T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 20/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ....
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ...
TARİHİ:...
NUMARASI:...
DAVACI:...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLLERİ: ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
G.KARAR YAZIM TARİHİ: ...
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davacının ... nolu elektrik tesisatı ile sezonluk restoran-cafe işletmeciliği yaptığını, karşı taraf şirketin EPDK tarafından kendisine verilen dağıtım lisansı ile ..., ... ve ... illerinde mülkiyeti ...'a ait elektrik hatlarının bakım,onarım ve işletmesini yaptığını, karşı tarafın 31/05/2024 tarihinde müvekkilinin işletmeciliğini yaptığı restorana gelerek "Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42/1-c maddesi kapsamında ölçmeye esas sayacı yandan delerek fazları (R-S-T) şönteleyerek kaçak elektrik kullandığı tespit edildi" demek suretiyle kaçak elektrik tutanağı tutulduğunu, 31/05/2024 tarih ve 000749 nolu sayaç ölçü devresi protokolü kapsamında işyerindeki cihazların güç tespitini tutanak ile düzenleyerek yine Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne aykırı şekilde usulsüz şekilde 13/06/2024 tarih ve 2.358.916,19 TL. tutarındaki kaçak tüketim faturasının tahakkuk ettiğini, iş bu fatura ve tespite itiraz ettiklerini, müvekkilinin adresindeki işletmede sezonluk restorantta kiracı olduğunu kaçak kullanıma hiçbir şekilde sebebiyet vermediği gibi kaçak kullanımı ve faturasını kabul etmediğini belirterek, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkili adına kayıtlı ... nolu tesisatının karşı taraf ... Tarafından düzenlenen 13/06/2024 tarih ve 2.358.816,19 TL tutarındaki fatura yönünden teminatsız olarak (ödemeler dikkate alınarak) enerjinin dava sonuna kadar kesilmemesine ve ödemesinin durdurulmasına hükmedilmesine, 13/06/2024 tarih ve 2.358.816,16 TL tutarındaki faturaya ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL nin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 4i maddesi ve 36/5-b maddesi gereği Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 51. Maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı ile iadesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aynı tutar üzerinden borçlu olmadıklarının tespitine, davaya konu tutarın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesi (...Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı) 09/12/2024 tarihli ara kararında; davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 50.000,00-TL teminat tutarında yahut aynı tutarda kesin ve koşulsuz teminat mektubunun mahkemeye ibrazı kaydıyla kabulüne, davaya konu faturadan dolayı elektrik teminini engellemeye yönelik herhangi bir işlemde bulunulmamasına, teminat yatırıldığında 1 hafta içerisinde talepte bulunulduğu takdirde kararın ifası için davalıya müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi (...Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı) 18/12/2024 tarihli ara kararında; mahkemenin 09/12/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, tedbiren ödenmesinin durdurulması talebi yönünde sehven karar verilmemiş olduğu gerekçesiyle, davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 50.000,00-TL teminat tutarında yahut aynı tutarda kesin ve koşulsuz teminat mektubunun mahkememize ibrazı kaydıyla kabulüne, davaya konu faturadan dolayı elektrik teminini engellemeye yönelik herhangi bir işlemde bulunulmamasına, dava sonuna kadar kalan bakiye yönünden davaya konu faturanın ödemesinin durdurulmasına, teminat yatırıldığında 1 hafta içerisinde talepte bulunulduğu takdirde kararın ifası için davalıya müzekkere yazılmasına şekilde düzeltilmesine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi (...Mahkemesi ... Esas sayılı) 24/04/2025 tarihli ara kararında ise, davalı tarafın 13/04/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş ise de; itiraz dilekçesi, itiraza konu ara kararı ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; HMK.nın 389/1.maddesi gereğince, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmü gereğince davacı tarafın şirket olduğu, elektriğinin kesilmesi durumunda telafisi güç zararlar meydana geleceğinden, elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, itiraza konu kararda usul ve yasaya aykırı bir yan görülmediği gerekçesiyle, ihtiyati tedbire yapılan itirazların reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; görevsiz mahkemece verilen tedbir kararının devamına dair verilen kararın usule aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince her ne kadar ".. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/12/2024 tarih ve ... Esas sayılı dosyasında ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının devamına denilerek davacının tedbir talebi kabul edilmişse de, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas ve ...Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine dair karar verildiğini ve bu kararın 18/03/2025 tarihinde kesinleştiğini, somut olayda görevsiz mahkemece verilen tedbir kararının görevsizlik kararı ile ortadan kalktığının sabit olduğunu, bu hususta ilk derece mahkemesince tedbir kararının devamına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaldı ki ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas ve ... Karar sayılı dosyasında tedbire itirazlarının reddi üzerine karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ancak mahkemece görevsizliğe karar verilmesi nedeniyle istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmediğini, bu durumun savunma haklarının kısıtlanması mahiyetinde olduğunu, İlk Derece Mahkemesince tedbir şartlarının oluştuğu kanaati hasıl olmuşsa da, bu kararın görevsiz mahkemece verilen tedbirin devamına yönelik değil yeniden kurulacak bir hüküm ile verilmesi gerektiğini, bu noktada davacı tarafın tedbirin devamına yönelik taleplerinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ihtiyati tedbir talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek durumunda olduğunu, bu ispatın davacı tarafça yerine getirilmediğini, HMK md. 390/3 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispatlaması gerektiğini, dosya kapsamında davacı tarafın iddiaları dışında davanın esası yönünden iddiasını ispat edici nitelikte herhangi bir belge, bulgu veyahut başkaca bir delil bulunmadığını, bu nedenle yasanın aradığı ispat şartının yerine getirilmediği kanaatinde olduklarını, zira davacı taraf ile hakkında tahakkuk ettirilen kaçak elektrik faturası arasında hukuki ve fiili ilişki bulunduğunu, aksi yöndeki iddiaların ispata muhtaç olduğunu, asıl davada beklenen amacın elde edilmesine yol açacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının aksi ispat olununcaya kadar geçerli bir belge olduğunu, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının aksini ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğunu, kaçak kullanım tespit tutanağının aksi inandırıcı delillerle kanıtlanmadığı sürece sözü edilen belgeye (kaçak tespit tutanağı) göre hüküm kurulması gerektiğini, bu durumun aksi karşı tarafça ispatlanamadığını, kaçak elektrik tespit tutanağının aksi ancak yazılı delil ile ispatlanabileceğini, müvekkili şirket ekiplerince tutulan 31/05/2024 tarih ve ... seri nolu, kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ile 31/05/2024 tarih ve ...seri nolu Sayaç ve Ölçü Devresi Kontrol Protokolünün davacı tarafça hiçbir ihtirazi kayıt konulmadan imzalandığını, Yargıtay içtihadında da belirtildiği üzere; ihtirazi kayıt konulmayan kaçak imzalanan kaçak elektrik tutanağının aksi ancak yazılı delil ile ispatlanabileceğini, davacı tarafın dilekçesinde kaçak elektrik tutanağında bulunan imzaya herhangi bir itirazda bulunulmadığını, tedbire konu faturanın, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatları doğrultusunda bir silsile halinde mevzuata uygun olarak tahakkuk edildiğini, somut olayda sayacın yandan delinmesi suretiyle fazları (R-S-T) şöntlenerek sayacın doğru değer kaydetmesi engellendiğini, yapılan işlemin açıkça gözle görülerek tespit edilecek vaziyette olduğundan ve sayacın içine bir müdahale bulunmadığından labaratuvar raporu alınmasının somut olayda zorunluluk arz etmediğini, davacı tarafça usuli eksiklik olarak ileri sürelen bu hususun izah edilen nedenlerden ötürü meydana geldiğini, dolayısıyla ortada bir eksiklik olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkili şirket ekiplerince yapılan işlemlerde usul ve hukuka herhangi bir aykırılık bulunmadığını, bu durumun bildirmiş oldukları tanıklarının dinlenilmesi halinde de ortaya çıkacağını, tedbire konu faturanın, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatları doğrultusunda bir silsile halinde mevzuata uygun olarak tahakkuk edildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, menfi tespit, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.
Davanın açılması ya da mahkemeden geçici hukukî koruma talep edilmesi, harca tabi usuli bir işlemdir. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (m. 2). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (m. 15). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (m. 32). 6100 sayılı HMK m. 120/1 hükmüne göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.
Harcın kimden alınacağı konusu, Harçlar Kanunu'nun “Mükellef” başlığını taşıyan 11. maddesinde düzenlenmiş; bu madde ile genel olarak yargı harçlarının, davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerce ödenmesi yükümlülüğü getirilmiştir.
6100 sayılı HMK m. 389 vd. hükümleri uyarınca, esas hakkındaki hükme kadar taraflar açısından davanın uzamasından kaynaklanan sakıncaları gidermeyi ve geçici hukuki koruma sağlamayı amaçlayan ihtiyati tedbir talepleri ile 2004 sayılı İİK m. 257 hükmü uyarınca para alacağının güvence altına alınmasını sağlayan ihtiyati haciz talepleri, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı Tarife uyarınca başvurma harcına tabidir. Nitekim Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı Tarife hükümlerin "Yargı Harçları" kısmının A-III-2-d maddesinde "Tespiti delail, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarında" maktu harç alınacağı düzenlenmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlediğine ve emredici nitelikteki 32. maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı belirtildiğine göre, tedbir başvuru harcı ilgilisince ödenmedikçe ihtiyati tedbir talebinin incelenmesi olanağından söz edilemez. Buna göre mahkemece yapılacak iş; ihtiyati tedbir talep edene tedbir başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati tedbir talebinin esasının incelenmesi olmalıdır. Bu açıklamalara göre, davanın açılması sırasında veya dava sırasında, Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olan başvuru harcı yatırılmadan ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde, ihtiyati tedbir talep edene tedbir başvuru harcını tamamlaması için usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa ihtiyati tedbir talebinin esasının incelenmesi gerekir (Bkz. Yargıtay 3. HD'nin 16/06/2022 tarihli ve 2022/1582 E., 2022/5882 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı).
Dosya içeriğinde ihtiyati tedbir talebi için tedbir başvuru harcının alındığına dair bir belgeye rastlanılmadığından, davacı vekiline ihtiyati tedbir harcını yatırması için uygun bir kesin süre verilmesi, süreye uymamanın neticelerinin açıkça ihtar olunması, verilen süre içinde harcın yatırılması halinde bundan sonra ihtiyati tedbir talebinin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, ihtiyati tedbir harcı alınmadan talebin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-4 ve m. 355 hükümleri uyarınca esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kamu düzeni ilkesi uyarınca re'sen gözetilen sebeplerle kabulü ile, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Mahkemesi'nin ... tarih, .... Esas sayılı ara kararının HMK'nın 353/1-a-4. ve 355. maddeleri gereğince KALDIRILMASINA, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,
2-Dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca işbu kararın mahal mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. ...
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.