T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 22/01/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/08/2025
NUMARASI: ...Esas-... Karar
DAVACI: ... -...
VEKİLİ: Av. ...-...
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 26/01/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 06.08.2025 tarihinde ... ... çarşı merkezinde işlerini halletmek için birkaç yere uğradığını ve sonrasında eve döndüğünü, eve döndüğünde arka koltuktaki çeklerin bulunduğu çantasının yerinde olmadığını fark ettiğini, kaybolan çantanın içinde ..., ... ve ... Bankası'na ait çek koçanlarının bulunduğunu, müvekkili çarşıdayken aracın camını açık unuttuğunu düşündüğünü, çek koçanlarının üzerinde herhangi bir imza, yazı, tarih olmadan ve doldurulmadan kaybolduğunu, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından davaya konu çek koçanlarının iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için söz konusu çek koçanlarının çalınma ve ilgisi olmayan üçüncü kişiler tarafından piyasaya sürülme ihtimaline binaen ödeme yasağı kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..kaybolduğu iddia edilen çeklerin keşidecisinin davacının kendisi olduğu, çeklerin boş olduğu, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 09.05.2013 tarih ve 2012/10151esas 2013/ 9496 karar sayılı ve 02.05.2013 tarih ve 2012/10566 esas 2013/8881 karar sayılı ilamlarından da anlaşılacağı üzere 6102 sayılı TTK kapsamında boş olan, çek ve dolayısıyla kıymetli evrak vasfında olmayan belgenin iptalinin söz konusu olmayacağı, yine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 21.05.2013 tarih ve 2012/12709esas 2013/ 10446 karar sayılı ve 22.04.2013 tarih ve 2012/90626 esas 2013/8033 karar sayılı ilamlarından da anlaşıldığı üzere; 6102 Sayılı TTK.nun 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd.maddeleri gereğince çekin rızası dışında elinden çıkması ve ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkının lehdar ve hamile tanındığı, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, bu halde keşidecinin muhatabı ödemekten men edebileceği veya elinden çıkan çek bedelinin kendinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebileceği, davanın usul ve yasaya uygun olarak hamil tarafından açılmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin 06.08.2025 tarihinde ..., ... çarşı merkezinde işlerini halletmek için birkaç yere uğrayıp eve döndüğünü, eve döndüğünde arka koltuktaki çeklerin bulunduğu çantasının yerinde olmadığını fark ettiğini, kaybolan çantanın içinde ..., ... ve ... Bankası'na ait çek koçanlarının da bulunduğunu, müvekkili çarşıdayken camı açık unutmuş olduğunu, çek koçanlarının üzerinde herhangi bir imza, yazı, tarih olmadan doldurulmamış halde kaybolduğunu, her türlü araştırma yapılmasına rağmen dava konusu çek koçanlarının bulunmadığını, çeklerin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalınmış veyahut kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, dava konusu çek koçanlarının kaybı, çalınması, zıyaı olması olması nedeniyle 07.08.2025 tarihinde .... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müvekkili adına şikayet başvurusunda bulunulduğunu,.... soruşturma dosya numarası ile soruşturmanın devam ettiğini, yerel mahkemenin bu durumu dikkate almadan işbu kararı vermesinin hakkaniyet ölçüleri ile bağdaşmadığını, bu sebeplerle; haklı istinaf başvurusunun kabulünü, ilk derece mahkemesinin hükmü kaldırılarak davanın görülmesine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine yöneliktir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Diğer yandan, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı tarafça zayi belgesi istenen çeklerin boş çek koçanları olduğu anlaşılmıştır. TTK hükümlerince boş çek yaprağı henüz doldurulmadığından kambiyo vasfı niteliği taşımamaktadır. Zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez. (Bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03/04/2018 tarihli, 2016/9840 Esas - 2018/2362 Karar sayılı ilamı) Kaldı ki davacı tarafın çek hesaplarının sahibi yani keşideci olduğu, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/08/2025 tarih,... Esas ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi.22/01/2026
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.