Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-120 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-57/718-208
Karar Tarihi : 3.8.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Cihan AKTAŞ, K. Oğuz KARAKOÇ, Hale SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Dexia S.A./N.V.
D. TARAFLAR : - Dexia S.A./N.V. 20
Square de Meeûs 1, 1000 Brüksel BELÇİKA
- Zorlu Holding A.Ş
Zorlu Plaza, 34310 Avcılar/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Denizbank A.Ş. (Denizbank) ve bağlı şirketlerinin
kontrolünün Dexia S.A./N.V. (Dexia)’ya devri işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 24.7.2006 tarih, 5071 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme 30
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
27.7.2006 tarih, 2006-4-120/Öİ-06-CA sayılı Birleşme Devralma Ön İnceleme
Raporu 27.7.2006 tarih, REK.0.08.00.00-120/190 sayılı Başkanlık önergesi ile
06-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; 40
- Hisse Alım Sözleşmesi’nde yer alan rekabet yasağının yan sınırlama niteliğinde
olduğu
bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
06-57/718-208
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “finansal hizmetler
pazarı” olarak belirlenmiştir. Ayrıca, dosya konusu açısından, iştiraklerin içinde 50
bulunduğu finansal kiralama, portföy yönetimi, menkul değerler ve yatırım
ortaklığı alt pazarları da değerlendirmede göz önünde bulundurulmuştur.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralmaya konu teşebbüslerin faaliyetlerinin Türkiye geneline yönelik olması ve
söz konusu mal ve hizmetlerin pazar şartlarının homojen olması nedenleriyle ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde 60
Değerlendirme
Bildirimin konusu; Denizbank hisselerinin %74,9965’inin Dexia tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. Dexia devralmayı
gerçekleştirmek üzere Dexia Participation Belgique S.A. unvanlı bir şirket
kurmuştur. Bu işlemle birlikte, Denizbank’ın bağlı şirketleri olan Deniz Finansal
Kiralama A.Ş., Deniz Faktoring A.Ş., Deniz Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş., Deniz
Portföy Yönetimi A.Ş., İntertech Bilgi İşlem ve Pazarlama Tic. A.Ş., Ekspres
Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Denizbank Kültür Sanat Yayıncılık Tic. Ve San.
A.Ş., Deniztürev Menkul Değerler A.Ş., Adana Haddecilik A.Ş. ve Gelişen
İşletmeler Piyasaları A.Ş. şirketlerinin kontrolü de Dexia tarafından 70
devralınacaktır. Bu devralma sonucunda kontrolü el değiştirecek yurtdışında
kurulu şirketlerse Denizbank AG, Eurodeniz Off-Shore Bank Ltd., CJSC
Denizbank Moscow’dur.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Öte yandan, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun “Birleşme, bölünme ve hisse 80
değişimi” başlıklı 19. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
“Türkiye'de faaliyette bulunan bankalardan birinin; diğer bir veya birkaç banka
veya finansal kuruluş ile birleşmesi veya bütün aktif ve pasifi ile diğer hak ve
yükümlülüklerini Türkiye'de faaliyette bulunan diğer bir bankaya devretmesi,
bütün aktif ve pasifleri ile diğer hak ve yükümlülüklerini devir alması veya
bölünmesi ya da hisse değişimi Kurulun iznine bağlıdır. İzin tarihinden itibaren üç
06-57/718-208
3
ay içinde ilgili bankaların yetkili organlarınca karar alınarak gerekli işlemlere
geçilmediği takdirde, verilen izin geçersiz olur. Bankaların bu Kanun hükümlerine
göre birleşme, bölünme ve devirlerinde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile devir
veya birleşmeye konu bankaların toplam aktiflerinin sektör içindeki paylarının 90
yüzde yirmiyi geçmemesi kaydıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanunun 7, 10 ve 11 inci maddeleri hükümleri uygulanmaz.”
Yukarıda aktarılan Kanun maddesi ile, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar
arasındaki birleşme ve devir işlemleri düzenlenmiştir. Ancak bildirim konusu
devralma işleminin taraflarından Dexia, Belçika Kanunlarına göre kurulmuş ve
Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmayan bir şirkettir. Bu nedenle bildirim
konusu devralma işleminin yukarıda aktarılan 5411 sayılı Kanun’un 19. maddesi
hükmüne tabi değildir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır. 100
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
%25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş
trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Denizbank ve portföyündeki diğer şirketlerin ilgili ürün pazarındaki 2005 yılı
cirosu yaklaşık (………………….) YTL olarak gerçekleşmiş olduğundan, -diğer
verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır. 110
Bununla birlikte, devralan Dexia’nın ilgili pazarda faaliyeti bulunmaması
nedeniyle, devir işlemi sonucunda pazarın yapısı değişmeyeceğinden, Kanun'un
7. maddesi anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasağı Açısından
Değerlendirme
Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’nin 9.03 sayılı maddesi
aşağıdaki gibidir:
“9.03 Rekabet Etmeme. – Kapanış tarihini takip eden iki (yıl) 120
süresince(“Kısıtlama Süresi”) Satıcı Türkiye’deki bankacılık hizmetlerinin
sunulması ile doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyecek ve Bağlı
şirketlerinin de Türkiye’de bankacılık hizmetlerinin sunulması ile doğrudan veya
dolaylı olarak iştigal etmemesini sağlayacaktır; ancak Satıcının menkul kıymetler
aracılık faaliyetleri ile uğraşmasına ilişkin bir kısıtlama söz konusu olmayacaktır.
Birleşme ve devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu
yasağın “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar
açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
06-57/718-208
4
Bildirime konu işlemde, devreden taraf, Türkiye pazarında bankacılık ve finansal 130
hizmetleri alanında faaliyet gösteren bir grup olduğundan, devralan taraf yaptığı
yatırımın karşılığını alabilmek için 2 yıllık bir rekabet yasağı süresini gerekli
görmüştür. Rekabet yasağı hükmü, Türkiye’de bankacılık hizmetlerinin
sunulmasıyla sınırlıdır ve menkul kıymet aracılık faaliyetlerini kapsamamaktadır.
Yukarıda aktarılan bilgiler çerçevesinde, söz konusu rekabet yasağının,
yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu ve bağlayıcılığının sadece
taraflarla sınırlı bulunduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, orantılılık kriteri
açısından bakıldığında, taraflara getirilen rekabet yasaklarının yalnızca devre
konu ürünleri kapsadığı ve öngörülen sürenin makul olduğu anlaşılmıştır.
140
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un
7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına,
2. Hisse Alım Sözleşmesi’nin 9.03. maddesi’nde yer alan rekabet yasağının 150
makul bir yan sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy