T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO:....
KARAR TARİHİ: 06/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ....
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ...
TARİHİ: 18/04/2025
NUMARASI: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:...
TARİHİ: 19/02/2025
NUMARASI: ...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALILAR : 1- ....
2-...
VEKİLİ: Av. ..
DAVA: Tazminat (Trafik Kazası (Maddi Hasarlı) Nedenli)
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve .... Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki evraklar okundu.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı araç, 08/07/2024 tarihli kazada davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu .... plakalı aracın çarpması sonucunda hasarlanmış olduğunu, kazanın oluşumunda .... plakalı araç sürücü %100 kusurlu olduğunu, müvekkili, .... plakalı 2015 model ... ticari taksi ile yolcu nakli işi yaptığını ve günlük yaklaşık 4000,00-TL ile 5.000,00-TL arasında net kazanç elde ettiğini, müvekkili ticari taksi işi yaptığı ticari aracından 9 gün mahrum kaldığını, kazanç kaybına uğramış olduğunu, müvekkilinin aracından mahrum kalması nedeniyle uğramış olduğu zararın davalı tarafça giderilmesi gerektiğini, HMK 107/1. madde gereğince belirsiz alacak davanın kabulü ile; 08/07/2024 tarihli kaza neticesinde .... plakalı aracının uğramış kazanç kaybı bedelinin bilirkişi atanarak TESPİTİNi, şimdilik 100,00-TL kazanç kaybı bedelinin 08/07/2024-kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava ikame edilmeden önce arabuluculuk başvurusunda bulunulmamış olduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi gerektiğini, meydana gelen kazada müvekkile atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte her ne kadar davacı dava dilekçesinde 08/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında .... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu ve doğan zarardan motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu iddia etmişse de söz konusu kaza davacı .... dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucunda meydana gelmiştir.ticari taksinin kazanç kaybı istemi belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacının talepleri uğradığı zararı açıklar mahiyette olmadığını, öncelikle huzurdaki davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaate ise, işin esasına girildiği takdirde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ
... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile; " 1.Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2.Yetkili ve görevli mahkemenin ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğuna,
3.Karara karşı süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak karar kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde başvuru halinde dosyanın görevli ....Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
4.Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, gönderilmesi için talepte bulunulmadığı takdirde, HMK m. 20/1 hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılacağına,
5.HMK m. 331/2 hükmü gözetilerek; dosyanın görevli .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, gönderilmesi halinde, yargılama harç ve giderleri hususunda görevli .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmesine; aksi durumda talep üzerine dosyanın re'sen ele alınarak yargılama giderleri hususunda bir karar verilmesine," kararı verilmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı ile; " 1-Davaya bakma görevinin mahkememize ait olmadığı değerlendirilmekle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile, mahkememizin KARŞI GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 sayılı HMK:nun 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-Kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde; 6100 sayılı HMK.nun 21/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın mahkememizce .... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ....HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-Kararın Mahkememizce taraf veya vekillerine TEBLİĞİNE,
5-6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA İÇİNDE kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına(tebliğ ile beraber)," karar verilmiştir.
Gönderme kararı veren ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından dosyanın yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE
Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı görülmektedir.
Dava; trafik kazasından kaynaklanan ticari kazanç kaybına yönelik maddi tazminat istemine ilişkindir.
HMK'nun 2. Maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.",
HMK'nun 21. Maddesinde "(1) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa. b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa. c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse. ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.",
HMK'nun 22. Maddesinde "(1) Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur. (2) İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." şeklinde düzenlemeler mevcuttur.
TTK'nun 4. Maddesinde "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır.",
TTK'nun 5. Maddesinde "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare: 26/06/2012-6335 S.K./2.md.) davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. (3) (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. (4) (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." şeklinde düzenlemeler mevcuttur.
Somut olayda; Dava, trafik kazası nedeni ile tazminat istemine ilişkindir. Dava konusu tazminat istemi haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle oluşan zarardan kaynaklanmakta olup davacı da tacir olmadığından HMK'nun 2. maddesi gereği uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilip sonuçlandırılması gerektiğine karar vermek gerekmiştir.
(Aynı yönde, İzmir BAM 23.Hukuk Dairesi 2024/783 Esas 2024/937 Karar sayılı istinaf kararı)
Dosya kapsamından uyuşmazlığın davanın açıldığı ilk mahkeme olan .....Asliye Hukuk Mahkemesi görülüp, sonuçlandırılması gerekmekte olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın merci tayini talebinde bulunan Mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 06/10/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/10/2025
...
Başkan
....Üye
....Üye
...Katip