T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
KARAR TARİHİ : 30/04/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/01/2026 (Ara Karar)
NUMARASI : ... Esas
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 28.09.2025 düzenleme tarihli, 28.11.2025 vade tarihli 6.137.000,00-TL bedelli senet için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ancak yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların kesinlikle hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, şöyle ki; davaya konu icra takibindeki tarafların hali hazırda karı koca olduğunu, davalının evlilik birliği içerisindeyken elde ettikleri maddi kazancı ve hatta faiziyle birlikte daha fazlasını davacıdan altın karşılığı geri istediğini, müvekkilinin ise, davalının istediği miktarda para almadığını, elde ettikleri daha az kazancı ise ortak harcama ve masraflarında kullandıklarını, yine de kaç para aldıysa vereceğini belirttiğini, ancak buna rağmen 28.09.2025 tarihinde Pazar sabah 07:00'de, davalının, ailesi ve bir kısım akrabaları ile birlikte, müvekkilini ölümle tehdit ederek evlerinde zorla boşanma protokolü diyerek mutabakat adı altında borçlandırıcı evrak ile bir de boş senet imzalattıklarını, konuya ilişkin adli mercilerde suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma numaralı dosyasının mevcut olduğunu, Savcılık dosyasının halen derdest olduğunu, Savcılığa intikal eden olayda bahsedilen senet işbu davaya konu edilen senet olduğunu, müvekkilinin senette yazan miktarda davalıya bir borcu bulunmadığını, senette yazılı miktarda bir para alışverişi veya kazançları bulunmadığını, zaten tarafların bir senedir evli olduğunu, bir sene içerisinde bu kadar bir borçlandırıcı işlemin bulunmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin sadece satılan aracın parasını kendi hesabına ve nakit 200.000-TL davalıdan para aldığını, nakit aldığı parayı da davalıya 230.000-TL olarak geri ödediğini, kaldı ki, davalı söz konusu senedi gerçeğe aykırı doldurarak fahiş bir alacak ve faiz alma çabasına giriştiğini, ancak söz konusu senedin altındaki temel borç ilişkisinin belirlenmesi akabinde müvekkilinin davacıya belirtilen miktarda bir borcu olmadığı ortaya konulacağını, davaya konu kambiyo senedi bedelsiz olup, senette yer aldığı üzere malen alınan herhangi bir durum da mevcut olmadığını, ayrıca, müvekkilinin borcunun bulunmadığına dair itirazlarımızdan vazgeçmemek ve hiçbir kabul anlamına gelmemesi kaydıyla, mutabakat metnine bakıldığında icra takibine konu senedin teminat senedi de olduğunun açık olduğunu, davalı tarafça içeriği doldurulan ve davacı müvekkilden zorla alınan bir senet olduğunu, davalının söz konusu senet ile tarafların boşanma sürecini zorlaştırmak ve müvekkilini iflasa zorlama amacı güttüğünü, davalının işbu kötüniyetli çabalarını hukuk düzeninin korumasının beklenemeyeceğini, öncelikle davacı müvekkil açısından telafisi güç bir mağduriyete sebebiyet vermemek amacıyla, ... İcra Dairesi ...E. Sayılı icra takibinin dosya üzerinden yapılacak incelemeyle Mahkemenin belirlenecek teminat üzerinden teminatlı olarak takibin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile davalı aleyhine %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesi 16/01/2026 tarihli ara kararında; İİK'nın 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasında yapılan takibin durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme, ret gerekçesinde İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72/3. maddesine atıfta bulunarak, "icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği" sonucuna vardığını, ancak Mahkemenin, somut olayın özelliklerini ve Arabuluculuk Kanunu'ndaki özel düzenlemeyi dikkate almadığını, henüz icra takibi başlatılmadan önce taraflarınca uyuşmazlığın arabuluculuğa taşındığını, davalı tarafın arabuluculuk süreci devam ederken kötü niyetli olarak icra takibini başlattığını, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği 19.12.2025 tarihinden itibaren yasal 2 haftalık süre içerisinde (30.12.2025 tarihinde) işbu davayı açtıklarını, dolayısıyla Yerel Mahkemenin İİK 72/3'e dayanarak verdiği ret kararının kanunun emredici hükmüne açıkça aykırı olduğunu, HMK m. 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için "yaklaşık ispat"ın yeterli olduğunu, dava dilekçesi ve eklerinde sundukları delillerin müvekkilinin borçlu olmadığına dair kuvvetli bir kanaat oluşturduğunu, senedin zorla ve tehdit altında alındığına dair ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyasının mevcut olduğunu, bu durumun, senedin rıza hilafına elden çıktığını gösterdiğini, senet ile aynı gün düzenlenen ve "boşanma protokolü" adı altında zorla imzalatılan mutabakat metninin senedin bir borç ikrarı değil, teminat vasfı taşıdığını ve gerçek bir borç ilişkisine dayanmadığını ortaya koyduğunu, tarafların henüz bir yıllık evli olmaları ve senede konu 6.137.000,00 TL gibi fahiş bir miktarın evlilik birliği içinde borç olarak verilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olmasının senedin bedelsizliğini desteklediğini, icra takibinin devam etmesi halinde, müvekkilinin haksız yere malvarlığını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağını, takip konusu miktar (6.137.000,00 TL) müvekkilinin ekonomik olarak iflasına sebep olabileceğini, davalı tarafın kötü niyetli olduğunun arabuluculuk sürecinde takibe geçmesinden ve senedi zorla almasından anlaşıldığını, İİK 72/2 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu 18/A-16 maddesi gereğince, Mahkemece belirlenecek uygun bir teminat karşılığında takibin durdurulması, hem alacaklının (davalının) olası zararını teminat altına alacak hem de müvekkilin haksız icra tehdidinden korunmasını sağlayacağını, yerel Mahkemenin ret kararının müvekkilini korumasız bıraktığını ve kanunun tanıdığı hakkı elinden aldığını, bu nedenlerle, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında verdiği 16/01/2026 tarihli ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasını, 6325 sayılı Kanun'un 18/A-16 maddesi delaletiyle İİK 72/2 maddesi uyarınca, Mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu gerekçesiyle icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin reddine dair verilen karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-16. maddesi uyarınca; dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi hâlinde 6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez. (Ek cümle:28/3/2023- 7445/36 md.) Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından sonra, başvuran taraf aleyhine uyuşmazlık konusuyla ilgili olarak icra takibi yapılması durumunda, başvuran tarafın bu takibe karşı son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesi uyarınca menfi tespit davası açması ve talep etmesi halinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır..."
Eldeki davada dosya kapsamındaki delillerden; arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin 27/11/2025 olduğu, arabuluculuk süreci başladıktan sonra 02/12/2025 tarihinde ... İcra Dairesinin...esas sayılı dosyasında takip talebinde bulunulduğu ve 03/12/2025 tarihinde ödeme emri düzenlendiği, arabuluculuk son tutanağının düzenlediği tarihin 19/12/2025, iş bu davanın açılış tarihinin ise 30/12/2025 tarihi olduğu anlaşılmakla yukarıda belirtilen yasal düzenleme uyarınca iş bu davada İİK 72/2 maddesinin uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.
İİK 72. maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir."
İhtiyati tedbirin şartlarını düzenleyen HMK Madde 389- (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.
Somut olayda mevcut delil durumu itibariyle yaklaşık ispat koşulunun ve İİK 72/2 maddesi kapsamında icra takibinin durdurulması hakkında koşulların sağlandığı, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-16. maddesi uyarınca; menfi tespit davasına bakan mahkemece talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği anlaşılmakla davacının icra takibinin tedbiren durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece hatalı değerlendirme yapılmak suretiyle istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden karar verilmek üzere kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen 16/01/2026 tarihli ara kararın HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek aşağıdaki şekilde yeniden karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
2-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE, davacı tarafın takibe konu alacağın yüzde yirmisi oranında teminat göstermesi karşılığında, ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında icra takibinin tedbiren durdurulmasına,
3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.30/04/2026
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.