Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-88 (Devralma)
Karar Sayısı : 09-48/1197-303
Karar Tarihi : 21.10.2009
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Hüseyin COŞGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Demsa İç ve Dış Ticaret A.Ş
Temsilcisi: Av. F. Ferda AKTÜRK ÖZ
Abide-i Hürriyet Cad. Tarsus Apt. No: 284 Kat: 3 D:8 20
Şişli / İstanbul
D. TARAFLAR : Demsa İç ve Dış Ticaret A.Ş.
Kısıklı Caddesi No: 43 Altunizade Üsküdar/İstanbul
Unitim Moda Mağazacılık ve Ticaret A.Ş.
Merkez Mah. Kavak Sok. No: 22
Yenibosna Bahçelievler/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Demsa İç ve Dış Ticaret A.Ş ile Unitim Moda Mağazacılık 30
ve Ticaret. A.Ş arasındaki satış sözleşmesine menfi tespit belgesi verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.05.2009 tarih ve 3503 sayı ile giren ve
en son 06.10.2009 tarih ve 7207 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 7.10.2009
tarih ve 2009-3-88/Öİ-09-KÜ sayılı Ön İnceleme Raporu, 8.10.2009 tarih ve
REK.0.07.00.00-110/312 sayılı Başkanlık Önergesi ile 14.10.2009 tarihli Kurul 40
toplantısında değerlendirilmiş ve dosya konusunun incelemeye alınmasına karar
verilmiştir. Bu karar üzerine hazırlanan 19.10.2009 tarihli Bilgi Notu ve 7.10.2009
tarih ve 2009-3-88 /Öİ-09-KÜ sayılı Ön İnceleme Raporu, 21.10.2009 tarih ve 09-48
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Başvuruya konu Satış Sözleşmesi
ekinde yer alan menkul kıymetlere ilişkin satış 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir
devralma işlemi niteliğinde olmamakla birlikte Sözleşme’de öngörülen stok devir
işleminin anılan Tebliğ anlamında bir devralma işlemi olduğu, işlemin aynı Tebliğ’in 4.
maddesinde öngörülen ciro eşiği aşıldığından izne tabi olduğu, ancak, bu işlem 50
09-48/1197-303
2
sonucunda bir hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim durumun
güçlenmesinin söz konusu olmadığı,
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bildirim Formu’nda rakip teşebbüsler olarak anılan Za Giyim İthalat İhracat ve Ticaret
Ltd.(Za Giyim), Arena Giyim Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş.(Arena Giyim), Eren
Tekstil A.Ş.(Eren Tekstil), Vakko Tekstil ve Hazır Giyim Sanayi İşletmeleri
A.Ş.(Vakko), Beymen Mağazacalık A.Ş.(Beymen)’den bilgi talep edilmiş ve talep 60
edilen bilgilere Za Giyim 27.7.2009 tarih, 5314 sayılı, Arena Giyim 10.8.2009 tarih,
5656 sayılı, Vakko 27.7.2009 tarih, 5346 sayılı, Beymen 21.8.2009 tarih, 5905 sayılı
Kurum kayıtlarına intikal eden yazılar ile yanıt vermişlerdir.
H.1. Taraflar
H.1.1. Demsa İç ve Dış Ticaret A.Ş (Demsa)
Demsa giyim, mobilya, hırdavat, kozmetik, mücevher, oyuncak, spor malzemesi gibi
farklı alanlarda bölümlü mağazacılık faaliyeti yürütmektedir 2008 yılı cirosu 70
………….. TL olan ve yönetim kurulu üyeleri Ömer Sabancı, Cengiz Çetindoğan,
Demet Çetindoğan ile Mustafa Aldatmaz’dan oluşan teşebbüsün ortaklık yapısına
Tablo 1’de yer verilmiştir. Demsa’nın ayrıca, gerçek kişi kendi ortaklarıyla birlikte
yayıncılık, inşaat ve denizcilik alanlarında da faaliyeti bulunmaktadır.
Tablo 1 Demsa Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Cengiz Çetindoğan 51,3914
Demet Çetindoğan 47,5920
Pırıl Çetindoğan 0,3332
Ömer Sabancı 0,1999
Şahin Zeynep Sabancı 0,0499
Faruk Selami Sabancı 0,0499
Burak Selami Sabancı 0,0499
İnci Alptekin 0,3332
Mustafa Aldatmaz 0,00002
TOPLAM 100
H.1.2. Unitim Moda Mağazacılık ve Ticaret A.Ş (Unitim)
Unitim tekstil, perakende hazır giyim, kozmetik, mücevher sektörlerinde faaliyet 80
göstermektedir. 2008 yılı cirosu ……………… TL olan ve teşebbüsün ortaklık
yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo 2 Unitim Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Burçhan Cemiloğlu 4,167
Emine B. Cemiloğlu 0,008
Nazlı Cemiloğlu 0,008
Pelin Cemiloğlu 0,008
Cem Cemiloğlu 0,008
Unitim Holding 95,800
TOPLAM 100
09-48/1197-303
3
Unitim başvuru tarihinden sonra, 27.06.2009 tarihi itibarıyla Unitim Marka
Mağazacılık A.Ş ile birleşmiştir. Bu şirketin yönetim kurulu üyeleri ise Burçhan
Cemiloğlu, Emine B. Cemiloğlu ve Nazlı Cemiloğlu’ndan oluşmaktadır.
Unitim Marka Mağazacılık A.Ş.’nin ortaklık yapısına ise Tablo 3’te yer verilmiştir. 90
Tablo 3 Unitim Marka Mağazacılık A.Ş Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Burçhan Cemiloğlu 99,867
Emine B. Cemiloğlu 0,033
Nazlı Cemiloğlu 0,033
Pelin Cemiloğlu 0,033
Cem Cemiloğlu 0,033
TOPLAM 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet göstermekte olduğu alanlar genel olarak dikkate alındığında, giyim,
aksesuar, kozmetik, spor malzemeleri gibi oldukça farklı pazarların söz konusu
olduğu söylenebilir. 100
Öte yandan, gerek tarafların bildirim formunda ve sonraki yazışmalardaki
beyanlarından gerek rakip olarak nitelenebilecek teşebbüslerin
değerlendirmelerinden ürünlerin üst gelir grubuna hitap eder nitelik taşıdığı
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarının belirlenmesinde temel unsurlardan
olan “ürünün fiyatı” açısından bakıldığında incelemeye konu işlem açısından belirgin
bir farklılığın mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da 1997/1 sayılı Tebliğ’e atıfta
bulunarak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. 110
Buna göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin
gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya
hizmetlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir
ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili
ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
Demsa yetkilisi ile 19.10.2009 tarihinde yapılan telefon görüşmesinde, çok bölümlü
mağazacılıkta kozmetik, giyim, spor malzemesi, aksesuar gibi birden fazla ürünün
çeşitli markalar altında satıldığı, mono mağazacılıkta ise genelde tek bir ürünün bir
veya birkaç marka altında satıldığı, inceleme konusu işlem çok bölümlü mağazacalık 120
hizmetlerinde gerçekleşse de bu mağaza içinde yer alan markaların satıcı tarafca
mono mağazacılık yapılarak satılması halinde de işlemden beklenen faydanın elde
edilmesinin çok zor olacağı, yapılan yatırımın anlamsız hale geleceği, zaten söz
konusu markaların Unitim dışında başka firmalar tarafından da satılmasının mümkün
olduğu ifade edilmiştir.
Çok bölümlü mağazacılıkta giyim, aksesuar, kozmetik, spor malzemeleri gibi farklı
pazarlarda yer alan ürünler bir arada tüketiciye sunulmaktadır. Mono mağazacılıkta
09-48/1197-303
4
ise genelde tek bir çeşit ürünün satışı söz konusudur. Bu nedenle, tek tek ilgili ürün
pazarları belirlenmediği sürece tek ürünün temininin mümkün olduğu alanlar ile 130
birden fazla ürünün temininin mümkün olduğu alanların tüketici tercihleri açısından
farklılaşabileceği ifade olunabilir. Ancak bu dosya bakımından böyle bir ayrıma
gidilmesine gerek görülmemiştir.
Anılan bu hususlar çerçevesinde ilgili ürün pazarı “üst gelir grubuna hitap eden
mağazacılık hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Pazara giriş, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz 140
önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Başvuruya Konu İşlem
Taraflar arasında 19.2.2009 tarihinde imzalanan ve 26.2.2009 tarihinde bazı
hükümleri tadil edilen “Satış Sözleşmesi” ile (Sözleşme) bu Sözleşme ekinde yer alan
menkul kıymetlerin satışı konusunda mutabakata varılmıştır.
150
Unitim’in Demsa’nın ilişkisini sona erdirdiği Harvey Nichols ile bir lisans anlaşması
imzalaması, İstanbul Kanyon Alışveriş Merkezi’ndeki mağaza için kira sözleşmesi
imzalanması ve sözleşme dışı bazı üçüncü kişilerle kira devri sözleşmesi yapılması
koşullarının sağlanması ile yürürlük kazanacak sözleşmede Rekabet Kurumu’na
başvurulmasına ilişkin bir hüküm de yer almaktadır.
Sözleşme’nin diğer hükümleri 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri bağlamında
aşağıda ele alınacaktır.
H.3.2. Hukuki Değerlendirme 160
Sözleşme ile satışı gerçekleştirilecek menkul mallara Sözleşme ekinde yer
verilmektedir. Bu liste incelendiğinde bazı kalemlerin önceden satın alınan genel
aydınlatma, mekanik tesisat, mozaik, mermer işleri, süpürgelik yer çıtası, cansız
manken, alçıpan dekorasyon işleri, yer kaplama, vitrin kaplama, split klima, giriş
turnikesi, LCD ekranlar, kapı kolları, kaba inşaat işleri, lavabo dolabı, kahve
makinesi, havalandırma işleri, ayakkabı stantları, bar bulaşık makinesi, boya işleri,
kozmetik stantları, soyunma kabini, telsiz, telefon, duvar kağıdı işçiliği, tabela işleri,
bilgisayar, banyo bataryası, aydınlatma işleri, bar blendırı, fırın gibi mal ve
hizmetlerden; bazı kalemlerin ise leasing faiz aktifleştirmesi, kur farkı, leasing kur 170
farkı aktifleştirme gibi unsurlardan oluştuğu anlaşılmaktadır. Listenin tamamı 1317
kalemden oluşmaktadır. Listenin devamında ayrıca çok bölümlü mağazada faaliyet
göstermekte olduğu anlaşılan restorana ait eşya ve satın alınmış hizmetlere yer
verilmektedir. Bunlara ilaveten ayrıca bir de satın alınmamış ancak finansal kiralama
yoluyla kullanılan menkul mallara da Ek 5 başlığı altında yer verilmektedir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
09-48/1197-303
5
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme devralma sayılan hallerden biri olarak sayılmıştır. 180
Bu maddenin salt lafzına sıkı sıkıya bağlı kalındığında yukarıdaki listede yer alan
hizmet alımları dışındaki unsurların bir mal varlığı oluşturduğu söylenebilir olsa da, bu
unsurların yürütülecek ticari faaliyet açısından kendisine ciro atfedilebilir bir nitelik
taşımadığı göz önüne alındığında Tebliğ anlamında bir devralmanın söz konusu
olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bununla birlikte, Sözleşme’nin “Stoklar” başlıklı 6. maddesi üzerinde de durulmalıdır.
Madde 6.1’de stokların devralınmayacağına ilişkin bir hükme yer verilmiştir. Ancak,
Madde 6.2’de 5.2.2009 sayımından önce alınan ve 4.3.2009 tarihinde Unitim’in 190
elinde olan belirli nitelikteki kozmetik stokları, sezonsuz ürünler ve depodaki SS09
sezon mallarının maliyet fiyatı üzerinden satın alınacağı ifadesine yer verilmektedir.
Bu maddede düzenlenen devir işlemi yukarıdaki menkul mal satışından farklı olarak
anılan Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma niteliği taşımaktadır.
Bu tespitin ardından incelenmesi gereken husus bu işlemin izne tabi bir devralma
işlemi olup olmadığıdır. Anılan Tebliğ’in 4. maddesinde bir birleşme devralma
işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olması için tarafların ilgili ürün pazarında
toplam pazar paylarının piyasanın %25’ini aşması veya bu oran aşılmasa bile toplam
cirolarının 25 Milyon Türk Lirası’nı aşması gerekmektedir. Demsa’nın 2008 yılı cirosu 200
…………… TL, Unitim’in aynı dönem cirosu ………………. TL’dir. Bildirim
Formu’ndan rakip teşebbüs olarak anılan teşebbüslerden pazar paylarına ilişkin bir
veri elde edilmesi mümkün olmamıştır. Benzer şekilde Unitim de bu konuda bir bilgi
sağlayamamıştır. Demsa’dan alınan bilgiye göre, pazardaki tahmini pazar paylarına
Tablo 4’te yer verilmiştir.
Tablo 4 Demsa'ya Göre Tahmini Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Beymen Mağazacılık A.Ş
Vakko Tekstil ve Hazır Giyim San. A.Ş
YKM
Boyner
Demsa
“Üst gelir grubuna hitap eden bölümlü mağazacılık” şeklinde ilgili ürün pazarı tanımı
yapılan 20.9.2007 tarih ve 07-76/901-341 sayılı Kurul kararında yer verilen pazar 210
paylarına da Tablo 5’te yer verilmiştir.
Tablo 5 Anılan Kararda Yer Verilen Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Beymen Mağazacılık A.Ş
Vakko Tekstil ve Hazır Giyim San. A.Ş
Harvey Nichols
Diğer
Bu verilerden hareketle tam olarak sağlıklı bir pazar payı tespiti yapabilmek mümkün
olmamakla birlikte, pazardaki aktör sayısının çokluğu da dikkate alındığında
Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiğinin aşılmadığı görülmektedir.
09-48/1197-303
6
Bu değerlendirmelere göre, incelemeye konu stok devri işlemi pazar payı açısından
değil, ancak ciro eşiği açısından izne tabi bir devralma işlemidir. 220
Bu devir işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hâkim durum
yaratma veya mevcut bir hâkim durumu kuvvetlendirme sonucunu doğurup
doğurmadığı üzerinde durulmalıdır. Yukarıda da ifade olunduğu üzere tarafların
toplam pazar payları hakkında net bir bilgi elde edilememiştir. Bununla birlikte,
sadece tahmini rakamlar bile dikkate alınsa işlem sonunda hâkim durum yaratması
muhtemel bir pazar payına ulaşılamadığı gibi, pazara girişte hukuki veya fiili bir
engelin bulunmaması, pazarda çok sayıda aktörün faaliyet göstermekte olduğu gibi
hususlar da bir hâkim durum nitelemesi yapılmasını zorlaştırmaktadır.
230
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile 240
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy