T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: MUĞLA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/03/2025
NUMARASI: ... D.İş ... Karar
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 1 - ...
DAVALI: 2 - ...
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Tedbir
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 02/05/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik ihtiyati tedbir talep eden tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesinde: Müvekkil ... Acenteliği Turizm ve Otelcilik Anonim Şirketi, sözleşme kapsamında, acente olarak Türkiye ve yurtdışı pazarlarında Çağrı Merkezi (Rezervasyon Hattı) ile oda satışı hizmeti verdiğini, Müvekkil Şirket ile davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi arasındaki 01.11.2024 tarihli sözleşme kapsamında, müvekkil Şirket tarafından, davalı Şirket bünyesindeki ... isimli otellere, çağrı merkezi hizmeti ve oda tahsis hizmeti verilmesi hususunda taraflar anlaştığını, işbu anlaşma ile müvekkil Şirket tarafından hizmet dolayısıyla oluşacak rezervasyon bazlı borç tutarına istinaden avans ön ödemeleri kararlaştırılmış olup taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkil şirket tarafından 4 adet çek düzenlenmiş ve davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi'ne 17.01.2025 keşide tarihli 750.000,00.TL. bedelli, 14.02.2025 keşide tarihli 750.000,00.TL bedelli, 14.03.2025 keşide tarihli 750.000,00.TL bedelli, 15.04.2025 keşide tarihli 1.250.000,00.TL bedelli çekleri verdiğini, her iki davalı şirket aynı şahıslar tarafından temsil ve idare edildiğini, her iki Şirketin de farklı isimlerde işlettiği oteller bulunduğunu, aynı şekilde diğer davalı ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi ile müvekkil Şirket arasında 01.11.2024 tarihli sözleşme imzalanmış ve müvekkil Şirket tarafından, davalı Şirket bünyesindeki ... isimli otellere çağrı merkezi hizmeti ve oda tahsis hizmeti verilmesi hususunda taraflar anlaştığını, yine hizmet dolayısıyla oluşacak rezervasyon bazlı borç tutarına istinaden avans ön ödemeleri kararlaştırılmış olup taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkil Şirket tarafından 4 adet çek düzenlenmiş ve davalı ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 26.05.2025 keşide tarihli 250.000,00.TL. bedelli, 31.05.2025 keşide tarihli 1.000.000,00.TL. bedelli, 24.06.2025 keşide tarihli 500.000,00.TL. bedelli, 30.06.2025 keşide tarihli 750.000,00.TL. bedelli çekleri davalı Şirket'e sözleşme kapsamında verdiğini, her iki davalı Şirket ile akdedilen 01.11.2024 tarihli sözleşmeleri ve toplamda 8 adet çeki, işbu dilekçe ekinde Mahkemeye sunduğunu, 01.11.2024 tarihli sözleşmelerin ''Özel Hususlar'' başlıklı 7. Bölümünün b) bendi ile kararlaştırıldığı üzere, ''Oteller, ... tarafından verilecek olan çağrı merkezi numarasını web sitesinde ana sayfada ve diğer tüm sayfalarda yayınlayacaktır.'' Ancak davalı Şirketler tarafından, akdedilen sözleşmeye ve sözleşme ile belirlenen yükümlülüklere aykırı davranılmış olup Otel tesislerinin internet web sitelerinde bulunan müvekkil Şirket'e ait rezervasyon numaraları ve online rezervasyon modülleri kaldırıldığını, Müvekkil tarafından bu durumun noter aracılığıyla tespiti de yapılmış olup ... oteline ilişkin sözleşme ihlali Kuşadası 3. Noterliğinin 05.03.2025 Tarihli, 01407 Yevmiye numaralı e-tespit tutanağı ile, ... oteline ilişkin sözleşme ihlali Kuşadası 3. Noterliğinin 05.03.2025 Tarihli, 01404 Yevmiye numaralı e-tespit tutanağı ile, ... oteline ilişkin sözleşme ihlali Kuşadası 3. Noterliğinin 05.03.2025 Tarihli, 01406 Yevmiye numaralı e-tespit tutanağı ile, ... oteline ilişkin sözleşme ihlali Kuşadası 3. Noterliğinin 05.03.2025 Tarihli, 01405 Yevmiye numaralı e-tespit tutanağı ile tespit edildiğini, Davalı Şirketlerin sözleşme ihlallerine ilişkin e-tespit tutanaklarını ekleri olan ekran görüntüleriyle birlikte Mahkemeye sunduğunu, müvekkil tarafından, işbu sözleşme ihlali derhal bildirilmesine rağmen Otel işletmeleri, sözleşme akdedildikten sonra, kendi çağrı merkezlerini kuracaklarını ve müvekkil tarafından ödeme olarak verilen çekleri iade edeceklerini sözlü olarak bildirdiğini, ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi tarafından 17.01.2025 keşide tarihli çek için iptal çekilerek ekran görüntüsü iletilmiş ve fakat hiçbir şekilde çek iade edilmediğini, 14.02.2025 keşide tarihli çek ise sözleşme ihlaline rağmen davalı şirket tarafından bankadan tahsil edildiğini, tarafların sözleşmeyi ihlal etmesi sebebiyle kambiyo senedine dayanak borç ilişkisi olmadığından kambiyo taahhüdü de bedelsiz olduğunu, müvekkil ile davalı şirketler arasında artık hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, vadesi geçen çeklerden birinin müvekkil şirketin tamamen iradesi ve rızası dışında ödendiği ve 14.03.2025 keşide tarihli çekin de vadesi yaklaştığından ivedilikle çeklerin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafından sözleşme ihlal edilmesi nedeniyle müvekkil mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu 14.03.2025 tarihli çek başta olmak üzere diğer çeklerin vadesinin yaklaşmasından dolayı çok zor durumda kalacağını, karşılığını almadığı hizmetin bedelini cebren ödemek zorunda kalacağını, telafisi imkansız zararlara sebebiyet verilmemesi için vadesi gelmeyen çeklerin ödenmemesi hususunda vadesi yaklaşan çekler de dikkat nazara alınarak ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, zira kambiyo senetlerinden çekin ticari hayattaki kullanım kolaylığı ve tedavül kolaylığı ile bankalar nezdinde kredi karşılığı kullanma imkanı sağlaması sebebiyle tüm çekler sözleşme düzenlenmesiyle birlikte keşide edilip davalı şirketlere verildiğini, anlaşmayla ilgili olarak tüm yükümlülükler müvekkil şirketçe yerine getirildiği halde davalı şirketler taraf edimlerini yerine getirmediğini, müvekkil acente olarak davalılar ile daha evvel de hizmet sözleşmeleri akdetmiş olup bahsi geçen hususlarda çağrı merkezi ve oda kontenjan hizmeti verdiğini, ancak Ülkede yaşanan ekonomik kriz, turizm sektörünü de olumsuz etkilediğinden ve davalıların bu durumu kötü niyetli olarak fırsata çevirmesi nedeniyle davalılar tarafından sözleşme ihlal edilmiş ve fakat ödeme olarak verilen çekler iptal edilmemiş ve müvekkile söz verildiği halde kötü niyetli olarak iade edilmediğini, müvekkilin her iki sözleşmenin de ihlal edilmesi sebebiyle uğradığı zararların yanında bir de, çeklerin vadelerinin yaklaşması sebebiyle ödeme tehdidi ile karşı kaşıya kalmış ve zarara uğramaya devam edeceği çok açık olduğunu, tüm bu nedenlerle, davalı şirketlerin karşılığı alınmadan teslim edilen çeklerin vadesinin gelmesi, bankaya ibrazı halinde cebren ödenmesi veya karşılıksız kalması halinde ise derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden ötürü telafisi imkansız zararlar oluşacağından dava konusu konusu çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, özellikle 14.03.2025 keşide tarihli çek başta olmak üzere vadesi yaklaşan çekler de dikkat nazara alınarak ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesince 13/03/2025 tarihli kararı ile; Talep eden tarafın iddialarının kabul edilebilir nitelikte yaklaşık ispat şartını sağladığı, ilgili taleplerinin karşı taraf çek muhatabı yönünden kabul edilebilir nitelikte olduğu, çekin illetten mücerret olması gözetilerek niteliği gereği 3. kişilerden yönünden herhangi bir tedbir kararı verilmediği gerekçesi ile;
"1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesi gereğince tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE,
2-İİK'nın 72. maddeleri gereğince,
Karşı taraf ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi yönünden; dava tarihinde henüz ibraz günü gelmeyen ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 14.03.2025 keşide tarihli, 0013674 Çek No'lu 750.000,00.Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 15.04.2025 keşide tarihli, 0013675 Çek No'lu 1.250.000,00.Türk Lirası bedelli çekler; davalı ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden; dava tarihinde henüz ibraz günü gelmeyen ... BANKASI TÜRK ANONİM ORTAKLIĞI Kuşadası ŞUBESİ’ne ait 26.05.2025 keşide tarihli, 0058338 Çek No'lu 250.000,00.Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 31.05.2025 keşide tarihli, 0013652 Çek No'lu 1.000.000,00. Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI KUŞADASI ŞUBESİ'ne ait 24.06.2025 keşide tarihli, 3171755 Çek No'lu 500.000,00. Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI KUŞADASI ŞUBESİ'ne ait 30.06.2025 keşide tarihli, 3171756 Çek No'lu 750.000,00. Türk Lirası bedelli çeklerin toplamı olan 4.500.000,00 TL'nin % 15'i olan 675.000,00 TL tutarında, Mahkememiz veznesine nakdi teminat yatırıldığı veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubu Mahkememize sunulduğu TAKDİRDE,
Davaya konu;
a) Davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi yönünden; dava tarihinde henüz ibraz günü gelmeyen ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 14.03.2025 keşide tarihli, 0013674 Çek No'lu 750.000,00.Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 15.04.2025 keşide tarihli, 0013675 Çek No'lu 1.250.000,00.Türk Lirası bedelli çekler; davalı ... İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden; dava tarihinde henüz ibraz günü gelmeyen ... BANKASI TÜRK ANONİM ORTAKLIĞI Kuşadası ŞUBESİ’ne ait 26.05.2025 keşide tarihli, 0058338 Çek No'lu 250.000,00.Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ Kuşadası Çarşı ŞUBESİ’ne ait 31.05.2025 keşide tarihli, 0013652 Çek No'lu 1.000.000,00. Türk Lirası bedelli çek, ... KUŞADASI ŞUBESİ'ne ait 24.06.2025 keşide tarihli, 3171755 Çek No'lu 500.000,00. Türk Lirası bedelli çek, ... BANKASI KUŞADASI ŞUBESİ'ne ait 30.06.2025 keşide tarihli, 3171756 Çek No'lu 750.000,00. Türk Lirası bedelli çeklerin davalılar TARAFINDAN BANKAYA İBRAZ EDİLDİĞİNDE ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA,
b)Tedbir Talep eden vekilinin 3. Kişilere yönelik tedbir talebinin REDDİNE," dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş Sayılı, 13/03/2025 tarihli kararı ile taleplerinin davalılar yönünden kabul edilmişse de, çekin illetten mücerret olması gözetilerek niteliği gereği 3. kişilerden yönünden tedbir taleplerinin reddedildiğini, davalı tarafından sözleşme ihlal edilmesi nedeniyle müvekkil mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çeklerin vadesinin yaklaşmasından dolayı çok zor durumda kalacağını, çekin tedavül hızı dikkate alındığından yalnızca davalıların ibraz etmesi halinde uygulanan ihtiyati tedbirin müvekkil bakımından beklediği fayda ve korumayı sağlamayacağını, karşılığını almadığı hizmetin bedelini cebren ödemek zorunda kalacağını, telafisi imkansız zararlara sebebiyet verilmemesi için 3. kişiler bakımından da vadesi gelmeyen çeklerin ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, Ülkede yaşanan ekonomik krizin turizm sektörünü de olumsuz etkilediğinden ve davalıların bu durumu kötü niyetli olarak fırsata çevirmesi nedeniyle davalılar tarafından sözleşmenin ihlal edildiğini, ve fakat ödeme olarak verilen çeklerin iptal edilmediğini, müvekkile söz verildiği halde kötü niyetli olarak iade edilmediğini, yine 3. kişilere kötü niyetli olarak ciro ve temlik etme ihtimali de gözetilerek ihtiyati tedbirin 3. kişiler yönünden de verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla istinaf başvurularının kabulü ile Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş Sayılı, 13/03/2025 tarihli kararın reddedilen kısım bakımından kaldırılmasına, 3. kişiler yönünden de ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
İstinaf incelemesine konu uyuşmazlık, sözleşme nedeni ile verildiği iddia olunan çeklerin, bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde, talep eden şirket vekilinin karşı taraf şirketler ile aralarında bulunan 01/11/2024 tarihli sözleşme gereği, karşı taraf şirketlere ait otellere ilişkin çağrı merkezi hizmeti ve oda tahsis hizmeti verilmesi hususunda anlaştıklarını, talep eden şirketin sözleşme gereği karşı taraf şirketlere 4'er adet çek keşide ederek verdiğini fakat karşı taraf şirketlerin sözleşmeye ve sözleşmede belirlinin yükümlülüklere aykırı davrandıklarını, çekleri iade edeceklerini sözlü olarak ifade etmelerine rağmen çekleri iade etmedikleri gibi 14/02/2024 tarihli çeki bankadan tahsil ettiklerini, bu nedenle talep eden şirketin karşılığını almadığı hizmetin bedelini cebren ödemek zorunda kalmaması için, vadesi gelmeyen çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir talep ettiği; mahkemece talebin karşı taraf şirketler yönünden kabulüne, üçüncü kişilere yönelik talebin ise reddine karar verilmiş olup; karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince, üçüncü kişiler yönündeki tedbir taleplerinin de kabul edilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Kambiyo senedi niteliğinde olan çek, temel ilişkiden bağımsız, kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkini ifade eder. Bu nedenle ödeme aracı olan çekin tedavül kabiliyetini ortadan kaldıracak, davanın tarafları dışında 3. kişileri bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez. Çeki ciro yoluyla teslim alıp bankaya ibraz eden ya da icra takibine koyan üçüncü kişilerin aksi kanıtlanana kadar iyi niyetli olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle, sözleşme ilişkisinin ve davanın tarafı olmayan üçüncü kişi hakkında da ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin, mahkemece reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. İhtiyati tedbir talep eden vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde değildir. (Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 2012/4613 Esas - 2012/9263 Karar sayılı kararı ve aynı dairenin 2016/7631 Esas - 2017/2666 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.)
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkemece verilen kararda yasa ve usule aykırılık bulunmadığından, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/03/2025 tarihli ve ... D.İş ... Karar sayılı kararına karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi. 30/04/2025
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.