T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:
TARİHİ:
NUMARASI:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLLERİ:
DAVANIN KONUSU: Haksız Fiilden Kaynaklanan
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 21/03/2025
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 02/07/2022 tarihinde davalı ..idaresindeki ... marka model ... aracın yaptığı tek taraflı kazada müvekkiline ait buggy aracın büyük hasar aldığını ve kullanılamaz hale geldiğini, kazada davalı ... A.ş. ve yetkililerinin ihmali davranışları ile çalışan .... işbu kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkiline ait .... marka model araç 08/11/2022 tarihinde ... bulunan yedieminden ahtapot yardımı ile kurtarma aracına yüklenerek, ..... fabrikasına götürüldüğünü, yediemine 500,00 TL araç çekim bedeli, 500,00 TL araç kurtarma bedeli, 3.237,30 TL araç otopark bedeli ödendiğini, normal piyasa koşullarında işbu araçlar müvekkili şirket tarafından 2.000,00 dolar + KDV şeklinde kiralanmaktayken, davalı ... . A.Ş.'ye 1.200,00 dolar + KDV tutarında 28/06/2022 tarihinde elektrikli araç kiralama sözleşmesi ile kiraya verildiğini, davacının buggy araç bedeli, yaptığı tüm masraflar ve kazanç kaybı alacaklarının HMK'nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre belirlenerek, kaza tarihi olan 02/07/2022 tarihinden itibaren davalılardan müşterek ve müteselsilen en yüksek mevduat faiziyle (yasal faizden az olmamak üzere) birlikte tahsiline karar verilmesine, fazlaya dair her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve harca esas değer olmak üzere şimdilik; 1.000,00 TL pert olan buggy araç bedeli ve müvekkilinin yapmış olduğu masrafların tazminatı ile 1.000,00 TL kazanç kaybı tazminatı olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 02/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle (yasal faizden az olmamak üzere) birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 01/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; Dava dilekçesinde 2.000 TL olan talebini 206.326,80 TL arttırarak toplam 208.326,80 TL olarak ıslah ettiklerini, araç bedeli ve mahrumiyet zararının kaza tarihi olan 02/07/2022 tarihinden itibaren davalılardan müşterek ve müteselsilen işin ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ıslah edilen tutar üzerinden karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, ıslah harcını yatırmıştır.
Davalı .......A.ş.. Vekili cevap dilekçesinde özetle ; Kabul anlamına gelmemesi kaydıyla hurdaya ayrıldığı iddia edilen araca ilişkin hem araç bedelinin hem de değer kaybının talep edilmesi mümkün olmayacağını, aracın değer kaybına uğradığının kabulü halinde pert olduğu gerekçesiyle araç bedeline ilişkin talepte bulunulamayacağını, aynı şekilde hurdaya ayrıldığının kabulü halinde ise değer kaybı talep edebilmesi mümkün olamayacağını, davacı tarafından işbu davaya dayanak gösterilen delil tespit dosyasının müvekkil şirket aleyhine delil olarak kullanılması mümkün olamayacağını, davaya konu araç kazasının gerçekleşmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusur veya sorumluluğunun bulunmadığını, davacının iddia ve taleplerinin muhatabının müvekkili olarak gösterilemeyeceğini, davacıların talep sonucu açık olmadığından; talep sonuçlarının açıklattırılması için bir haftalık kesin süre verilmesini aksi halde davanın açılmamış sayılmasına, davanın .....A.Ş., ... A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, .... A.Ş.'ye, .... A.Ş.'ye ihbar edilmesini, neticede, davaya konu araç kazasının meydana gelmesinde Müvekkil Şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından huzurdaki davanın müvekkil şirket açısından reddine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ..... usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, davalı tarafın davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacı vekilince ibraz edilen bedel artırım dilekçesinde 208.326,80 TL pert bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin talep edildiği belirtilmiş ise de, araç onarıldığından artık onarım bedeli ile araç mahrumiyet bedeli talep edilebileceği gerekçesiyle "Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE , 190.541,96 TL hasar bedeli ve 8.326,80 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 02/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine," dair davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan gerekçeli kararın; dosya kapsamındaki itirazları karşılar mahiyette olmadığı gibi verilen hükmün gerekçesini de oluşturmadığını, Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca sadece bilirkişi raporuna atıf yapılması, kararın gerekçeli olduğunu göstermeyeceğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından yargılama sonunda verilen hükmün hangi hukuki nedenlere dayanarak tesis edildiği belirtilmediği gibi yalnızca bilirkişilerin yaptığı hesaplamaların ve emsallerin yazıldığını, gerekçe, doyurucu olmalı, kararın neden, nasıl, hangi hukukî gerekçeyle ve hangi deliller değerlendirilmek suretiyle verildiği hususlarını içermesi gerektiğini, ..... Ticaret Mahkemesinin 02.01.2025 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı sayılı ilamın hakimin aydınlatma yükümlülüğüne aykırı olarak yazılması sebebi ile usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini, Mahkeme kararlarının taraf itirazlarını karşılar, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hangi hukuki neden doğrultusunda dikkate alındığı veyahut rapora itirazların hangi gerekçe doğrultusunda reddedildiğine ilişkin detaylı gerekçenin yazılması gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından müvekkili şirketin dava konusu kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, dava konusu araç kazası diğer davalının ve aracına aldığı birkaç kişinin araçta bulunduğu sırada, seyir halindeyken meydana geldiğini, söz konusu araç kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru, ihmali ve sorumluluğu olmadığından iddia edilen zararların muhatabı olarak da gösterilemeyeceğini, müvekkili şirketin, dava konusu aracın kullanılmasına yönelik olarak bu konuda bilgi ve tecrübeye sahip diğer davalıyı görevlendirdiğini, aracın bakım ve onarımına yönelik gerekli tedbir ve önlemleri aldığını, kiralamış olduğu aracı özenli ve dikkatli şekilde kullanmaya/ kullanılmasına yönelik sorumluluklarına riayet ettiğini, müvekkili şirketin, üzerinde düşen yükümlülüklerini yerine getirmişken diğer davalının kusuru ile sebebiyet verdiği bir kazadan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirket, şantiye alanında faal olarak kullanılan araç ve makinelerin kullanımına, kullanımı sırasında alınması gereken tedbir ve önlemlere ilişkin her türlü eğitimi araç ve makineleri kullanan kişilere verdiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, aracın kullanımına dair hangi tedbir ve önlemlerin alınması gerektiğini, aracın kullanımı sırasında dikkat edilmesi gereken kurallar hakkında diğer davalıya gereken bilgi ve eğitimi vermişse de; diğer davalı kendisine verilen talimatlara uygun şekilde hareket etmediğini, buggy aracı ile taşınmaması gereken, şantiye sahasından üçüncü firmaların işçilerini bu aracın içerisine aldığını ve azami yük seviyesini dahi gözetmeyerek kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, buna rağmen İlk Derece Mahkemesi tarafından işbu itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkilinin dava konusu olayda çalışanlarına tüm talimatları ve gerekli eğitimleri verdiğini, tüm özeni gösterdiği hususunun hiçbir şekilde göz önüne alınmadığını, öyle ki gerekçeli kararda dahi bahsedilmemiş olup kazanın gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunmayan müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın tamir edilmesi halinde davacının talep ettiği zarar miktarı da araç piyasasındaki parça ve tamir masrafları ile karşılaştırılmaksızın, yalnızca davacının sunmuş olduğu sipariş formu doğrultusunda hesap edildiği gibi İlk Derece Mahkemesi tarafından davacı tarafından sunulan bilgi ve belgelerin geçerliliği de etkili şekilde irdelenmediğini, araç mahrumiyet bedelinin hesap edilmesinde esas alınan kriterler de bilirkişi raporunda açıkça belirtilmediğinden bu yönüyle de eksik ve hatalı rapora dayalı olarak kurulan hükmün kaldırılması gerektiğini, yargılama sürecinde gerçekleştirilen keşif esnasında aracın tamir edildiğinin görüldüğüne yönelik tespitte bulunulmasına rağmen aracın perti halinde yeni araç alımının 10 günde gerçekleşebileceği gözetilerek araç mahrumiyet bedeline hükmedilmesinin son derece hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi tarafından da kabul edildiği üzere, araç tamir edilmiş olup pert halinde araç mahrumiyet bedelinin talep edilemeyeceğini, Mahkeme tarafından çelişkili şekilde hüküm kurularak hem aracın tamir edildiği hem de bilirkişi raporunda aracın pert edilmesi halinde hesaplanan araç mahrumiyet bedeline hükmedildiğini, İlk Derece Mahkemesinin taraflarının itirazlarını etkili şekilde incelemediğini ve değerlendirmediğini, cevap dilekçesinde de huzurdaki davanın ....Sigorta, ...Sigorta, ... Sigorta, ....Sigorta'ya ihbarı talep edilmişse de; Mahkeme tarafından işbu taleplerinin reddedilmediği ve buna ilişkin gerekçe oluşturmadığı gibi yargılama aşamasında hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, bu halde dahi İlk Derece Mahkemesinin eksik inceleme ile hüküm kurduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulünü, .... Mahkemesinin 02.01.2025 tarih, ... Esas ve .... Karar sayılı ilamın müvekkili şirket lehine kaldırılmasını, davanın tüm iddia ve talepler yönüyle reddini, İstinaf yargılaması harç ve giderleriyle vekâlet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalı şirket vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49.maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir.6098 Sayılı TBK'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 2918 Sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Ayrıca, 6098 Sayılı TBK'nun 66 maddesine göre; adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür. Buna göre; adam çalıştıranın sorumlu tutulabilmesi için; zararın çalışanın hukuka aykırı eyleminden doğması ve zarar ile çalışanın eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Adam çalıştıranın sorumluluktan kurtulabilmesi için, gerekli özeni göstermiş olması halinde de zararın gerçekleşeceğini ispat etmesi gerekecektir.
Adam çalıştıranın sorumluluğu bir kusur sorumluluğu olmayıp, olağan sebep sorumluluğudur. Burada yasa ile adam çalıştırana genel nitelikte objektif bir özen yükümlülüğü, bir gözetim ödevi yüklenmiştir. Adam çalıştıranın sorumluluğu kendisinin veya emrinde çalışan yardımcı kişinin kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, kusurdan bağımsız olarak doğmaktadır. Bu halde yukarıda sözü edilen objektif özen yükümlülüğünün ihlaliyle meydana gelen zarar arasında, uygun illiyet bağının bulunması yeterli kabul edilmektedir.
Somut olayda davacı şirkete ait dava konusu buggy araç davalı şirkete kiralanmış olup, davalı şirketin çalışanı olan diğer davalının kullanımındayken gerçekleşen tek taraflı kazada hasarlanmıştır.Buna göre gerçekleşen zarardan davalıların sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Bu nedenle davalı şirket vekilinin buna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.
HMK’nın 61. Maddesinde davanın ihbarı müessesesine yer verilmiştir. HMK’nın 61. Maddesine göre; taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir. Somut olayda cevap dilekçesinde davanın dava dışı sigorta şirketlerine ihbarının talep edilmesine rağmen, mahkemece davanın ihbar edilmemesi istinaf nedeni olarak ileri sürülmüşse de ihbar davanın görüldüğü mahkeme aracılığıyla yapılabileceği gibi davalı tarafından mahkeme dışında da yapılması mümkün olduğuna göre, davalının bu yöndeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.
Davalı şirket vekilinin diğer istinaf itirazları incelendiğinde ise; mahkemece aracın pert addedilmesi halinde yeni bir araç satın alınıncaya kadar geçecek süre bilirkişi raporunda 10 gün olarak tespit edilip mahkemece bu süre için araç mahrumiyet zararına hükmedildiği oysa davacıya ait aracın perte ayrılmayıp tamir edildiğinin keşifte görüldüğü bu nedenle de kararın kaldırılması talep edilmiş ise de, bilirkişi raporlarında aracın tamirinin ekonomik olmayacağının, perte ayrılması gerektiğinin rapor edildiği, keşifte tamir edilerek perte ayrılmadığı görüldüğünden bilirkişi tarafından aracın tamiri için gereken sürenin 15 gün olarak hesaplandığı, buna göre mahkemece 15 gün süre üzerinden hesaplanan araç mahrumiyet zararına değil de 10 gün süre için araç mahrumiyet zararına hükmedilmesinin davalı şirket lehine olduğu anlaşılmakla bu istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.
Buna göre; raporun yeterli ve hükme elverişli olduğu, davalı vekilinin ek rapor talebinin yargılamaya katkı sağlamayacağının açık olduğu, sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı kanaatiyle, davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davalı .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 13.584,73 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.397,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.187,73 TL'nin davalı .....'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi.20/03/2025
....
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.