T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 25/12/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/04/2025
NUMARASI: ... Esas - ...Karar
DAVACI: ... TEKSTİL İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : - HASIMSIZ -
ASLİ MÜDAHİLLER: 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 3- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 4- ...
VEKİLİ: Av....
: 5-...
VEKİLİ: Av....
: 6- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 7- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 8-...
VEKİLİ: Av. ...
: 9- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 10- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 11- ...
VEKİLİ: Av....
: 12-...
VEKİLİ: Av....
: 13-...
VEKİLİ: Av. ...
: 14- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
: 15- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
: 16- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 17-...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av....
: 18- ...
VEKİLLERİ: Av....
Av....
: 19-...
VEKİLİ: Av. ...
: 20-...
VEKİLİ: Av....
: 21- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 22-...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
: 23- ...
VEKİLİ: Av....
MÜDAHALE TALEP EDENLER: 24-...
VEKİLİ: Av. ...
: 25-...
VEKİLİ: Av. ...
: 26- ...
VEKİLİ: Av....
: 27- ...
VEKİLİ: Av. ...
: 28- ...
VEKİLİ: Av....
: 29-...
VEKİLİ: Av....
TEMSİLCİ: 33- ...
DAVANIN KONUSU: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 02/01/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacılar vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin tek ortaklı bir şirket olduğu, ....’ın münferiden şirketi temsile yetkili olduğu, 10.000.000,00 TL sermayesinin tamamının ödenmiş olduğu, şirketin ana faaliyet konularının, çarşaf, nevresim, bebek giysi ve eşyaları, pantolon, elbise, gömlek vs. üretimlerini yaparak yurt dışı ve yurt içine sattığını, finansal kriz nedeni ile mali kriz ve nakit akışında olumsuzlar olduğunu, olumsuzluklar nedeniyle ekonomik yük olan bazı faaliyetlerin durdurulduğunu, tasarruf tedbirleri alındığını, atıl durumda olan eski teknoloji üretim makinalarını satışa koyduklarını, çalışan sayısında azalmaya gittiklerini, döviz hareketlerinden artan maliyetlerden davacı şirketin olumsuz olarak etkilendiğini ve etkilenmeye devam ettiğini, davacı şirketin bir şekilde nakit döngüsünü çevirmeye çalışırken Rusya-Ukrayna/İsrail-Filistin savaşı nedeniyle sosyal ve ekonomik alanın daraltması, enerji ve akaryakıt fiyatlarındaki fahiş yükseliş döviz kurlarındaki yükseliş, banka kredi faizlerinden kaynaklı finansman giderlerinin yükselmesi ve istikrarsız sebebi ile ticari faaliyetlerimizde kullanılan ticari malların alışlarında yaşan enflasyona dayalı fiyat artışları ve dövizde yaşan kur artışı ve bankalarda kullanılan kredi faizlerinin sürekli olarak yükselmesi sonucu oluşan finansman giderleri, ticareti yapılan ürünlerin taşınmasında ve nakliyesinde kullanılan en temel ihtiyaç olan akaryakıt fiyatlarında meydana gelen sürekli artışlar sonucunda oluşan nakliye giderlerinin ve elektrik enerjisi fiyatlarının ve diğer inşaat malzemelerinin yardımcı malzemeler vb. ürünlerin tüm girdi maliyetlerinin ani yükselmeleri, fiyat artışı, piyasalarda yaşanan ekonomik daralma ve risklerin artması nedeniyle nakit akış dengesinin bozulduğunu ve problemler yaşamaya başlandığını, likiditede ciddi sıkıntılar yaşandığını, konkordato ön projesinde konkordato tasdik kararının kesinleşmesinden 31/03/2024 tarihi itibariyle borçlarından herhangi bir iskonto yapılmadan 1 yıl sonra sonra 48 ay vade ile 2 eşit taksit halinde ödeneceğini, bu nedenlerle davacının faaliyetlerine devam edebilmesi için geçici mühlet kararı verilerek tedbirlerin konulmasını, geçici mühlet içinde yapılacak inceleme sonucunda kesin mühlet verilmesini ve yapılacak yargılama sonucunda konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca kesin mühletin verilmesinden sonra konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması halinde kesin mühletin kaldırılarak talebin reddine, iflasa tabi borçlu bakımından ise borçlunun iflasına resen karar verilebileceği düzenlenmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 2020/1644 Esas 2021/709 Karar sayılı ilamında da aynı husus ifade edilmiştir. Davacı şirketin iflasa tabi borçlu olduğu ve İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca da konkordatonun başarıya ulaşamayacağı nedeniyle de konkordato talebinin reddine karar verildiğinden davacı şirketin İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi gereğince ayrı ayrı iflasına, iflasın 15/04/2025 günü saat 14:20 itibariyle açılmasına, iflas kararının derhal İflas Müdürlüğü'ne bildirilmesine karar verilmiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 308/2. maddesi gereğince tasfiyenin basit tasfiye usulüne göre yapılmasına karar verilerek; Davacı ....Tekstil İthalat İhracat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca konkordato talebinin REDDİNE, Kesin mühletin sonuçlarının kaldırılmasına, Komiser heyetinin görevine son verilmesine, bu hususta .... Bölge Adliye Mahkemesi Bilirkişilik Kurulu'na müzekkere yazılmasına, ....Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı ....Tekstil İthalat İhracat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi gereğince İFLASINA, İflasın 15/04/2025 günü saat 14:20 itibariyle açılmasına, İflas kararının derhal İflas Müdürlüğü olan ... İflas Müdürlüğü'ne bildirilmesine, Kesin mühletin kaldırıldığına ilişkin kararın İcra ve İflas Kanunu'nun 288.maddesi kapsamında ilanına ve ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmesine, Dosyaya yatırılan iflas avansının İflas Müdürlüğü'ne gönderilmesine, İcra ve İflas Kanunu'nun 308/2. maddesi gereğince tasfiyenin basit tasfiye usulüne göre yapılmasına" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde;...Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davada iflas kararının istinaf yoluyla incelenip davanın kabulü ile kararın kaldırılmasına, projenin revizyonu sonrasında tasdikine karar verilmesi talebinin olduğunu, mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiğini ve hukuken tekemmül etmediğini, istinaf talebinin yasal süresinde gerçekleştiğini, hükmün bizzat dayandığını ileri sürdüğü İİK 292.maddeye aykırı olduğunu, mezkur maddenin şartlarının gerçekleştiğine dair komiserin yazılı bir raporunun olmadığını, İİK 290.maddeye mugayir, konkordato hukukuna aykırı işlem tesis edildiğini, karara esas "bilirkişi raporunun hatalı" olduğunu, kefalet yokken olduğu varsayılıp olayın gerçek mahiyeti araştırılmadan rapor düzenlendiğini, projenin kaynağı malvarlığının doğru tespit edilmediğini, İİK 305/son fıkrası mucibi konkordato projesinin düzeltileceğini, konkordato hukukunda alacaklı ile borçlu sermaye şirketlerinin hakkı yargı kararı gereği bu cebri icra kurumuyla korunup, makroekonomik istikrara matuf bir uzlaşma ile iktisadi faaliyetin devamının sağlandığını, mahkemenin esasen mali durumu anlaşılır kılan kamunun yetkilendirdiği kuruluşça hazırlanan bağımsız denetim raporuna dayanarak borçlunun yazılı projesini yani niyetini, kendi atadığı komiserlerle değerlendirdiğini, irat ettiği geçici ve kesin mühlette komiserlerin rapor ettiği gelişime göre uzlaşmayı, yani konkordatoyu tasdik etmekte ya da reddetmekte olduğunu, mahkemenin hüküm kurmaya yönelik teknik bir konuda, konkordato projesi, bir diğer ifadeyle borçlunun bilimsel vücut bulmuş niyetini, gelişim raporlarıyla değerlendirip, anlaşılır kılmak istediğini, ancak bu görevin komiserlere ait olup görevlerini Kanun'dan, İİK 290 md.'den aldığını, davacı tarafa ait 12 adet mal, şirket borçlarının ödenmesinde kullanılmak üzere sermaye olarak tahsis edileceğini, konkordato projesinde listelenen malların aslında örtülü sermaye olduğunu, hukuki belirsizlik ve irade dışı projeye dahil edilen hususları nedeniyle net ifadeler kullanılamadığını, keza şirkete ait menkul mallardan araç ve makinaların atıl olanlarının satılacağını, satıştan elde edilecek gelirin şirketten gayrikabili rücu talep edilmeyeceğini, özkaynakların revize edileceğini, ayrıca şirketin çek karşılığı kredi kullandığını, kredilerin tahsil edilen çeklerle ödendiğini,.... (...) ... Şubesi, .... (...) ... Şubesi, ... ... Şubesi'ne tahsil amaçlı olarak ciro edilen çeklerden, konkordato ilanı olan 23/05/2024 tarihinden sonra tahsil edilenlerin tahsilatları ve nakit eft havale bedelleri, ilgili bankalar tarafından bloke edilerek şirketin kredi borçlarına mahsup ve takas edildiğini, hülasa şirketin rehinli/imtiyazlı borçlarının doğru tespit edilmediğini, mahkemenin 04/10/2024 tarihli ara kararında geçici mühletin ilanı ve sonrasında mevduata gelen para üzerinde rehin ve takas hakkının kullanılmamasına karar verilmesine rağmen mahkeme kararının uygulanmadığını, gerek bilirkişi raporlarında gerekse geçici/kesin mühletteki ve son celsede sunulan komiser raporlarında ve sözlü beyanda "şirketin borca batık olmadığı" ile "kesin mühletinin devam etmesi" gerektiğinin açıkça yer aldığını, şirke ve alacaklılar açısından ağır bir sonuç doğurup iflas karar iradına neden olan hatalı konkordato projesi, mahkemenin İİK 305/son fıkrası tatbikiyle düzeltileceğini, sermaye tahsis edilen malvarlığı da dikkate alınarak, kaynakları ile orantılı revize konkordato projesindeki borçların tediyesine dair, adil ve uygun zamanda gerçekleştirmeye matuf, gerçek, samimi ve kat'i iradenin dikkate alınmasıyla kararın kaldırılması gerektiğini beyan ederek açıklanan nedenlerle ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, .... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asli müdahil .... Bankası A.Ş. Vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; Davacı .... Tekstil İthalat İhracat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca konkordato talebinin reddi kararının doğru, yerinde ve İİK.na uygun bir karar olduğunu, davacının istinaf dilekçesini ve istinaf nedenlerini kabul etmediklerini, davanın, İcra ve İflas Kanunu'nun 285. ve devamı hükümlerinden kaynaklanan konkordatonun tasdiki talebine ilişkin olduğunu, davacı şirketin konkordatosunun başarıya ulaşamayacağının dosya kapsamı itibariyle sabit olduğundan davacı şirketin konkordato talebinin reddine, İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca kesin mühletin verilmesinden sonra konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması nedeni ile kesin mühletin kaldırılarak talebin reddine, iflasa tabi davacı borçlunun iflasına karar verilmesinin yerinde bir karar olduğunu, açıklanan nedenlerle, davacı şirketin maddi ve hukuki dayanağı bulunmayan, istinaf dilekçesinin usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asli Müdahil .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi istinaf cevap dilekçesinde özetle;....Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde İcra ve İflas Kanunu'nun 285. ve devamı hükümlerinden kaynaklanan konkordatonun tasdiki talepli davanın görüldüğünü ve 15/04/2025 tarihinde usul ve yasaya uygun olarak konkordato taleplerinin reddi ile davacı şirketin iflasına karar verildiğini, usul ve yasaya uygun olan söz konusu kararın karşı davacı tarafından istinaf edilmesi nedeni ile tarafça yasal süresi içerisinde istinafa cevap vermek ve istinaf başvurusunun reddini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, dosya arasında bulunan ve usule uygun olarak aldırılan bilirkişi raporlarından da görüleceği üzere davacı şirketin borca batık halde olduğunu, 15/01/2025 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda da zaten açık olduğu üzere konkordato projesinin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığını, İİK 292/1/b bendi gereğine konkordato talebinin reddi ile şirketin iflası kararının yerinde olduğunu, bu nedenle davacı şirketin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asli Müdahil .... Yatırım ve İşletme Anonim Şirketi istinaf cevap dilekçesinde özetle; Maddenin 2.fıkrasında "konkordatonun başarıya ulaşması" ifadesi ile anlatılmak istenen borçlunun mali durumunun iyileşmesi ihtimalinin olması ve konkordato teklifindeki tasdik şartlarının yerine gelip gelemeyeceği olduğunu, davacının mali durumu kesin mühlet işlediği sürece konkordato komiserleri tarafından incelendiğini, ancak 15/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporuyla da ifade edildiği ve aşağıda detaylandırılacağı üzere davacının durumunda konkordatonun başarıya ulaşması mümkün görülmediğinden kesin mühletin kaldırılarak davacının iflasına karar verilmesi kararının hukuka uygun olduğunu, davacının teklif ve kaynaklarının orantılı olmamasının yanı sıra 15/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere kesin mühlet içerisinde doğan 17.629.097,12 TL bakiyeli borç ile ilgili olarak dosya içerisinde borçların komiser heyeti onayı ile yapıldığına dair bir belgenin mevcut olmadığını, borcun doğumunun konkordatonun başarıya ulaşamayacağını göstermekteyse de borçlunun komiserlerin bilgisi ve onayı olmadan bir borç altına girmiş olmasının da İİK m.292/3 uyarınca borçlunun konkordato komiserinin talimatlarına uymadığını gösterdiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte proje başarıya ulaşacak olsaydı dahi 292/3 gereğince konkordatonun reddinin gerçekleşmediğini, dolayısıyla yerel mahkemece, İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca konkordato talebinin kesin mühletin sonuçlarının kaldırılması ile borçlunun İflasına karar verilmesi kararının hukuka uygun olduğunu, borçlunun istinaf talebinin reddinin gerektiğini, açıklanan sebeplerle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asli Müdahil...Bankası A.Ş. Vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ön projesinin ve mali kayıtlarının incelenmesi sonucunda ön projede yapacaklarını taahhüt etmelerine rağmen yapacakları işlemler ile ilgili herhangi bir şey yapılmadığını, gerekli satışlara ve karlılığa ulaşamadıkları gibi hatta zarar ettiklerini, davacılar tarafından dosyaya sunulan konkordato projesi gerçekleştirilebilir olmaktan uzak olduğunu, konkordato mühleti borçlunun mali durumunun iyileşmesine katkı sağlamayacağını, aksine bu süreçte alacaklıların durumunun kötüleşeceğini, bu sebeple yerel mahkemece davacıların konkordato talebinin reddi ile tedbirlerin kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek açıklanan nedenlerle, ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...Karar sayılı kararı usul yasaya uygun olup davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun reddine ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine ve kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asli Müdahil ...... Anonim Şirketi vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ön projesinin ve mali kayıtlarının incelenmesi sonucunda ön projede yapacaklarını taahhüt etmelerine rağmen yapacakları işlemler ile ilgili herhangi bir şey yapılmadığını, gerekli satışlara ve karlılığa ulaşamadıkları gibi hatta zarar ettiklerini, davacılar tarafından dosyaya sunulan konkordato projesi gerçekleştirilebilir olmaktan uzak olduğunu, konkordato mühleti borçlunun mali durumunun iyileşmesine katkı sağlamayacağını, aksine bu süreçte alacaklıların durumu kötüleşeceğini, bu sebeple yerel mahkemece davacıların konkordato talebinin reddi ile tedbirlerin kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek açıklanan nedenlerle, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/04/2025 tarihli ve ...esas,... karar sayılı kararı usul yasaya uygun olduğundan davacı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava konkordato istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince konkordato talebinin reddine, konkordato talep edenin iflasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı talep eden davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı şirketin tek ortaklı bir şirket olduğunu, ....’ın münferiden şirketi temsile yetkili olduğunu, 10.000.000,00 TL sermayesinin tamamının ödendiğini, davacı şirketin bir şekilde nakit döngüsünü çevirmeye çalışırken Rusya-Ukrayna/İsrail-Filistin savaşı nedeniyle sosyal ve ekonomik alanın daraltması, enerji ve akaryakıt fiyatlarındaki fahiş yükseliş döviz kurlarındaki yükseliş, banka kredi faizlerinden kaynaklı finansman giderlerinin yükselmesi gibi nedenlerle likiditede ciddi sıkıntılar yaşandığını, konkordato ön projesinde konkordato tasdik kararının kesinleşmesinden 31/03/2024 tarihi itibariyle borçlarından herhangi bir iskonto yapılmadan 1 yıl sonra sonra 48 ay vade ile 2 eşit taksit halinde ödeneceğini, bu nedenlerle davacının faaliyetlerine devam edebilmesi için geçici mühlet kararı verilerek tedbirlerin konulmasını, geçici mühlet içinde yapılacak inceleme sonucunda kesin mühlet verilmesini ve yapılacak yargılama sonucunda konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosya kapsamından, davacı şirket vekilinin dava dilekçesi üzerine, mahkemenin 20.05.2024 tarihli tensip ara kararı ile 20.05.2024 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiği, gerekli raporların alındığı, 14/08/2024 tarihli celsede geçici mühletin 20/08/2024 tarihinden 2 ay süre ile uzatılmasına karar verildiği, 16.10.2024 tarihli celsede, davacılar yönünden 20/10/2024 tarihinden itibaren 1 yıllık kesin mühlet kararı verildiği ve de 15.04.2025 tarihli celsede kesin mühlet kararı kaldırılarak davacıların iflasına karar verildiği anlaşılmıştır.
2004 sayılı İİK‘nun 292. Maddesinde "Kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile İflasın açılması" na yer verilmiştir.
Madde 292-( Değişik :28/2/2018-7101/20 md): "İflasa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına re’sen karar verir.
a)Borçlunun malvarlığının korunması için İflasın açılması gerekiyorsa,
b)Konkordatonun başarıya ulaşmayacağı anlaşılıyorsa,
c)Borçlu ,297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa,
d)Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.
İflasa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) vd ( c) bendlerindeki hallerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir.
Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder, diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder." şeklindedir.
2004 sayılı İİK 292. maddede belirtilen nedenlerin meydana gelmesi durumunda, konkordato sürecinin devam ettirilmesinin hukuken temelinin kalmadığının kabulü ile konkordato sürecinin kesilmesi ve şartların mevcudu halinde iflasın açılması gerekmektedir. Mahkeme tarafından, maddede sayılan durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde talebe bakılmaksızın re’sen karar verilmesi gerekecektir. İİK 292. maddenin 1. Fıkrasında, konkordato mühletinin belirli nedenlerle kaldırılmasına yer verilmiştir. Mahkemece daha önce kesin konkordato mühleti verilmiş olmasına rağmen, mühlet içinde ortaya çıkan hususlar konkordato mühletinin amacını ortadan kaldırabilir. Bu durumda, mahkemenin mühleti kaldırması ve doğal olarak konkordato talebini de reddetmesi gerekecektir.
Mahkemenin, İİK 292. madde gereğince karar vermeden önce, borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet edeceği, diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet edeceği 292/son fıkrada düzenlenmiştir. Yasal düzenleme emredici niteliktedir. Buna göre mahkeme, konkordato mühletini kaldırarak konkordato talebinin reddine ve iflas kararı vermeden önce maddedeki ilgilileri duruşma açarak dinlemek zorundadır.
Somut davada, mahkeme tarafından yasal düzenlemeler kapsamında komiserden gerekli raporlar alınarak ve borçlu duruşmaya davet edildiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca davacılar vekilinin istinaf itirazının aksine İİK 292. Madde uyarınca iflas kararı verilebilmesi için borca batıklık aranmamakta ise de yukarıda izah edildiği üzere iflas kararı verilebilmesi için İİK 292. maddede sayılan şartlardan en az birinin bulunması gerekmektedir.Ancak aşağıda izah edildiği üzere konkordatonun başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ile diğer hususlarda raporlar arasında çelişki bulunmaktadır.
İlk derece mahkemesince yargılama sırasında alınan, 15/01/2025 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; projede yer alan teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartını taşımadığı, 17.629.097,12 TL miktarında konkordato mühleti içinde doğan borç olduğu, bu borcun komiser onayı ve bilgisi ile yapıldığına dair bir bilgi bulunmadığı, konkordato mühleti içinde oluşan bu borç komiser heyeti bilgisi ve izni dahilinde oluşan bir borç ise bu kadar yüksek miktarda bir borcun konkordato dönemi içinde yapılması ve ödenmemesinin konkordato projesinin gerçek ve samimi olmadığını gösterdiğini, davacı şirketin aktifinde yer alan tek taşınmazın faaliyetini yürüttüğü işyeri olarak kullanılan taşınmaz olduğu, bu taşınmazın zaten ....Bankasına ipotekli olduğu, davacı şirketin ticari faaliyetini sürdürebilmesi için taşınmazın satışının yapılmaması ve bir taraftan da ipotek borcunun ödenmeye devam etmesi gerektiği, bu taşınmazın konkordato ödemelerinde kaynak olarak kullanılamayacağı, davacı şirketin makinaları, tesisi ve cihazları , araçlarının üretimde kullanılmakta olduğu, bunların da satılmaması gerektiği, içlerinde kullanılması pek de zaruri olmayan, paraya çevrilebilecek bir miktar makine veya araç olup olmadığı konusunda revize projede böyle bir tanımlama yapılmadığı, üretimde, tedarikte işletme faaliyetinde kullanılan bu menkul malların da konkordato ödemelerinde kaynak olarak kullanılamayacağı, şirketin aktifinde yer alan çek- senet alacakların tamamının tahsili edilip edilmeyeceği konusunun şüpheli olduğu, buradan gelecek paraların da faaliyetin yürütülmesi için kullanılacağı, şirketin aktifinde yer alan malların da üretimde kullanılarak mamül haline getirilip satışının gerçekleşeceği, ticari faaliyette kullanılacağı, bu durumda şirketin satılarak gelir elde edeceği, konkordatoya gelir sağlayacağı, fazladan taşınmaz-taşınır malı olmadığı, sadece üretim yapıp satarak ticari faaliyetini yürütmeye çalışacağı, davacı şirketin kaynakları ve ekonomik koşullar da dikkate alındığında hem imtiyazlı borçların, genel giderlerin ödenmesi hem de kar elde edip bu karın bir kısmının devam edecek dönemdeki ticari faaliyet için yapılacak giderlere ayrılması, bir kısmının da şirketin adi konkordatoya tabi borçlarının ödenmesi için ayrılmasının mümkün görülmediği, davacı şirketin borçlarının ödenmesi ve ticari faaliyetine devam etmesi için nakdi desteğe ihtiyaç duyduğu, sermaye artırımı taahhüdü bulunmadığı bu hali ile konkordato projesinin gerçekleşmesinin olası görülmediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Buna karşın Konkordato komiser heyetinin 18/03/2025 tarihli raporunda; şirketin, defter kayıtlarına göre 31/12/2024 tarihi itibarıyla oluşturulan kaydi bilançosu ( enflasyon muhasebesi uygulama öncesi) ve uzman bilirkişilerce yapılan kıymet takdir raporları sonucuna göre hazırlanan rayiç bilançoda; şirket aktiflerinin toplam tutarının 172.586.987,94 TL olduğu, şirket borçlarının toplam tutarının 136.831.875,30 TL olduğu, kaydi özkaynak durumu 35.755.112,64 TL olduğu, şirket rayiç aktiflerinin toplam tutarının 174.751.648,30 TL olduğu, şirket rayiç borçlarının toplam tutarının 136.831.875,30 TL olduğu, rayiç özkaynak durumunun 37.919.773,00 TL olduğu, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde şirketin mali bilançosundaki kaydi değerlere göre; davacı şirketin aktifinin, pasifinden 35.755.112,64 TL fazla olduğu, yapılan bilirkişi değerlemeleri sonrasında şirket rayiç aktiflerinin toplamı 174.751.648,30 TL olduğu, borçlarının ise 136.831.875,30 TL olduğu, buna göre rayiç değerler üzerinden 37.919.773,00 TL özkaynağının olduğu, böylece şirketin 30.11.2024 tarihi itibarıyla borca batık durumda olmadığı, yönünde görüş bildirilmiştir.
Komiser heyeti tarafından sunulan 14/04/2025 tarihli ek raporunda; şu an için ödenmeyen sadece 2025/mart ayı ücret borcu 1.245.821,88 TL bulunduğu, geçici mühlet tarihinden sonra 4.723.264,31 TL SGK primi tahakkuk ettiği, bunun 1.373.215,50 TL'sinin ödendiği geriye 31/12/2024 tarihi itibari ile 3.350.048,81 TL SGK borcu kaldığı, 2025/ Mart ayı sonu itibari ile şirketin 4.522.943,91 TL SGK borcu olduğu, geçici mühlet tarihinden sonra 2.439.000,65 TL vergi tahakkuk ettiği, bunun 481.431,72 TL'sinin ödendiği, geriye 31/12/2024 tarihi itibari ile 1.957.568,93 TL vergi borcu kaldığı, 2025/ Mart ayı sonu itibari ile şirketin vergi borcu 3.602.411,05 TL olduğu, Vergi Dairesinden ihracattan dolayı iade alınacak KDV iadesinin 1.676.816,86 TL olduğu ve bu alacağın mahsup yöntemi ile vergi borcundan mahsup edileceği, ayrıca 2025 Ocak, Şubat ve Mart ayı yurt dışı satışından iade alınacağı KDV alacağı 970.087,69 TL olduğu bunun da vergi borçlarına mahsup edileceği, mahsuplar sonucunda vergi borcunun 955.506,50 TL kalacağı, şirketin .... A.Ş.'ne finansal kiralama borcunun olduğu, geçici mühlet tarihinden sonra hiçbir taksit ödemesinin yapılmadığı, 8 taksit toplam 536.381,92 TL finansal kiralama borcunun bulunduğu, kiralama şirketinin sunmuş olduğu bilgi ve belgelere göre 1.500.000,00 Euro şipariş üretimlerinin devam ettiği, 17 Nisan itibari ile 1.126.110,00 Euro luk Almanya firması ile ihracat işinin sözleşmesinin yapılacağı, yine .... kumaştan Arge İnavasyon çalışması sonucunda ilk defa üretilen soğutma sistemli Hac ve Umre kıyafetinin imalatı yapıldığı bu ürünlerden de 2025 Mayıs ayında ilk teslimatların yapılacağının bildirildiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Konkordato komiser heyetinin 15/04/2025 tarihli celsede alınan beyanında; şirketin 2025 yılı performansının 2024 yılına göre daha iyi olduğu, firma yetkilisinin imtiyazlı borçların kapatılacağını beyan ettiği, ayrıca 1,5 milyon Euroluk siparişin üretimi devam ettiği, Almanya'ya ihracat yapılmak üzere 17 Nisan'da görüşme yapılacağını, yine ayrıca hac ve umre için inovasyon ve ARGE çalışması yapıldığını, bununla ilgili olarak Mayıs ayında ilk üretimlerin teslim edileceğini, şirketin kesin mühletinin devamı yönünde görüş beyan etmişlerdir.
Konkordatonun tasdiki için gerekli şartlar kamu düzenine ilişkin olup bu şartların tamamının sağlanması gerekir. Mahkeme her ne kadar komiserin raporu ile bağlı değil ise de konkordatonun tasdiki veya reddi hakkında bir karar verirken komiserin beyanlarını ve kanaatini dikkate alması gerektiğinden eksiklik veya çelişki varsa mahkemenin eksiklik ve çelişkileri tasdik duruşmasından önce gidermesi gerekir. Bu nedenle mahkemenin lüzumu halinde komiserden ek rapor alması ve bilirkişi incelemesi yaptırması mümkündür. Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını da isteyebilir.
Keza, çözümü hukuk bilgisi dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektirdiği için bilirkişiye başvurulduğu hâllerde mahkeme, bilirkişi raporunda noksan veya müphem gördüğü hususların tamamlanması veya açıklanması için kendiliğinden veya tarafların itirazı üzerine bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Ayrıca bilirkişi raporları arasında çelişki varsa, çelişki giderilmeden karar verilemez. (YHGK'nın 01/06/2021 tarihli ve 2017/11-2480 E., 2021/657 K. sayılı kararı).
Eldeki davada, ilk derece mahkemesince, 15/01/2025 havale tarihli bilirkişi heyeti raporu benimsenerek; İcra ve İflas Kanunu'nun 292. maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiş ise de, benimsenen bilirkişi heyeti raporuyla konkordato komiser heyeti raporunda yapılan tespitler birbiriyle açık şekilde farklı olup, çelişmektedir. Buna rağmen ilk derece mahkemesince, saptanan çelişkiler giderilmeden karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkına aykırı olmuştur.
Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, yeni bir bilirkişi heyetinden, davacıların konkordato projelerinin uygulanma kabiliyetlerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, raporlar arasındaki sair çelişkileri de giderir mahiyette, denetlenebilir ve gerekçeli rapor alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için ve kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ...Esas, ...Karar sayılı 15/04/2025 tarihli kararının HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, kaldırma sebep ve şekline göre sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine YER OLMADIĞINA,
2-)Dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme yapılıp sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-)İstinaf başvurusunda bulunan tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde başvuran tarafa İADESİNE,
4-)İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda DİKKATE ALINMASINA,
5-)İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-)HMK’nın 359/4.maddesi uyarınca iş bu kararın mahal mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile kesin olarak karar verildi.25/12/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.