T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ....
KARAR TARİHİ: 24/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:...
TARİHİ: 06/01/2025 (Ara Karar)
NUMARASI: ...
DAVACILAR: 1-... - ...
2-... - ...
3-... - ...
4-... - ...
5-... - ...
6-... - ...
7-... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...-
Av. ...-
DAVALI: ...- ...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVANIN KONUSU: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 25/04/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacılar vekili ihtiyati tedbir/haciz talepli dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin... Ticaret Sicil Müdürlüğüne .... sicil numarası ile kayıtlı ...üyesi olduklarını, kooperatifin konusu olan ... konut inşası tamamlanarak yapı sahiplerine teslim edildiğini ve kat mülkiyetinin tescil edildiğini, Kooperatif Genel Kurulunun 24.12.2023 tarihinde usulsüz şekilde toplandığını, hukuka, yasaya ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı kararlar aldığını, yasaya hukuka aykırı bu kararların butlanla geçersiz olduğundan iptali gerektiğini, kooperatif üyelerine gönderilen ve 24.12.2023 tarihinde yapılacak Olağanüstü Genel Kurul Çağrısında, T.C.Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünün 15.09.2023 tarihinde iznin alınan izinle kooperatif tasfiye edilmeden ana sözleşmesinde değişiklik yapılarak “......Sözleşmesine” dönüştürülmesinin gündeme alındığını, çağrının tüm ortakların bilgisi olacak şekilde ve usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediğini, bir kısım üyeye hiç tebligat yapılmadığını, anasözleşme değişikliği ve yeni kooperatif kuruluşu işlemleri ile sermaye aktarımına ilişkin yasal işlemler tamamlanmadan aynı genel kurulda, 19.03.2023 tarihli genel kurulda gayrimenkullerin değer tespiti için oluşturulan komisyon raporunun tartışılmasının gündeme alındığını ancak söz konusu raporun üyelerin bilgi ve denetimine sunulmadığını, 24.12.2024 tarihli Genel Kurulda 110 sayılı kooperatif üyesinden sadece 25 ortağın hazır bulunduğunu, 19 ortağın ise vekaleten katılım sağladığını, Genel Kurul Toplantısının 4. Maddesinde, ...'nin Aktif ve Pasif değerleri ile kurulacak olan... .. devredilmesi için Yönetim Kuruluna yetki verildikten sonra, henüz anasözleşme tescil edilip tüzel kişilik oluşturulmadan, bu kez aynı toplantıda yeni kooperatife devredilecek gayrimenkullerin kat karşılığı inşaat sözleşmesi ihalesinin yapılması için yönetim kuruluna yetki verildiğini, 24.12.2023 tarihli Genel Kurul.... genel kurulu olduğunu, bu genel kurulda amacı ortadan kalkan kooperatifin anasözleşme değişikliğine gidilmesine karar verilerek ve yeni ana sözleşmenin kabul edildiğini, kabul edilen yeni anasözleşme ile kurulan kooperatifin ancak tescil ile Tüzel kişilik kazanacağını, anasözleşmenin 2. Maddesine göre; "Kooperatif, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce kooperatif namına iş ve işlem yapanlar bunlardan şahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Anasözleşmede yapılacak değişiklikler kuruluştaki usule tabidir." denilmekte olduğunu, Tescil ile tüzel kişilik kazanan ... kuruluştaki usule tabi olduğundan, tescilden sonra, kuruluş yetkisi verilen yönetim kurulunun, tüm ortaklardan oluşan olağan genel kurulu toplaması, yönetim ve denetim kurullarını seçerek oluşturmaları gerektiğinin tartışmasız olduğunu, daha önce de belirtildiği gibi, kooperatif Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyelerine seçmek bu yeni Genel Kurulun devredilmez yetkisinde olduğunu, 24.12.2023 tarihli ... genel kurulunda yeni kurulan ... yönetim ve denetim kurulu üyelerinin 2 yıllığına seçildiğini, yasaya ve anasözleşmeye açıkça aykırı olan bu işleminin butlanla geçersiz olduğunu, bu bağlamda anasözleşme değişikliği ile gayrimenkullerinin devrine karar verilen kooperatifin, bu gayrimenkullerin satış, kiralama, imalatına ilişkin karar almasının da mümkün olmadığını, gayrimenkul devri yapıldıktan sonra, gayrimenkullerin tasarrufuna ilişkin kararların anca....genel kurulu tarafından alınabileceğini, tüm bunların yanı sıra, 24.12.2023 tarihli Olağanüstü genel kurulda gayrimenkullere ilişkin alınan bu kararın alınış biçimi ve kabul nisaplarının da yasaya aykırı olduğunu, Olağanüstü genel kurul çağrısında yer alan gündeminin 9. Maddesinde, oluşturulan komisyonun sunacağı verilerin ve yönetim kurulu görüşlerinin değerlendirilmesi ve kararla ilgili olarak yönetime yetki verilmesinin belirtildiğini, yapılan toplantıda Kooperatif mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerden.... Mahallesi ... Parsellerdekilerde kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılması için Yönetim kuruluna yetki verilmesi şeklinde karar alındığını, gayrimenkullerin satış ve devrini içeren yetki devri kararının alınabilmesi için katılan ortakların sayısı ve karar nisabının yeterli olmadığını, söz konusu toplantıya çağrının toplantı gündeminde yapılacak alım satım veya kat karşılığı inşaat işi ve işin ana hatlarının belirlenmediğini, Kooperatifler Kanunun 42. Maddesinde Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek, imalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemenin genel kurulun devredilemez yetkileri arasında yer aldığını, ... 08.01.2024 tarihinde tescil edildiğini ve tescil 08.01.2024 tarih 10995 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığını, davalı kooperatifin kuruluş işlemlerinden hemen sonra, Yönetim Kurulu, kooperatifin mülkiyetinde bulunan taşınmazlara ilişkin genel kurul kararı olmadan kat karşılığı inşaat sözleşmesi için ihale gerçekleştirdiğini ve 30.04.2024 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, .... kurulmasından sonra 21.06.2024 tarihinde ilk olağan genel kurul çağrıda bulunulmuşsa da, bu çağrı da usulüne göre yapılmadığını, toplantıdan bazı ortaklar haberdar edilmediğini ve tüm ortakların katılımı sağlanmamış olduğundan iptali gerektiğini, bu genel kurulda, butlanla geçersiz, baştan sakat genel kurul kararına dayanılarak imzalanan ve üyeler tarafından incelenmeyen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin uygulanması, henüz ortada herhangi bir ilgili kurumlar tarafından onaylanmış bir proje olmadan, yapı ruhsatı alınmadan, hakediş karşılığı arsaların müteahhide veya üçüncü kişilere etap etap devredilmesi gündeme alındığını ve 30.04.2024 Tarihli sözleşmenin tapuya şerh edilmesi veya sözkonusu sözleşme gereğince kat karşılığı temlik işleminin yapılabilmesi için Yönetim Kuruluna Yetki verilmesine karar verildiğini, projesi onaylanmadığını, yapı ruhsatı dahi alınmadığını, inşaatına başlanılmamış olan ve ....Parsel üzerinde yapılması planlanan ticari tesisin kullanım şekli ve kiralama yetkisinin rayiç kiralama bedelinden az olmamak üzere Yönetime yetki verildiğini, Genel Kurul incelemesine sunulmayan kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilen .... parseller sahil şeridi içinde yer alıp ve Kıyı Kanunu ve mevzuatı kapsamında olduğunu, konumu itibari ile günübirlik tesisin dışında herhangi bir yapının inşaa edilmesinin mümkün olmadığını, günü birlik alan mevzuatta günübirlik tesis alanı, yeme-içme, dinlenme, eğlence ve spor vb. Faaliyetlerinin günübirlik olarak sağlayan konaklama yapılmasına imkan vermeyen tesislerin bulunduğu alanlar olarak tanımlandığını, Genel Kurul sonrası üyelere gönderilen "Kooperatifimizin 16.05.2024 tarih ve 15 sıralı yazı" ilgi tutulan bilgilendirme notunda; imzalanan müteahhit tarafından sunulan proje gereği 32-36 civarında konut yapılabileceği, ancak bu sayı net olmayıp alan ölçüm ve görüşmeler sonucunda belli olacağının ifade edilmiş olup henüz ölçümlerinin imar durumu ve inşaat olanakları belli olmayan alan için yapılan bu sözleşme kanuna aykırı şartlar içermekte olduğunu, yapılan sözleşme batıl olduğu gibi bahsi geçen şekilde bina yapılması halinde kooperatifin yasal sorumluluğunu doğuracak nitelikte olduğunu, Yönetim Kurulu ... üyelerini son olarak 30.11.2024 tarihinde olağanüstü genel kurula çağırdığını, yapılan bu çağrıda diğerleri gibi usulsüz olup bazı üyelerin katılımının sağlanmadığını, Genel Kurula 31 üye asaleten, 30 üye ise vekaleten katıldıklarını, bu genel kurul toplantısının da temel konusu yine konusu kooperatif taşınmazları olup, bu defa kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanan .... parsellerde imar planları ile kadastral mülkiyet sınırlarında uyuşmazlık bulunduğu, bu nedenle söz konusu parsellerde ifraz ve ihdas işlemlerinin yapılması gerektiğini, bu kapsamda kamuya bedelsiz terk ile parsel büyüklüklerinin değişeceğinin belirtildiğini ve bu terk ile tescil işlemlerinin yapılabilmesi için yetki istendiğini, bu ifraz ve ihdas işlemleri sonrası kooperatifin mülkiyet satın alma işlemlerinin de yapılacağı bildirilip, hangi gerekçe ile hangi taşınmazın, hangi yöntemle ve miktarla alınacağı belirlenmeden yönetim kuruluna yetki verilmesinin istendiğini, bu maddelerin oylandığını, 41 kabul, 12 red ve 1 çekimser oy kullanıldığını, olumsuz oy kullanan müvekkillerin ..., ..., ... muhalefet şerhlerini tutanaklara geçirtmek istemişlerse de, divan tarafından engellenmeye çalışıldığını, Genel Kurula katılan hükümet komiserinin de, taşınmaz bedelleri belirlenmeden bu şekilde karar alınamayacağı konusunda müdahalede bulunduğunu, gayrimenkullere ilişkin alınan karar ve yönetime verilen yetkilerin baştan sakat olmakla birlikte, son genel kurul kararının da hukuka aykırı olduğunun ortada olduğunu, parsellerde imar durumu ve mülkiyet sınırları dahi belli olmadan, alelacele kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını ve proje hazırlandığını, ifraz ve İhdas işlemleri sonucunda hangi parselden, ne büyüklükte kamuya bedelsiz terk edileceği, terk edilecek alanın bedeli, terkten sonra kalan parsel büyüklüğü, değerlerinin ve imar durumunun ne olacağının belli olmadığını, satın alınması gerektiği söylenen gayrimenkulün yeri, büyüklüğü, bedeli ve üyelerden ne kadar ek ödeme belirlenmediğinin anlaşılmakta olduğunu, alınan kararın kanuna ve anasözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, Kooperatifler Kanunun 42. Maddesinde Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek, İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek genel kurulun devredilmez yetkisi olarak belirlendiğini, yine anasözleşmenin genel kurulun görev ve yetkilerini belirleyen 24. Maddesinin h ve ı fıkrasında h) Kooperatifin amacına uygun tesisler ile gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ve esaslar ile alınacak tesis ve gayrimenkulün niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak tesis veya gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek, İnşaat işlerinin yaptırılma yöntemini kararlaştırmak genel kurulun yetkisine verildiğini, satın alma işlemine ilişkin hiç bir belirleme yapılmadığı gibi, Kooperatif Kanunun 52. Maddesinin 1. fıkrası gereğince "Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir" alınan kararların, yasaya ve anasözleşmeye açıkça aykırı olduğundan kararın iptalinin gerektiğini, kanuna, anasözleşmeye ve hukuka aykırı kararlar doğrultusunda yapılacak işlemlerle kooperatif ve üyelerinin geri dönüşsüz zararı doğabileceğinden, kooperatif adına kayıtlı.... Mahallesi ... parseller üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi 06/01/2025 tarihli ara kararında; " davacılar vekilinin üzerine tedbir talep edilen taşınmazların dava konusu olmaması, ayrıca dava dilekçesi içeriği uyarınca tedbir talep edenin, iddialarının tedbir kararı için gereken yaklaşık ispat şartını sağlamaması ve dava dilekçesi harici herhangi bir bilgi belge de sunulmamış olması" gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemenin ilk gerekçesi yakın başka bir deyişle yaklaşık ispat kuralının yerine getirilmemiş olması olduğunu, davalı kooperatifin tüm belgelerinin müvekkillerinin elinde olmasının hukuken ve hayatın olağan akışı gereği mümkün olmadığını, bu belgelerin davalı kooperatiften istenmesi ve oluşacak duruma göre karar verilmesi gerektiğini, örneğin müvekkillerinin bir kısmına genel kurul çağrısının tebliğ edilmediğine veya tebliğe çıkartılmadığına yönelik iddianın ispatının taraflarından beklenmemesini, yokluğun ispatı mümkün olmayıp yok olduğu iddia edilen işlemin aksinin yani var olduğunun ispatı ancak varlığı iddia eden tarafca (ki işbu davada davalı kooperatiftir) yapılabildiğini, mahkemenin davalı taraftan belgeleri ivedilikle isteyip oluşacak delil durumuna göre karar vermesi gerekirken ispat yükümlülüğü kurallarını ve gereken delil toplama işlemini yapmadan vermiş olduğu kararın gerekçesinin hukuka uygun olmadığını, Mahkemenin ikinci gerekçesi taşınmazların dava konusu edilmemesi olduğunu, bu gerekçenin de yerinde olmadığını, kooperatif ortaklarının kooperatif taşınmazlarının satış veya satış vaadiyle elden çıkartılmaması için direkt olarak mülkiyete dayalı bir dava açmasının mümkün olmadığını, bu davada da talep edilen şey kooperatif taşınmazlarının hukuka aykırı kararlar ile elden çıkartılmasına engel olmak olduğunu, yargılama süreci göz önüne alındığında bunun bilinen tek yolunun da taşınmazlar üzerine tedbir koymak olduğunu, taşınmaz üzerine tedbir konulmasında sadece müvekkilleri veya kooperatif üyelerinin değil üçüncü kişilerin de yararına olduğunu, taşınmazların hukuka aykırı yollardan elden çıkması halinde dava sonucunda bu işleme dayanak kararların iptali halinde sadece kooperatif üyeleri değil tapu siciline güvenerek işlem yapan üçüncü şahısların da zarar göreceğini, mahkemenin delil toplamaksızın direkt taşınmaz mülkiyetinin dava edilmediğinden bahisle taşınmazlar üzerine tedbir konulmasını reddetmesinin hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle mahkemenin tedbir talebine reddine yönelik kararının kaldırılmasını ve tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; kooperatif genel kurul kararının iptali, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İhtiyati tedbir kurumu genel olarak HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
HMK'nın 389. maddesinde ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır. '' hükmü,
HMK'nın 390. maddesinde ''İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' hükmü,
Aynı Yasa'nın 396. maddesinde de '' Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir. İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır.'' hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere göre ve özellikle, davacı tarafın genel kurul toplantılarında gayrimenkullere ilişkin alınan kararların alınış biçimi ve kabul nisaplarının yasaya aykırı olduğu, alınan kararların yasaya ve anasözleşmeye aykırı olduğundan iptali gerektiği yönündeki iddialarının yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada tedbir kararı verilmesi için aranan yaklaşık ispat seviyesinde delil sunulmadığı kanaatiyle ilk derece mahkemesince verilen tedbir talebinin reddine dair kararda hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/01/2025 tarih,.... Esas sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 24/04/2025
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.