Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-2-79 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-28/540-161
Karar Tarihi : 04.05.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç.Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10
B. RAPORTÖRLER :Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Burak SAĞLAM, Hatice YAVUZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Adana Ticaret Odası
Abidinpasa Caddesi No:52 01010 Seyhan/Adana
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Adana ilinde inşaat demiri sektöründe faaliyet
göstermekte olan teşebbüsler
E. DOSYA KONUSU: Demir fiyatlarındaki artışların inşaat sektöründe faaliyet
gösteren firmaları olumsuz etkilediği iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Adana Ticaret Odası’nın 42. Grup
Mimarlar Yapı Denetim Firmaları ve Danışmanlık Meslek Komitesi’nin aylık
toplantılarında Adana’daki inşaat demiri fiyatlarındaki artışlara ilişkin şikayetler
alındığı, inşaat sektöründeki rekabet gücünün arttırılması için demir ve çimento
fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.01.2011 tarih ve 759 sayı ile giren
başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.02.2011 tarih ve
2011-2-79/İİ-11-372.ÜNÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 10.3.2011 tarih ve 11-15
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 25.04.2011 tarih ve 30
2011-2-79/ÖA-11-372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 28.04.2011 tarih ve
REK.0.06.00.00-110.02.02/246 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-28 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Adana ilinde inşaat demiri
sektöründe faaliyet göstermekte olan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına
gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Adana Ticaret Odası tarafından yapılan başvuruda, demir fiyatlarındaki artışın
inşaat sektörünü ve bu sektörün etki alanındaki sektörleri olumsuz etkilediği
belirtilmektedir. Başvuru dilekçesinde demir çelik fiyatları ile enflasyon oranı 40
ilişkilendirilmiş ve düşük enflasyon oranlarına rağmen demir fiyatlarının yüksek
seyrettiği ifade edilmiştir.
11-28/540-161
2
Başvuruya ilişkin olarak raportörlerce Adana Ticaret Odası İç Ticaret Müdürü ile
yapılan telefon görüşmesinde; inşaat demiri fiyatlarındaki artışlara ilişkin şikayetler
alındığı belirtilmekle birlikte, bu durumun bölgedeki inşaat demiri sağlayıcılarının
aralarındaki bir anlaşmadan kaynaklandığına ya da bu anlaşmaya dâhil olan
firmaların hangileri olduğuna dair bir bilgi ve belgelerinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun önceki kararlarıyla1 da sabit olduğu üzere, uzun demir çelik
ürünleri grubunda yer alan inşaat demir fiyatlarında yaşanan artışların 50
değerlendirilmesinde, uzun demir çelik ürünlerin arz ve talep koşullarına bakılması
büyük önem arz etmektedir. Demir çelik ürünlerinin fiyatlarının oluşumunda
enflasyon oranı dışında, uluslararası piyasalardaki demir çelik fiyatları, hammadde
fiyatları ve döviz kurları da etkili olmakta ve fiyatlar uluslararası piyasalarda
oluştuğundan, genel olarak tüm dünyada paralel bir seyir izlemektedir. Uzun demir
çelik ürünlerinin üretiminde ana hammadde konumunda bulunan hurdanın,
maliyetlerin kabaca %70’ini oluşturduğu ve hurdanın yaklaşık %75’inin ithal edildiği
dikkate alındığında, inşaat demirinin yurt içi satış fiyatındaki değişimlerinin, gerek
hurdanın, gerekse inşaat demirinin dünya satış fiyatlarındaki değişimlerle birlikte
değerlendirilmesi gereği ortaya çıkmaktadır. 60
Türkiye Demir Çelik Üreticileri Derneği (DÇÜD) tarafından yayımlanan Çelik
Dergisi’nde 2010 yılının Şubat ayında Türkiye piyasalarında KDV hariç 770 TL/ton
seviyesinde bulunan inşaat demiri fiyatlarının 2011 yılının Şubat ayında KDV hariç
1.050 TL/ton seviyesine ulaştığı, inşaat demiri fiyatlarının bu son bir yıllık dönemde
TL bazında %36, dolar bazında ise %33 oranında arttığı; bu dönemde temel girdi
niteliğindeki hurdanın fiyatının ise TL bazında %37,5 oranında artışla 522 TL/ton
seviyesinden 718 TL/ton, dolar bazında ise %32 oranında artışla 340 $/ton
seviyesinden 450 $/ton seviyesine yükseldiği ifade edilmektedir.2. 15.4.2011 tarihli
ve 2417 sayılı bilgi talebi yazısına cevaben DÇÜD tarafından gönderilen ve Kurum
kayıtlarına 18.4.2011 tarih ve 2937 sayı ile intikal eden yazı ile 19.4.2011 tarihli e-70
postalarda yer alan veriler de bu tespitleri doğrular niteliktedir.
DÇÜD tarafından gönderilen cevabi yazı ve e-postalardaki verinin incelenmesi
sonucu oluşturulan ve dünya aylık ortalama hurda fiyatları, Türkiye hurda ithalat
fiyatları, inşaat demiri yurtiçi aylık ortalama satış fiyatları3 ve inşaat demiri aylık
ortalama Avrupa Birliği (AB) satış fiyatlarının yer aldığı tablo ve grafik aşağıdadır:
Tablo 1: Hurda ve İnşaat Demiri Dünya ve Türkiye Fiyatları
Dünya Hurda Fiyatı
(Rotterdam/FOB -
$/ton)
Türkiye Hurda
İthalat Fiyatı
($/ton)
AB İnşaat Demiri
Satış Fiyatı4
($/ton)
Türkiye İnşaat
Demiri Satış
fiyatı ($/ton)
Ocak 2010 320 342,5 549,5 523
Şubat 2010 327,5 347,5 533 510,5
Mart 2010 370 393 610,5 602,5
Nisan 2010 447,5 455 724,5 681
Mayıs 2010 367,5 398 701,5 582
1 Rekabet Kurulu’nun 6.7.2006 tarih ve 06-47/622-176 sayılı ve 3.7.2008 tarih ve 08-43/584-217
sayılı kararları.
2 Mart 2011, Sayı: 2, sf. 41
3 Tablo ve grafikte Türkiye yurtiçi inşaat demiri fiyatlarının Nisan 2010 tarihinden itibaren kaydının
tutulmaya başlamış olması nedeniyle, ihraç fiyatları kullanılmıştır.
4 Yurtdışı inşaat demiri fiyatlarına yönelik AB fiyatları baz alınmıştır.
11-28/540-161
3
Haziran 2010 324 323,5 604,5 526,5
Temmuz 2010 338,5 340,5 580,5 545,5
Ağustos 2010 367,5 392 612,5 595
Eylül 2010 382,5 397,5 634,5 601
Ekim 2010 345 371,5 639 573
Kasım 2010 357 394,5 630 610
Aralık 2010 409 441 670 637,5
Ocak 2011 477,5 505,5 775 700
Şubat 2011 435 457 757 664
Mart 2011 425 459,5 783 667,5
Grafik 1: Hurda ve İnşaat Demiri Dünya; AB ve Türkiye Fiyatları
Hurda - İnşaat Demiri Fiyatları
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Oc
a.1
0
Şu
b.
10
Ma
r.1
0
Ni
s.1
0
Ma
y.1
0
Ha
z.1
0
Te
m.
10
Ağ
u.
10
Ey
l.1
0
Ek
i.1
0
Ka
s.1
0
Ar
a.1
0
Oc
a.1
1
Şu
b.
11
Ma
r.1
1
$/
to
n
Dünya Hurda Fiyatları TR İnşaat Demiri Fiyatları AB İnşaat Demiri Fiyatları
Tablo ve grafik beraber değerlendirildiğine, inşaat demiri yurt içi satış fiyatlarının 80
genel olarak gerek yurtdışı inşaat demiri satış fiyatlarına gerekse hurda fiyatlarına
paralel bir seyir izlediği ve temel girdi niteliğinde olan hurda fiyatlarının da Ocak
2010 – Mart 2011 döneminde yaklaşık %33 oranında arttığı gözlemlenmektedir.
Dolayısıyla, yurtiçi inşaat demiri fiyatlarını hammadde ve dünya fiyatlarından
bağımsız bir şekilde enflasyon oranı ile açıklamanın doğru bir yaklaşım olmadığı
kanaatine varılmıştır. Grafikten çıkan bir diğer önemli sonuç ise Türkiye inşaat
demiri satış fiyatlarının AB inşaat demiri fiyatlarının da altında seyrettiğidir.
Yukarıda yer alan tüm bu tespit ve değerlendirmeler ışığında, Adana ilinde inşaat
demiri sektöründe faaliyet göstermekte olan teşebbüsler hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 90
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy