T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 16/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ...
TARİHİ: ...
NUMARASI: ...
DAVACI: ...-T.C. Kimlik no:...
VEKİLİ: Av. ...-
DAVALI: ...-
VEKİLİ: Av. ...-
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ:
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının üyesi olduğu ... Kooperatifi ile karşı taraf olan müteahhitin 27/06/2012 tarihinde ...Noterliği'nde ...yevmiye numarası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, yüklenici olan davalı karşı tarafın, davacının üyesi olduğu ... Kooperatifine ait ...parsellerde 95er metre karelik iki daireli üçer katlı 7 bloktan oluşan bahçe duvarları çevrili peyzajı bitmiş yüzme havuzlu olarak 56 daire yapmayı yüklendiğini, ana sözleşmede yer alan 2 arsanın birleştirme (tevhit) işleminin gerçekleşemeyeceği anlaşılınca tarafların 20/10/2020 tarihinde ...Noterliği'nde imzalanan ... tarihli ...yevmiye numaralı ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek ...Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı sözleşmeyi tanzim ettiklerini, bu sözleşme ile yüklenicinin, diğer arsalar arsa sahibinde kalarak sadece .... parsel sayılı arsaya 6 blok 48 daire yapmayı ve 12 daire arsa sahibine 36 daire yükleniciye ait olacak şekilde 30/12/2021 tarihine kadar inşaatı bitirecek arsa sahiplerine teslim etmeyi yüklendiğini, karşı tarafın, ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek ...Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı sözleşmesinde; en geç 30/12/2021 tarihine kadar daireleri (Ana Sözleşmenin teknik şartnamesinde belirtilen şekilde oturmaya hazır vaziyette havuz ve peyzaj düzenlemelerini de tamamlayarak) teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak bu süre dolmasına rağmen taahhüt edilen bağımsız bölümlerin sözleşmede belirtildiği şekilde davacının üyesi olduğu ... Kooperatifine teslim edilmediğini, davacının üyesi olduğu ... Kooperatifinin davalıdan mevcut ....Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı Ana sözleşme ve ...Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ek sözleşme tamamı kapsamına göre; davalı tarafın eksik kalan işler bedelinin, ayıplı (kusurlu) işler sebebiyle uğranılan zararın , kira ve gecikme tazminatı bedeli alacağı bulunduğunu, davacının üyesi olduğu ...Kooperatifi tarafından arsa sahibine düşen dairelerden E blok 6 Nolu bağımsız bölüm ...Tapu Müdürlüğü'nün ... tarih ... yevmiye nolu ferdileşme işlemi ile müvekkili adına tescilinin yapıldığını, davalı tarafça sözleşmeye konu dairelerin iskan ruhsatının 13/06/2024 tarihinde alındığını, alacağın temliki sözleşmesi ile arsa sahibi olan müvekkilinin de üyesi olduğu ... Kooperatifi tarafından müteahhit ... ile yapmış olduğu ...Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ...Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ek sözleşmesine konu tüm doğmuş ve doğacak alacak ve haklarının 1/12’sinin müvekkiline temlik edildiğini, arsa sahibi olan müvekkilinin de üyesi olduğu ...Kooperatifi'nin 12 üyesi bulunduğunu ve kat karşılığı sözleşmeye istinaden tüm doğmuş ve doğacak alacak ve haklarının tamamı ferdileşme listesi ile tapu tescili yapılan üyelere 12 eşit pay olarak devredildiğini, davalı tarafın müteaahhite düşen bağımsız bölümlerin kendi üyelerine devrinin yapıldığını, devirler sonrasında kooperatifte kalan 3 adet bağımsız bölümden 2 tanesinin davalı tarafça borcunu ödememek için mal kaçırmak amacıyla acele şekilde satıldığını ve kalan 1 adet bağımsız bölümün ise sahibinden ilanında satılığa konulduğunu belirterek, davalı-borçlunun adına kayıtlı tek malvarlığı olan ... nolu bağımsız bölümün ihtiyaten haczine karar verilmesini ve bilirkişice belirlenecek olan bedele göre sonradan arttırılmak üzere ilk etapta 1.000,00 TL eksik ve kusurlu (ayıplı) işler bedeliyle (belirsiz alacak davası), 1.000,00 TL kira ve gecikme tazminatı alacağı toplam 2.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlığın kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklandığı, taraflar arasında kooperatif üyelik ilişkisi de bulunmadığından Kooperatifler kanununun uygulanması ile çözülecek bir ihtilafın da bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın, genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle, dava konusu taşınmazların ... ilçesinde bulunduğu ve usul ekonomisi göz önüne alınarak, mahkemelerinin görevsizliği ve davaya bakmakla görevli Mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ... Kooperatifi ile müteahhit ... arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ana sözleşmenin revize edilmesine ilişkin ek sözleşme yapıldığını, davacının ise ... Kooperatifinin üyesi olduğunu, ... Kooperatifinin faal olup dolayısıyla kooperatifin veya üyesinin kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak bir başka kooperatife açtığı davada görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yerel mahkemenin gerekçesinde göstermiş olduğu Yargıtay kararı veya Bölge Adliye Mahkemesi kararının işbu dosya ile uyuşmadığını, ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyada, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan red edilmesi gerekmekte iken görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığını, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, davacının üyesi olduğu ...Kooperatifinin aktif ve faal olduğunu, davalının davacıyla bir sözlemesinin bulunmadığını, ... Kooperatifinin de davalıdan hiç bir hak ve alacağının bulunmadığını, bundan kaynaklı takas, mahsup ve ödemezlik defi taleplerinin bulunduğunu, dava şartı olan arabuluculuk tutanağının usule uygun tutulmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine ilişkin olup, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık mahkemenin görevine ilişkindir.
Ticaret mahkemelerinin görevi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.
Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.
Nispi ticari davalar ise, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez. Bu noktada her iki tarafında tacir vasfında olması gereklidir. TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda; davacı, dava dışı arsa sahibinden devraldığı alacağa ilişkin olarak, davalı yükleniciye karşı dava açmıştır. Kural olarak, sözleşmeden kaynaklanan bir talep ancak sözleşmenin taraflarınca karşılıklı ileri sürülebilir. Ancak, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile yapılan binada üçüncü kişilerin bağımsız bölümleri arsa sahibinden veya yükleniciden ya da bu kişilerin sattığı kişilerden tapuda devralmaları mümkündür. Bu durumda dava konusu bağımsız bölümleri, arsa sahiplerinden satın alan kişilerin (sözleşme gereğince arsa sahibine düşen bağımsız bölümleri almış ise), eseri meydana getiren yükleniciden talepte bulunabilmeleri için arsa sahibinin sözleşmeden doğan haklarını temlik almaları gerekir. Bu şekilde temlik alanlar, arsa sahibinin halefi olarak aktif husumet ehliyetlerinin bulunması nedeniyle davada davacı olarak yer alabilirler. Davacı, bağımsız bölümü satın aldığı arsa sahiplerinin halefi konumunda olduğundan; davacının satın aldığı bağımsız bölümden kaynaklanan dava ve haklarının, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında incelenerek karara bağlanması gerekir. Eş söyleyişle, arsa sahibinden bağımsız bölüm satın alan davacının davalı yüklenici aleyhine açtığı davada görevli mahkeme, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki davaların görüleceği mahkemedir. (Bknz: Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 10/04/2023 tarihli, 2023/1298 Esas 2023/1013 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair ilamı) Bu durumda somut dava dosyasında, arsa sahibinin ve yüklenicinin her ikisinin de kooperatif olduğu nazara alındığında, nispi ticari dava bulunduğundan, görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Mahkemece işin esasına girilerek taraf delilleri toplanıp değerlendirildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın görevsizlik nedeni ile usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Açıklanan nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yargılamanın yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar vermek
gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Mahkemesi'nin ... tarih, ...Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. ...
...
Başkan ...
...
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.