26 bayi arasındaki dikey anlaşmalardan;
1. Daha önce üzerinde istasyonlu akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler
üzerinde maliyeti Delta tarafından karşılanmak suretiyle kurulan istasyonlara ilişkin
anlaşmalara;
- “Bayilerin, anlaşmaların ilk olarak imzalandıkları tarihten itibaren beşinci yılın 40
sonunda, Delta tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye
tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri” konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on yıla kadar muafiyet
tanınabileceği,
- Tarafların yukarıda belirtilen hususlarda anlaşamamaları halinde ise bahse konu
dikey anlaşmaların, yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ
ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabilecekleri,
10-56/1072-401
2
2. Transfer istasyon niteliğinde olan istasyonlar ile Delta arasında akdedilen dikey 50
anlaşmalara ise, söz konusu istasyonlar üzerinde Delta’dan önce de istasyonlu
akaryakıt bayilik faaliyeti gerçekleşiyor olması nedeni ile bireysel muafiyetten
yararlanamayacağı ve
- 18.09.2005 tarihi öncesi yapılmış olup da, anılan tarih itibariyle bakiye süreleri
beş yılı aşanların 18.09.2010 tarihine kadar,
- 18.09.2005 tarihinden sonra yapılanların ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl
süreyle
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma ve uygulanma
olanakları bulunduğu
görüşü ifade edilmiştir. 60
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş. (Delta)
Dosyadaki bilgilere göre Delta, petrol ürünlerinin depolaması ile toptan ve perakende
satış konularında faaliyet göstermektedir. EPDK’dan alınan 05.07.2007 tarihli Dağıtıcı
Lisansına sahip olup şirkete ait Gulf markası altında faaliyet gösteren toplam
istasyonlu bayi sayısı 97’dir. Diğer taraftan Delta’nın özetle, muhtelif tutarlarda yatırım
bedeli ödediği ve ayrıntıları dosyada yer alan 26 ayrı firma (bayiler) ile yapmış oldukları
bildirimlere konu anlaşmalar çerçevesinde, bildirim formları ekinde detayları verilen
istasyonlarda akaryakıt satış faaliyetinde bulunacaklardır. 70
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Taraflar arasındaki “Bayilik Sözleşmesi”nin kapsamı göz önüne alındığında, bildirime
konu işlem çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “oto lpg dışında kalan otomotiv yakıtları”
“oto-LPG” ve “madeni yağ” pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Gerek beyaz akaryakıt ürünleri, gerekse oto-LPG ve madeni yağ dağıtım faaliyetlerinin
yurt çapında gerçekleştirilmesi ve ilgili hizmetler bakımından rekabet şartlarının
farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle coğrafi pazar,
“Türkiye” olarak kabul edilmiştir. 80
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Bildirime Konu Anlaşmaların Konusu ve Niteliği
Dosyadaki bilgilere göre bildirimlerin konusunu, Delta ile Bayiler arasında her biri ayrı
ayrı imzalanan anlaşmalar çerçevesinde; mülkiyeti Bayilere, Bayilerin ortaklarına ya da
Bayilerle bağlantılı 3. kişilere ait taşınmazlar üzerinde, akaryakıt, madeni yağ ve oto
LPG satış ve servis istasyonu kurmak amacıyla Delta’ya intifa hakkı tanınmasına ilişkin
“Protokol”ler ve intifa hakkı kurulmasına ilişkin resmi senetler ile Delta’nın,
istasyonların işletmeciliğini Bayilere vermesine ilişkin “Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri”
oluşturmaktadır. Aşağıda her bir bayi ile yapılan protokollerin ve imzalanan bayilik
sözleşmelerinin tarihleri, intifa hakkı tarih ve sürelerine ilişkin bilgiler sunulmuştur: 90
10-56/1072-401
3
Tablo 1. Taraflar arasındaki dikey anlaşmaya esas teşkil eden sözleşmeler
Bayi Protokol Tarihi İntifa Hakkı
Tarihi/Süresi
Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi Tarihi
Ek Açıklamalar
Gamzem Petrol 10.6.2008 22.4.2008/15 25.5.2008 Sıfırdan inşaat
Yayla 9.6.2008 19.6.2008/15 19.6.2008 Transfer istasyon
Bilgin Petrol 24.4.2008 14.5.2008/15 28.11.2008 Sıfırdan inşaat
Setencioğlu 14.6.2006 22.6.2006/15 4.10.2007 Sıfırdan inşaat
Niksar 27.5.2008 29.5.2008/15 17.11.2008 Sıfırdan inşaat
Yamanoğlu
Petrol
1) 20.10.2005
2) 17.3.2008
1) 1987 -2002
2) 20.3.2008/14 yıl
7 ay 8 gün
15.1.2007 Transfer istasyon
İntifa süresi
uzatılmış.
Göncü Petrol 24.3.2008 26.3.2008/15 1) 31.5.2001
2) 24.3.2008
Bayilik
sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Dereli Akaryakıt 24.3.2008 28.3.2008/15 1) 11.7.2003
2) 24.3.2008
Sıfırdan inşaat
Bayilik
sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Karpuzlar Petrol 1.2.2008 6.2.2008/15 1) 11.4.2003
2) 1.2.2008
Bayilik
sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Tuntaş Akaryakıt 27.5.2009 24.7.2006/15 27.5.2009 Transfer istasyon
Kolcu Petrol 24.7.2007 26.7.2007/15 1.8.2007 Sıfırdan inşaat
Aksoy Zeytin 17.7.2006 24.7.2006/15 14.11.2006 Sıfırdan inşaat
Çelikler Petrol 7.7.2008 1)-
2) 27.10.2008/15
1) 7.7.2003
2) 7.7.2008
Sıfırdan inşaat
Bayilik ve intifa
sözleşmelerinin
süreleri uzatılmış
Kocairi Petrol 5.12.2008 10.2.2009/15 5.12.2008 Transfer istasyon
Akyokuş Petrol 8.6.2006 21.6.2006/15 1) 12.8.2003
2) 12.8.2008
Bayilik
sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Kardeş Petrol 9.6.2008 26.6.2008/15 2.7.2008 Transfer istasyon
Eğilmezler 28.9.2006 3.10.2006/15 8.10.2009 Transfer istasyon
Aktepe Akaryakıt 22.3.2008 26.3.2008/15 22.3.2008 Transfer istasyon
Ceylan Petrol 15.4.2006 24.4.2006/15 1) 20.2.2003
2) 20.2.2008
Bayilik
sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Bağırkanlar
Petrol
11.4.2006 19.4.2006/15 15.6.2006 Sıfırdan inşaat
Sarıbeyler 4.4.2008
(ek protokol)
1) -
2) 8.4.2008/15
12.10.2008 Sıfırdan inşaat
İntifa sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Acetler 11.9.2008 12.9.2008/15 8.4.2009 Sıfırdan inşaat
Kayalar Petrol 3.4.2006 12.4.2006/15 26.5.2006 Sıfırdan inşaat
Özer Akaryakıt 26.2.2007 7.3.2007/15 2.8.2007 Sıfırdan inşaat
Altınkaya Petrol 8.7.2008
(Ek protokol)
1) 27.8.2003/10
2) 27.8.2008/15
15.1.2007 Sıfırdan inşaat
İntifa sözleşmesinin
süresi uzatılmış.
Arıcılar 9.6.2008 10.6.2008/15 9.6.2008 Transfer istasyon
Bayiler ile Delta arasında imzalanan ve yukarıda tarihleri belirtilen Protokollerde,
dosyadaki bilgilerde ayrıntıları bulunan taşınmazlar üzerine Delta lehine 15’er yıllık
sürelerle tesis edilecek intifalar karşılığında, ilgili taşınmazlar üzerine kurulacak
istasyonların inşaat giderlerinin doğrudan Delta tarafından karşılanması ve/veya
Bayilerce yaptırılacak inşaat işlerine karşılık olarak Delta tarafından Bayilere ödeme
yapılmak suretiyle inşaat maliyetlerinin karşılanması karara bağlanmıştır. Bu 100
10-56/1072-401
4
çerçevede yapılan/yapılacak olan ödemelerin ayrıntılarının yanında, ariyet olarak Delta
tarafından sağlanacak ekipmanlar, inşaatlar dahil olmak üzere taraflarca yapılacak
işler, Bayiler üzerine getirilen satış taahhütleri ve benzeri hususlar düzenlenmiştir. Söz
konusu Protokollerin, akdedilmiş veya akdedilecek bayilik sözleşmelerinin ayrılmaz
birer parçaları oldukları belirtilmiştir.
Anılan protokoller çerçevesinde taşınmazların malikleri tarafından yukarıda belirtilen
tarihlerde, her biri 15 yıllık süreler için geçerli olmak üzere, Delta lehine muhtelif
bedeller karşılığında intifa hakkı tesis edilmiş ve yine yukarıda belirtilen tarihlerde
Bayiler ile Delta arasında Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri imzalanmıştır.
Bildirimlere konu Akaryakıt Bayilik Sözleşmelerinin “Tarafların Hak ve Yükümlülükleri” 110
başlıklı 3. maddelerinin 3.2 bentlerinde, “BAYİ işbu standart sözleşme hükümleri
altında, yalnız mezkur satış yerinde ve/veya dışında münhasıran DELTA’dan ve/veya
nakliye masrafı kendisine ait olmak üzere DELTA’nın belirleyeceği yerden satın
alacağı akaryakıt, otogaz, madeni yağlar ve diğer ürünlerin evsafını değiştirmeden
satmayı, bulundurmayı, teşhir etmeyi ve bu konuda DELTA ile işbirliği yapmayı, bu
yerlerde DELTA tarafından tespit ve tayin olunacak şirketlerin ürünleri dışında başkaca
hakiki veya hükmi şahısların ürünlerini hiçbir şekilde satmamayı, bulundurmamayı ve
teşhir etmemeyi, DELTA’nın yazılı izni olmaksızın işbu sözleşme çerçevesinde tayin ve
tespit edilen işler dışında başka bir işle iştigal etmemeyi kabul ve taahhüt etmiştir...”
hükümleri yer almaktadır. 120
Görüldüğü üzere Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri ile Bayilerin faaliyetleri üzerine 2002/2
sayılı Tebliğ anlamında rekabet yasağı getirilmekte olup söz konusu yasağın süresinin
belirlenmesinde ise gerek bayilik sözleşmeleri, gerekse Delta lehine tesis edilen intifa
hakkı sürelerinin dikkate alınması gerekmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinde, Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda
alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve
Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile de sabit olduğu
üzere, bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü
süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip 130
sözleşmelerin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey
anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, söz konusu dikey
ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır.
Bu nedenle, bildirim konusu Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri, Protokoller ve intifa hakkı
tesisine ilişkin resmi senetler, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında tek bir
anlaşma şeklinde değerlendirilerek, öncelikle bu anlaşma(lar)nın, Kanun’un 4.
maddesine ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygunlukları incelenmiştir.
H.3.2. Bildirime Konu Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri, Tamamlayıcı Nitelikteki
Protokoller ve İntifa Hakkı Senetlerinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği Bakımından Değerlendirilmesi 140
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak
tanımlanmaktadır. Bu açıdan, Delta ile Bayiler arasında imzalanan Protokoller,
“Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri” ve bunlarla bağlantılı intifa hakkı kurulmasına ilişkin
resmi senetler dikey anlaşmalar niteliğinde olup 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır.
2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabilmek için öncelikle
sağlayıcının veya tek alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren anlaşmalarda alıcının pazar
payının %40 eşiğini aşmaması gerekmektedir. Rekabet Kurulunun ilgili ürün pazarında
10-56/1072-401
5
aldığı benzer kararlarda ve EPDK tarafından yayınlanan 2009 yılı Petrol Piyasası 150
Sektör Raporu’nda da sabit olduğu üzere, oto-LPG dışında kalan otomotiv yakıtları
pazarında tek başına %40 pazar payı eşiğini aşan herhangi bir teşebbüs
bulunmamaktadır. Ancak ilgili sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer
alan ve “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar” ve 5.
madde ile getirilen “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” açısından değerlendirilmesi
gerekmektedir. Bu çerçevede bildirim konusu sözleşmeler Tebliğ’in 4. maddesinde yer
alan sınırlamalara aykırılık teşkil etmemekle birlikte, bu sözleşmelerin 5. maddede yer
alan “rekabet etmeme yükümlülüğünün” süresi bakımından ayrıca incelenmesi
gerekmektedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının anlaşma 160
konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın
almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her
türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 8.
maddesi uyarınca akaryakıt bayilerinin kendi dağıtım şirketleri dışındaki dağıtım
şirketlerinden ürün tedariki yasaklanmış olduğundan, akaryakıt bayilik sözleşmeleri,
özünde, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 3. maddesi çerçevesinde rekabet etmeme yükümlülüğü
içeren, diğer bir deyişle münhasır nitelikte sözleşmelerdir. Başvuru konusu bayilik
sözleşmelerinde de 5015 sayılı Kanun’dan gelen bu özellik ayrıca hükme bağlanmıştır.
5015 sayılı Kanun’un 8. maddesinde bayilik sözleşmelerinin süresine ilişkin bir kayıt
bulunmamakta olup, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5(a) maddesinde yer alan “alıcıya getirilen 170
belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğü içeren dikey
anlaşmaların Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamayacağı” hükmü, yukarıda yer
verilen Yargı ve Kurul kararları gereğince akaryakıt sektörü bakımından da
uygulanmaktadır.
Yukarıda tarihlerine yer verilen Protokoller uyarınca, yine yukarıda tarihlerine yer
verilen intifa hakkına ilişkin resmi senetlerle, bahse konu taşınmazlar üzerinde Delta
lehine 15’er yıl süre için geçerli olmak üzere intifa hakkı tesis edilmiş ya da var olan
intifa sözleşmelerinin süresi 15 yıl süre ile uzatılmıştır. Bu çerçevede, bildirim konusu
Protokoller, “Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri” ve intifa haklarından oluşan dikey ilişkinin,
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet 180
etmeme yükümlülüğü içerdiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 32. paragrafında, “…Alıcıya bu maddede izin
verilen sınırları aşan rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi durumunda, bu
yükümlülüğü içeren sözleşme hükümleri sözleşmenin diğer bölümlerinden ayrılabiliyor
ise, bu hükümler grup muafiyetinden yararlanamaz; sözleşmenin kalan maddeleri grup
muafiyetinden yararlanabilir. Şayet rekabet etmeme yükümlülüğünü içeren sözleşme
hükümleri sözleşmenin diğer bölümlerinden ayrılamıyor ise sözleşmenin tamamı grup
muafiyetinden yararlanamaz.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır. Buna karşın gerek
bahse konu anlaşmaların niteliği, gerekse mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler
dikkate alındığında, bildirimlere konu anlaşmalar bakımından rekabet yasağına ilişkin 190
hükümlerin, anlaşmanın geri kalanından ayrılabilmesi mümkün olmadığından,
anlaşmaların bir bütün olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden
yararlanamayacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.
H.3.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
Delta ile Bayiler arasında imzalanan Protokoller, Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri ve
bunlarla bağlantılı intifa haklarına ilişkin resmi senetlerden oluşan dikey anlaşmalar,
rekabet etmeme yükümlülüğü sürelerinin beş yılı aşması nedeniyle 2002/2 sayılı
Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanamadığından, başvurulardaki talep
doğrultusunda, başvurular hakkında 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde
10-56/1072-401
6
bireysel muafiyet incelemesi yapılması gerekmektedir. Söz konusu bireysel muafiyet 200
incelemesi, başvuru sahibinin yine Delta olduğu ve esasen bu dosyanın konusunu ve
başvuruların da temelini oluşturan, Rekabet Kurulunun 25.02.2010 tarihli ve 10-
19/229-87 sayılı kararında ayrıntılarıyla yapılmıştır. İşbu dosya kapsamındaki bireysel
muafiyet incelemesinde, Rekabet Kurulunun anılan kararında ve daha önce almış
olduğu benzer konulu anlaşmalara ilişkin Kararlarında1 yapmış olduğu ayrıntılı
değerlendirmelerden yararlanılmıştır. Söz konusu kararlarda özetle, dağıtıcıların
bayileri ile aralarındaki dikey anlaşmalara 5 yılın üzerinde bireysel muafiyet
tanınabilmesi için;
- Daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik
faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulacak yeni akaryakıt 210
istasyonlarına ilişkin olması,
- Akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması,
- Bayilerin 5. yılın sonunda, dağıtım şirketi tarafından üstlenilen ilişkiye özgü
yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona
erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları
şartlarının karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, benzer
nitelikteki bireysel muafiyet başvurularının değerlendirilmesinde bu kriterlerin birlikte
göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun konuya
ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005 tarihinden önce
yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey anlaşmaların, 18.09.2010 220
tarihinde kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma olanağı
bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları
tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyeti
kapsamındadır.
Bu bağlamda, dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Tablo 1’den de izlenebileceği
üzere, Delta tarafından bu dosya kapsamında ayrı ayrı yapılan başvurularda yer alan
istasyonları; sıfırdan inşaat edilen ve transfer istasyon niteliğinde olan istasyonlar
olmak üzere iki grup altında sınıflandırmak mümkündür2. Aşağıda bu sınıflar ve bu
sınıflar kapsamında bulunan bayiler yer almaktadır:
1) Sıfırdan inşaat edilen istasyonlar: Gamzem Petrol, Bilgin Petrol, Setencioğlu, 230
Niksar, Kolcu Petrol, Aksoy Zeytin, Bağırkanlar Petrol, Acetler, Kayalar Petrol, Özer
Akaryakıt, Dereli Akaryakıt, Çelikler Petrol, Sarıbeyler, Altınkaya Petrol
2) Transfer istasyonlar: Yamanoğlu Petrol, Yayla, Tuntaş Akaryakıt, Kocairi Petrol,
Kardeş Petrol, Eğilmezler, Aktepe Akaryakıt, Arıcılar
Yukarıda yer verilen şarlar göz önünde bulundurularak yapılacak değerlendirmede,
transfer istasyonların daha önce üzerlerinde akaryakıt bayilik faaliyeti gerçekleştiriliyor
olmalarından dolayı; Rekabet Kurulunun daha önce almış olduğu benzer konulu
anlaşmalara ilişkin kararlarında da getirilen söz konusu koşulları karşılamadığı ve
dolayısıyla bireysel muafiyet kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır. Öte yandan
ilk grupta yer alan istasyonların ise daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti 240
yapılmayan araziler üzerinde kurulmuş yeni istasyon olmaları nedeniyle, 18.09.2005
tarihi öncesinde ya da sonrasında inşa edilmiş olup olmamalarına ve/veyahut bayilik ve
intifa sürelerinin uzatılmış olup olmamasına bakılmaksızın Rekabet Kurulunun daha
önce almış olduğu benzer konulu anlaşmalara ilişkin kararlarında da getirilen söz
1 Rekabet Kurulunun 25.02.2010 tarih ve 10-19/228-86 sayılı ve 18.03.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Kararları.
2 Yukarıdaki gruplandırmada yer almayan Göncü Petrol, Karpuzlar Petrol, Akyokuş Petrol ve Ceylan Petrol ile ilgili
olarak, dosya mevcudunda, (Tablo 1’den de izlenebileceği üzere), bu istasyonların bayilik ve/veya intifa süresi
uzatılan istasyonlar oldukları belirtilmesine rağmen, bu istasyonların sıfırdan inşaat edildiğine dair bir bilginin
bulunmaması nedeniyle, anılan istasyonlar değerlendirme ve gruplandırma dışı bırakılmıştır.
10-56/1072-401
7
konusu koşulları karşıladığı, bu çerçevede anılan istasyonlar ile Delta arasında
akdedilen dikey anlaşma bütününe, bu bayilerin, “anlaşmaların ilk olarak imzalandıkları
tarihten itibaren beşinci yılın sonunda, Delta tarafından üstlenilen ilişkiye özgü
yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona
erdirebilmeleri” konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on
yıla kadar muafiyet tanınabileceği sonucuna varılmıştır. 250
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş.
ile anılan 26 bayi arasındaki dikey anlaşmalardan;
1. Daha önce üzerinde istasyonlu akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler
üzerinde maliyeti Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş. tarafından karşılanmak suretiyle kurulan
istasyonlara ilişkin anlaşmalara;
- "Bayilerin, anlaşmaların ilk olarak imzalandıkları tarihten itibaren beşinci yılın
sonunda, Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş. tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın
varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri"
konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren on yıla kadar 260
muafiyet tanınmasına,
- Tarafların yukarıda belirtilen hususlarda anlaşamamaları halinde ise bahse konu
dikey anlaşmaların, yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
tanınan grup muafiyetinden yararlandığına,
2. Transfer istasyon niteliğinde olan istasyonlar ile Delta Akaryakıt Ticaret A.Ş.
arasında akdedilen dikey anlaşmaların ise, söz konusu istasyonlar üzerinde Delta
Akaryakıt Ticaret A.Ş.'den önce de istasyonlu akaryakıt bayilik faaliyeti gerçekleşiyor
olması nedeni ile bireysel muafiyetten yararlanamayacağına ve
- 18.09.2005 tarihi öncesi yapılmış olup da, anılan tarih itibarıyla bakiye süreleri beş
yılı aşanların 18.09.2010 tarihine kadar, 270
- 18.09.2005 tarihinden sonra yapılanların ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl
süreyle
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlandığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy