Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-148 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 06-13/150-35
Karar Tarihi : 16.2.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Özgür BAL, Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.
Karahöyük Cad. Karatepe Sok. Hasanköy Mevkii
Meram/Konya
D. TARAFLAR : - Demirören LPG Grubu (Likitgaz ve Milangaz)
Tömek Köyü Mevkii Ankara Yolu 25. Km Konya
E. DOSYA KONUSU: Demirören LPG Grubu’nun (Likitgaz ve Milangaz)
hakim durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Demirören Grubu’na ait Likitgaz ve Milangaz tüplerinin
Konya merkezde maliyetin altında (yıkıcı fiyat ile) satıldığı ve bu yolla yerel bir
firma olan Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’nin pazar dışı
bırakılmak istendiği iddiası.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.12.2005 tarih, 8544 sayı ile giren
şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 8.2.2006 tarih ve
2005-1-148/İİ-05-ÖB sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.2.2006 tarih ve
REK.0.05.00.00-110/20 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-13 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Demirören LPG Grubu’nun,
hakim durumunu kötüye kullanarak yıkıcı fiyat uygulamasında bulunduğu ve bu
yolla Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’yi piyasa dışında
bırakmaya çalıştığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca önaraştırma yapılmasını veya soruşturma açılmasını gerektirecek
nitelikte olmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Şikayet konusu işlem, LPG dağıtımı ve satışına ilişkindir. LPG'nin, dökmegaz,
tüpgaz ve otogaz olmak üzere üç ayrı kulanım şekli bulunmaktadır. Söz konusu
ürünler, aynı kaynaktan temin edilen homojen ürünler olmakla birlikte, kullanım
06-13/150-35
2
alanları, satış yöntemleri ve müşteri talepleri itibarıyla tamamen farklı pazarları
oluşturmaktadır. Dolayısıyla şikayetlerin konusu da dikkate alınarak, “tüplü LPG
dağıtımı pazarı” ilgili ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.
Şikayet edilen teşebbüslerin, Türkiye’nin bütününde faaliyet gösteren LPG
dağıtım şirketleri olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.2. TESPİTLER
Dosya mevcudu bilgilerde yer alan ve aralarında Kongaz bayilerinin de
bulunduğu, tüplü LPG satışı yapan çeşitli bayilerden edinilen bilgilere göre,
Konya merkezde 400’den fazla bayinin olduğu anlaşılmıştır. Bunlardan yaklaşık
150-160 kadarının Kongaz, 11’inin ise Demirören LPG Grubu’nun bayileri
olduğu, ayrıca, 12 kg’lık mutfak tüpünün genellikle 31-32 YTL’ye, Likitgaz ve
Milangaz tüplerinin ise 27-28 YTL fiyatla satıldığı tespit edilmiştir. 12 kg’lık tüpün
bayi için maliyetinin 26 YTL olduğu, işçi maliyetleri, evlere serviste kullanılan
nakliye masrafları ve işyeri kira giderleri gibi kalemlerin, satış fiyatı ile tüpün alım
maliyeti arasındaki 5-6 YTL’lik kârın %75’i kadar olduğu belirlenmiştir.
Dolayısıyla, piyasa fiyatından satılan 12 kg’lık bir tüpten elde edilen birim kârın
1,25 -1,50 YTL kadar olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca, Konya’da dolum tesisi olan firmaların Kongaz, İpragaz, Demirören Grubu
(Likitgaz, Milangaz), Ergaz ve Meram Gaz olduğu, bunlarla birlikte aralarında
Shell, BP, Aygaz ve İpragaz’ın bulunduğu 16 farklı şirketin Konya’da tüp satışı
gerçekleştirdiği belirlenmiştir.
Son olarak, Konya’ya bir yıl önce gelen doğalgazın, hane halkı ve sanayi
sektöründe hızla yaygınlaştığı, son bir yıl içinde LPG satışındaki azalmanın %10
civarında olduğu anlaşılmıştır.
I.3. DEĞERLENDİRME
4054 sayılı Kanun kapsamında yıkıcı fiyattan söz edilebilmesi için, öncelikle
yıkıcı fiyat uygulamasında bulunan teşebbüsün hakim durumda bulunması
gerekmektedir. Konya merkezde faaliyette bulunan şirketlerin Türkiye çapında
sahip olduğu pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo 1- LPG Dağıtım Pazar Payları (%)
Şirketler Tüplü
Pazar
Payı
Isınma
Pazar
Payı
Sanayi
Pazar
Payı
Elektrik
Pazar
Payı
Otogaz
Pazar
Payı
Toplam
Toplam
Pazar
Payı
Aygaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Bpgaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Demirörengaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Ergaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
İpragaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Kongaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Meramgaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
Shell Gaz (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (……..) (…..)
06-13/150-35
3
Tablodan görüldüğü üzere Demirören LPG Grubu’nun tüplü LPG pazar payının,
hakim durum tanımlaması yapmaya yetecek büyüklükte olmadığı görülmektedir.
Coğrafi pazarın “Konya merkez” olarak dar tanımlanması durumunda bile,
Kongaz’ın Konya merkezde 150-160 kadar bayisinin olduğu, Demirören
Grubu’nun 11 bayi ile faaliyette bulunduğu ve Kongaz’ın Konya merkezdeki tüp
satışlarının %60-65’lik bir kısmını gerçekleştirdiği göz önüne alındığında,
Demirören LPG Grubu’nun Konya merkezde hakim durumda bulunmadığı
anlaşılmıştır.
Ayrıca Konya merkeze bir yıl önce doğalgaz gelmesi nedeniyle, mevcut şirketler
birbirleri ile rekabet etme yanında, artık doğalgaz ile de rekabet etmek
durumunda kalmışlardır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Demirören LPG
Grubu’nun, hakim durumunu kötüye kullanarak yıkıcı fiyat uygulamasında
bulunduğu ve bu yolla Kongaz Petrol Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’yi
piyasa dışında bırakmaya çalıştığı yönündeki iddiaların 4054 sayılı Kanun
kapsamında ihlal olarak değerlendirilemeyeceğinden önaraştırma yapılmasına
veya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy