(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/
KARAR NO: 2023/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/07/2021
KARAR TARİHİ: 12/09/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin , oldukça uzun süredir deniz taşımacılığı sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin mübrez konişmentolar tahtında davalıya ait 120 palet, 75.600 Kg ağırlığında ki polyester iplik muhteviyatı yükün ... ... gemisiyle ... Limanı' ndan .../... Limanı' na taşımasının gerçekleştirildiğini, yapılan taşıma işlemi sonucu oluşan navlun ücreti ve buna bağlı masrafların davalı tarafından ödenmediği gibi, yükü de limandan çekmemesi nedeniyle bu masraflara ek konteyner demurajı oluşmasına sebebiyet verdiğini ve müvekkili şirkete, ek mali külfetler yüklediğini , dilekçe ekinde bulunan mübrez faturalarda görüldüğü üzere toplamda 8.580,00 ... navlun ücreti oluştuğunu , taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin olarak, müvekkil şirket tarafından borçluya, ... 14. Noterliği’ nin 16/04/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmiş ise de, borçlunun borcunu ödeme yönünde hiçbir girişimi olmadığını , 6102 Sayılı TTK’ nun 1200. Madde hükmü uyarınca, navlun borçlusunun taşıtan olduğunu ancak TTK 1203. Maddesi hükmü uyarınca borcun ödenmemesi üzerine, davalıya ait yük üzerinde Kanun' dan kaynaklı hapis hakklarının tesis edildiğini ve sonrasında, ... İcra Müdürlüğü' nün 2020/... Esas sayılı dosyasına kayden taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçildiğini, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini, kötü niyetli itiraz nedeniyle taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ancak davalı taraf ile anlaşma sağlanamadığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini her ne kadar davalı tarafından icra dosyasında yetki itirazında bulunulmuş ise de yükün ; ... Limanı' na tahliye edildiğini , Kanun' dan kaynaklı hapis hakkının da burada uygulandığını , rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip, taşınırın bulunduğu yerde de açılabileceğinden, davalının yetki itirazının reddine karar verilmesini talep ettiklerini , arz ve izah edilen nedenlerle, davanın kabulü ile davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, takibin ... 8.580,00 tutar üzerinden takip talebinde belirtilen koşullarla devamına ve gerek alacağın likit olması gerekse haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalının, %20' den aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; dava ve icra takibinin yetkisiz icra ve mahkemede açıldığını, müvekkil şirketin adresinin ... Mah. .../... olduğunu , ancak söz konusu takip ... İcra Müdürlüğü'nde açılmış olduğundan ... İcra müdürlüğü değil, ... İcra dairelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın icra dosyasına konu ettiği ve navlun alacaklısı olduğu iddiasının tamamen yersiz ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin takibe esas alınan söz konusu navlun alacaklarının kaynaklandığı Navlun Sözleşmesi'nin tarafı olmadığını, tarafı olmadığı bir sözleşmeden kaynaklanan navlun alacağını ödeme borcunun müvekkili şirkete ait olmadığını, ayrıca takibe konu faturaların müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, müvekkili şirketin alacaklı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, takip talebindeki ... cinsinden alacak miktarının 58.773,00 TL'ye tekabül etmekte iken takibe konu edilen taşınırların değerinin bilirkişi marifetiyle 761.254,00 TL olarak takdir edildiğini , orantısız haksız ve kötü niyetli bir icra takibi başlatıldığını , bu sebeple alacaklı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, arz ve izah edilen sebeplerle ve her türlü savunma hakları saklı kalmak kaydı ile; tüm ferileri kapsar şekilde borcun tamamına itiraz etmekle, açılmış haksız davanın reddine karar verilmesini, dosyanın yetkisizlik kararı verilerek ... Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, haksız davanın reddine, alacaklı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
... Vergi Dairesi'ne, ... İcra Dairesi'ne, ... Liman Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. SMMM bilirkişisi ...'ın raporunun sonuç kısmı: "Davalı şirketin 2018-2020 yılları ticari defterlerinin tasdik durumu yapılan incelemede, açılış ve kapanış tasdikleri tarafıma gönderilmediğinden kanuna uygun surette yapılıp yapılmadığı hususunda görüş bildiremeyeceğimi, davalı şirketin ticari defter incelemesinde davacı şirkete ait herhangi bir muhasebe kaydına, cari hesap hareketlerine rastlanmadığı, Davalı şirketin ba bs formları incelenmiş olup, ba bs formlarında da aynı şekilde davacı şirket ile herhangi bir kayıt görülmemiş olduğu , Davacı taraf ticari defter incelemesi Sayın Mahkemenin ara kararı neticesinde Bilirkişi ... tarafından yapılacağından tarafımdan inceleme yapılamadığı Davalının ticari defter incelemesi ve ba bs formları ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı şirket ile olan herhangi bir kayda rastlanmadığından davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususlarının davalının ticari defterlerinde ispatlanamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklindedir.SMMM bilirkişisi ...'nın raporunun sonuç kısmı: "Davacıya ait incelenen 2020 yılına e-defter mükellefi olduğu, Davacının 2020 yılına ait envanter defteri açılış tasdikini yasal süresi içerisinde yaptırdığı, e-defter beratlarını yasal süresi içerisinde oluşturduğu , Davacının yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebileceği ( Takdir Sayın Mahkemeye aittir ), Davacının dava konusu yapmış olduğu alacağı oluşturan navlun faturalarının ... yurt dışı firmasına kesmiş olduğu, ... firmasına kesilen faturaların 1 ) 12.03.2020 tarih , Ft. nolu , 2.860,00 ... tutarlı , 2 ) 12.03.2020 tarih , Ft. nolu , 2.860,00 ... tutarlı, 3 ) 12.03.2020 tarih , Ft. nolu , 2.860,00 ... tutarlı faturalar olduğu, ... yurt ışı firmasına kesilmiş olan faturaların davacının 2020 yasal defterlerinde kayıt altına alındığı, Davacının yasal defterleri üzerinde yapılan incelemede , Davacının yurt dışı firması ... firmasından takip tarihi itibariyle 8.580,00 ... tutarında alacağının bulunduğu, Davanın kabulü halinde, davacının davaya konu faturalar ile ilgili asıl alacağının 8.580,00 ... olabileceği kanaatimdir.” şeklindedir.Sigorta ve Taşıma Uzmanı bilirkişinin raporunun sonuç kısmı: "1. Davalıya ait defterlerin tasdiklerinin yaptırılmamış olması sebebiyle, defterlerin defter sahibi tacirin lehine ve uyuşmazlığın karşı tarafı diğer tacirin aleyhine delil olarak kullanılamayacağı; 2. Dosya içeriğinde dava dışı ... ile davalı ... AŞ arasındaki ilişkiyi gösteren evrak mevcut olmadığında, icra takibine ve işbu davaya dayanak olan faturaların konusunu teşkil eden alacak ile ... AŞ arasındaki ilişki kurulamadığı; 3. Taraflar arasındaki eposta dökümleri dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; eposta içerikleri ile dosyada mübrez konişmentoların içeriklerinin uyumlu olduğu, bu bağlamda ... AŞ ile ... Ltd arasında navlun sözleşmesinin kurulmuş olduğu; ... AŞ nin kendi nam ve hesabına mı yoksa müvekkil hesabına mı hareket ettiğinin doşya içeriğinden anlaşılamadığı; ... AŞ yetkilisi ile ... Ltd yetkilisi arasındaki 14 Şubat 2020 Cuma 11:29 tarihli müteakip epostada varış lokallerin gerçek alıcıya fatura edileceği mutabakatının bulunduğunun kabul edilebileceği, bundan kastın ... Limanındaki masrafların alıcıya ait olduğunun kastedildiğinin düşünülebileceği; 4. Konişmentoların emre yazılı olması, ... AŞ’nin notify party olarak gösterilmiş olmasının ... AŞ’ni gönderilen veya temsilcisi olarak kabul edilebileceği; 5. Navlun sözleşmesinin ibraz edilmemiş olması sebebiyle davalı tarafın takip konusu alacağın tutarının yüksek olduğuna dair beyanları ile ilgili değerlendirme yapılamadığı, 6. Hapis hakkının icrası için TTK 1201/1 de yapılan atıf sebebiyle TMK 953'e göre davacının, borçluya daha önce bildirimde bulunarak, hapsettiği şeylerin teslime bağlı rehin hükümleri uyarınca paraya çevrilmesini isteyebileceği; halihazırda davacı tarafın, yeterli ihtarı yapmış bulunduğu; 7. Dosyada navlun tutarına ilişkin olarak sadece davacı tarafından sunulmuş faturaların bulunduğu, bunun dışında navlunu tespit edebilecek eposta dökümü, navlun sözleşmesi vs. ibraz edilmediği görülmekle; sunulan faturalara göre (8.580,00 ...) navlun tutarına ilişkin dava konusu talebin kabulünün mahkemenin takdirinde olduğu kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, deniz taşımasından kaynaklı navlun ücretinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; navlun borçlusunun davalı olup olmadığı ve davacının taşınan eşya üzerinde hapis hakkı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Tarafların sunduğu belge delilleri ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle dosya Deniz Taşımasında Uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Öncelikle ifade edilmesi gereken husus sunulan 3 konşimentoda davalının notify party yani ihbar olunan olarak yer aldığıdır. Konşimentoların emre yazılı olması ve davalının notify party yani ihbar olunan olarak yer alması sebebiyle davalının yükü teslim almaya yetkili olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının kestiği faturalar; davacı defterinde kayıtlı olmasına rağmen davalı defterinde kayıtlı değildir. Ancak, davalının defterlerinin de kapanış tasdiklerinin yapılmamış olduğu bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Davacı ile davalı arasında bir kısım e-postalar mahkememize sunulmuştur. Taraflar arasındaki e-posta dökümleri dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; davacının acente/taşıma işleri komisyoncusu/organizatör/freight forwarder konumunda olduğu, e-posta içerikleri ile dosyada mübrez konişmentoların içeriklerinin uyumlu olduğu, bu bağlamda davacı ile davalı arasında navlun sözleşmesinin kurulmuş olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, davalı şirket yetkilisi ise davacı şirket yetkilisi arasındaki 14 Şubat 2020 Cuma 11:29 tarihli e-postada varış lokallerin gerçek alıcıya fatura edileceği mutabakatının bulunduğu görülmektedir. Başka bir deyişle ... Limanındaki masrafların alıcıya ait olduğunun taraflarca kararlaştırıldığının kabulü gerekir. Hapis hakkı gönderilene karşı da kullanılabilir. Gönderilen, eşyanın teslimini istediği andan itibaren, sadece 1203’üncü maddede öngörülen alacaklar için hapis hakkının kullanılmasına katlanmak zorundadır; diğer alacaklar için hapis hakkı kullanılamaz. Dosya içeriğine göre TTK 1200 vd uyarınca taşıyanın navlun alacağına istinaden yük üzerinde hapis hakkı mevcut olduğu ve bu hakkını davalıya yöneltebileceğinin kabulü gerekmiştir.
Sonuç olarak; taraflar arasındaki e-posta içerikleri ve konşimentolardan davalının yükü almaya yetkili olduğu, zira davalının konşimentolarda notfy party olarak yer aldığı ve konşimentoların da emre yazılı olduğu, bu bağlamda taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğunun ispatlandığı ve davalının navlun borçlusu olduğu, davacının navlun ücreti ve diğer giderlerine ilişkin kestiği faturaların kendi defterinde kayıtlı olduğu ve davalının defterinin tasdiklerinin yapılmamış olması sebebiyle davacının defterlerindeki faturalara itibar edildiği, davalının notfy party konumunda olması sebebiyle yükü almaya yetkili olduğu, davacı ile davalı arasındaki 14/02/2020 tarihli e postadan davalının masrafları üstlendiğinin anlaşıldığı, böylece ödenmeyen navlun ücreti ve diğer giderler yönünden davalının davacıya 8.580,00 ... borçlu olduğu ve bu alacağın da davalı tarafça belirlenebilir olduğu kanaatine varılmakla; aşağıdaki şekilde itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmiştir. Hükmün 1. Fıkrasında 8.580,00 ... yerinde sehven yazım yanlışlığı yapılarak 8.500,00 ... yazılmış, bu husus gerekçe yazım aşamasında fark edilmekle söz konusu yazım yanlışlığı hükmün altına tashih şerhi işlenerek giderilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; ... İcra Dairesinin 2020/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin, 8.500 ... asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren ... Bankalarının ... ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek üzere devamına,
2-... İcra Dairesinin 2020/... Esas sayılı icra dosyasındaki asıl alacağın dava tarihindeki kura göre hesaplanan değeri olan 58.944,60 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 4.026,50 TL karar ve ilam harcından; 711,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.314,60 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4- Davacı tarafından yapılan 711,90 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 2.650,25 TL bilirkişi, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.421,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.431,13 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, sarf kararının ilgili arabuluculuk bürosundan istenmesine,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.12/09/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince; hükmün 1. Fıkrasında sehven yazım yanlışlığı yapıldığı anlaşılmakla; infazda tereddüt oluşmaması adına, hükmün 1. Fıkrasının aynen,
"1-Davanın Kabulü ile; ... İcra Dairesinin 2020/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin, 8.580 ... asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren ... Bankalarının ... ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek üzere devamına," şeklinde düzeltilmesine,
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır