T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:...
KARAR NO:....
KARAR TARİHİ: 08/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ....
TARİHİ: 28/02/2025 (Ara Karar)
NUMARASI: ...
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...- ...
DAVALI: ... -...-...
DAVANIN KONUSU: İcra Takibinden Sonra Açılan Menfi Tespit
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 08/05/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 26/02/2025 tarihli ihtiyati tedbir talepli dilekçesi ile;.... Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünce 25.11.2024 tarihli, ... uzmanlık numaralı kriminal imza inceleme uzmanlık raporunda senetteki yazıların davacıya ait olmadığının tespit edildiği, rapor uyarınca dava konusu senette yer alan imzanın davacının eli ürünü olmadığı ve taklit edildiği somut olarak ispat edildiğini ileri sürerek, ....Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasındaki takibin ve satış işlemlerinin de tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi 28/02/2025 tarihli ara kararında; " Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takipte, takibe konu kambiyo senedindeki imzaya itiraz halinde İcra ve İflas Kanunu'nun 170/1. maddesi uygulamasının İcra Mahkemesi'ne ait olduğu, genel mahkemeler yönünden yapılan bir düzenleme olmadığı, sahtelik sebebiyle açılan menfi tespit davalarında Cumhuriyet Başsavcılığı'na aynı sebeple yapılan şikayet veya ceza mahkemesinde açılan kovuşturma dosyasının da kendiliğinden icra takibini durduramayacağı, takibin kesinleşmesi öncesi veya sonrasında takibe konu senedin sahteliğinin iddia edilmesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 209. maddesi gereğince takibin durdurulması sonucunu doğurmayacağı, İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına ve satış işlemlerinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinin sabit olduğu" gerekçesiyle davacı vekilinin takibin durdurulmasına ve satış işlemlerinin yönelik tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bu davayı açmaktaki hukuki dayanağının HMK'nun 209. Maddesinde düzenlenen "Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz." hükmünde yer alan imza harici sahtelik iddiası olup sahtelik iddiasının imza inkârı dışında bir nedene dayanması durumunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 209 uncu maddesinin birinci fıkrasının emredici düzenlemesi karşısında icra takibi olduğu yerde durması olduğunu, zira imza harici "yazı" sahteliği iddiasına ilişkin gerek İİK'nunda gerekse sair mevzuatta özel bir düzenleme bulunmadığını, İİK'da yalnızca imza itirazına ilişkin özel düzenleme bulunmakta olup işbu davada imza harici yazının da sahteliği iddiasına dayalı takibin tedbiren durdurulmasının talep edildiğini, her ne kadar adli yardım talepleri değerlendirilirken .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.02.2025 tarihli 1 nolu ara kararı uyarınca ihtiyati tedbir talebinin kısmen ( hacizli paranın ödenmesinin durdurulması yönünden) kabul edildiğini ve .... İcra Müdürlüğünün .... İcra sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki talebinin kabulüne karar verilmiş ise de bu karar davacının sahteliği kesin olarak ispat edilmiş olan senede dayalı yürütülen takip uyarınca satış işlemlerinin yürütülerek hayatı boyunca edindiği tüm birikimini kaybetme tehlikesinden kurtarmadığını, bu kararın, dolandırıcılık ve sahtecilik suçunu işleyen kötü niyetli davalının, davacının aile konutu mahiyetindeki taşınmazını satmasına engel teşkil etmediğini, bu nedenle taraflarınca 26.02.2025 tarihli dilekçe ile işbu kez .... Cumhuriyet Başsavcılığının .... Sor. Sayılı dosyasında temin edilen ... Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünce düzenlenen 20.02.2026 tarihli imza incelemesine dair raporu sunularak dava konusu senette yer alan imzanın da davacının eli ürünü olmadığının ve taklit edildiğinin tespit edildiği ispat edilerek ... icra müdürlüğünün .... sayılı dosyasında halen devam eden ve müvekkilinin ekonomik mahfına sebebiyet verecek satış işlemlerinin tedbiren ivedilikle durdurulması talep edildiğini, somut olayda dava konusu senedin üzerinde yer alan yazıların ve imzanın davacıya ait olmadığı 25.11.2024 tarihli ve 20.02.2026 tarihli .... uzmanlık numaralı kriminal raporlar ile ispat edildiğini, her ne kadar....nin 28.02.2025 tarihli ara karar gerekçesinde emsal gösterdiği kararlarda "senetteki yazının/imzanın sahteliğini ispat eder bilirkişi raporu bulunmadığından" tedbir taleplerinin reddine karar verildiği görülmekte ise de somut olayda HMK m.209 uyarınca hem yazı hem de imzanın sahte olduğu ve taklit edildiği somut ve kesin delille ispat edildiğini, İİK'nunda imza itirazına ilişkin özel düzenleme bulunmakta ise de yazının sahteliğine ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından emredici hukuk kuralları gereğince takibin HMK m.209 yazı nın sahteliği yönünden ayrıca durdurulması gerektiğini, aksi yönde verilen yerel mahkeme ara kararının ortadan kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle davacının haklı istinaf kanun yolu başvurusunun kabulünü, istinaf harç ve masraflarının adli yardım talebi doğrultusunda hazineden karşılanmasını, dosyadaki kesin delil durumu nazara alınarak, ...Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. Sayılı 28.02.2025 tarihli ".... İcra Müdürlüğünün .... İcra sayılı dosyasındaki takibin ve satış işlemlerinin tedbiren durdurulması talebinin reddi" ara kararının kaldırılarak davacının telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi için ... İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyasındaki takibin ve satış işlemlerinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; icra takibinden sonra açılan menfi tespit, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık takibin ve satış işlemlerinin tedbiren durdurulması istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince talebin reddine dair verilen karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinde; ''Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir..'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
HMK'nın 209/1. Maddesine göre ise; adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yargılama usullerini düzenleyen genel nitelikte bir kanun iken, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ise takip hukukuna ilişkin özel nitelikte bir kanundur. Eldeki davadan önce, icra takibine girişilmiş olması nedeniyle takip hukukuna ilişkin kurallar uygulanmaya başladığından özel nitelikteki İİK'nın 72/3. Maddesindeki "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği" şeklindeki özel nitelikteki emredici düzenlemeye rağmen genel kanun olan HMK'nın 209/1. maddesine göre takip hukukuna ilişkin sonuç doğuracak şekilde ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilmesi mümkün değildir. HMK'nın 209/1. maddesi mahkemelerdeki yargılamalara ilişkin olarak adi senedin hiçbir işleme esas alınamayacağını ve delil olarak kullanılamayacağını öngörmekte olup icra takibine etkisi yoktur. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2016/31754 Esas - 2018/3908 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)
Borçlunun sahtelik nedenine dayalı olarak açtığı menfi tespit davası, İİK'nun 72. maddesi kapsamında bir dava olup, anılan maddedeki usule göre mahkemeden alınacak ihtiyati tedbir kararı ile icra takibi durdurulabilir.
Somut olayda dava, icra takibinden sonra açıldığından ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemez. Ayrıca İİK, icra takip hukuku açısından HMK’ya göre özel kanun olup takip hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda öncelikle İİK hükümlerinin uygulanması gerekir.
Menfi tespit davalarında HMK'nun 209.maddesi uyarınca tedbir kararı verilebileceği yönünde Yargıtay 12. ve 19.Hukuk Dairelerinin kararları bulunmakta ise de, anılan Daireler daha sonra bu görüşlerinden vazgeçmişlerdir. Yargıtay 12.HD'nin 17/02/2015 tarih ve 2014/28104 E., 2015/3050 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere takibin kesinleşmesi öncesi veya sonrasında takibe konu senedin sahteliğinin iddia edilmesi, HMK'nın 209.maddesi uyarınca takibin durdurulması sonucunu doğurmaz. Anılan hüküm genel mahkemelerde açılan davalarla ilgili olarak senedin hiçbir işleme esas alınamayacağını, başka bir anlatımla delil olarak kullanılamayacağını öngörmekte olup icra takibine etkisi yoktur. (Aynı doğrultuda, 19.Hukuk Dairesi'nin 0/09/2018 tarih ve 2017/1388 E., 2018/3978 K. sayılı ilamı)
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde somut olayda, İİK'nun 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davalarında HMK'nun 209/1 maddesinin uygulama yeri bulunmamaktadır.
Buna göre; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davacı İİK' nın 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra menfi tespit davası açmış olmakla, açık kanun hükmü gereği icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyecek olmasına göre davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-......Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında verilen 28/02/2025 tarihli ara karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Dosyada adli yardım talebi kabul edildiğinden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi. 08/05/2025
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.