T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :...
KARAR NO :...
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN :...
ÜYE :...
ÜYE :...
KATİP :...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/09/2025
NUMARASI : ... Esas- ...Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Ticari Satımdan Kaynaklanan
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın davalı ... Stone Ltd.Şti. ne 60.346,05 Usd bedel karşılığında mal sattığını ve döviz cinsinden 7 adet fatura düzenlediğini, davalı firmanın bu faturaya itiraz etmediğini ve fatura karşılığı olarak ödemeler yaptığını döviz cinsinden düzenlenen faturanın kabul edildiğini, ancak fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasında TCMB döviz alış kuru üzerinden USD ye çevrildiğinde davacı şirketin toplam 10.695,909 USD bakiye alacağı olduğunu beyan etmiştir. Davacı firma Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 13.03.2019 tarih 2018/1227 Esas, 219/1611 Karar sayılı kararın da ki döviz cinsinden düzenlenen faturalar yönünden TL cinsinden ödemeler dikkate alınarak inceleme yapılması, ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp delillerin hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir şeklindeki hükmünü emsal göstermiş ve davacı fatura alacağını tahsil etmek amacıyla ... İcra Dairesinde ... E. Numaralı dosya ile icra takibi başlatmıştır. Ancak davalı tarafından takibe itiraz edilmiş olup davacı bu itirazın iptalini ve % 20 den az olmamak kaydıyla inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama ve vekalet ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.
Davalı vekili mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili, davacı firmanın müvekkili firmaya yapılan ilamsız icra takibinindeki borca yasal süresi içinde itiraz ettiğini, davalı firmanın ödeme emrinde belirtilen 10.695,99 USD borcu olmadığını borcun tamamına itiraz ettiklerini, davalı firma düzenlenen fatura karşılığının ödendiğini kabul ettiklerini ancak kur farkı nedeniyle yapılan takibi kabul etmediklerini, taraflar arasında böyle bir sözleşmenin bulunmadığını, ödeme emrindeki hukuki ilişkiyi kabul etmediklerini, fatura karşılığı alınan ürünlerin bedellerinin tamamının ödendiğini ticari defterlerde kayıtlarının mevcut olduğunu bu nedenlerle de davalı firmanın davacı firmaya borcu olmadığı için alacağın tamamına ve alacağın sebebine itiraz etmektedir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Mahkemece aldırılan bilirkişide davalı tarafından yapılan ödemeler fiili ödeme tarihindeki TCMB USD alış kuru üzerinden(davacının talebi doğrultusunda) hesaplandığı üzere davacının bakiye alacağının 7.053,04 USD olacağı, davacının USD alış kuru üzerinden talepte bulunduğu değerlendirilerek taleple bağlılık ilkesi uyarınca " 1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davalının ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı icra takibine itirazının 7.053,04 USD üzerinden İPTALİ ile asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki TCMB efektif alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı olarak DEVAMINA, " şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Mahkemenin gerekçeli kararında, hukuki olayı, davacının davalıya sattığı mallar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia ederek başlattığı icra takibinin yerinde olup olmadığı şeklinde tespit etmiş olup, hukuki olayı yanlış nitelendirdiğini, hukuki olay, davacının davalıdan "Kur farkı" alacağı olup olmadığına ilişkin olduğunu, taraflar arasında kur farkı ödeneceği ile ilgili bir sözleşme olmadığını, tarafların tacir olduğu göz önüne alındığında hukuki ilişkinin basiretli bir tacir olan davacı tarafından "yazılı belge" ile ispatlanması gerektiğini, dosyada ise buna ilişkin hiç bir kayıt ve belge sunulmadığını, Mahkemenin gerekçeli kararına esas aldığı Yargıtay kararının kur farkı faturalarına ilişkin olduğunu, taraflar arasında yapılan alışveriş sonrası satıcı tarafından alıcıya kur farkı faturası düzenlendiğini, bu olay üzerine Yargıtay'ın bu yönde bir karar verdiğini, somut olayda, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş bir kur farkı faturası olmadığını, alınan bilirkişi raporuna göre;davalı yanın davacıya ödemelerini tam ve eksiksiz olarak yaptığı, davacı tarafından davalıya kur farkına ilişkin bir fatura düzenlenmediği, davacı ile davalı yan arasında kur farkına ilişkin bir teamül oluşmadığı, ödemelerin döviz cinsinden yapılacak olması halinde,davacının da davalıya kur farkı düzenlemesi gerektiği tespitlerine rağmen mahkemenin rapora aykırı karar verdiğini, Mahkemenin gerekçeli kararında, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmetmiş ise de bunun nedenini gerekçeli kararında açıklamadığını, taraflar arasında ödemeler konusunda yani para cinsi ve kur farkı ödenip ödenmeyeceği konusunda ihtilaf olup, bu konunun yargılamayı gerektirmesi dikkate alınmadan, inkar tazminatına hükmedilmesinin yasa ve uygulamaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ... İcra Dairesinin... Sayılı icra takip dosyasının istinaf Mahkemesi karar verinceye kadar durdurulması için Tehir-i icra Kararı verilmesini, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E... K.Sayılı 24.9.2025 günlü kararının ortadan kaldırılmasını, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ile; Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmesi taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunun ispatına yeterli olduğunu, dilekçe içeriğinde sunulan kararlarla da sabit olduğu üzere TBK'nın 99. Maddesi dava konusu yönünden çok net olduğunu, taraflarınca düzenlenen faturalar mali mevzuat gereği TL üzerinden kesilmiş olup, döviz karşılığı da faturalar üzerinde yazılı olduğunu, davalı şirket tarafından bu faturalara itiraz edilmediği, faturalara binaen bir kısım ödeme yapıldığını, taraflar arasında döviz cinsinden ticari ilişkinin varlığı, satılan malların bedeli üzerinde bir ihtilaf bulunmadığı ve döviz cinsinden faturaların kabul edildiğini, hal böyleyken yabancı para üzerinden kurulan ticari ilişkinin varlığı ortadayken kur farkı talep edilebilmesi için herhangi bir teamül veya uygulama aranmayacağını, her ne kadar davalı tarafından sunulan istinaf başvuru dilekçesi ile taraflar arasında kur farkına ilişkin önceki dönem teamülüne rastlanmadığı veya bu yönde bir sözleşme olmadığı, kur farkı faturası düzenlenmediği belirtilmişse de iş bu dava kur farkına ilişkin olup bu dava yönünden bu hususların değerlendirilmesinin yerinde olmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun reddedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; kur farkından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
TBK'nın 99. maddesine göre; "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir."
Öncelikle kur farkı alacağının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır (Yargıtay 19. HD’nin 2016/17240 E., 2018/1950 K. sayılı ve 10/04/2018; 2016/12505 E., 2017/8069 K. sayılı ve 19/12/2017 tarihli ilamları). Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmesi taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterlidir (Yargıtay 19. HD'nin 2018/965 E., 2019/5447 K. sayılı ve 05/12/2019 tarihli ilamı). Diğer taraftan kur farkı talepleri kur farkı faturası düzenlenmesine bağlı değildir. Taraflar arasında yabancı para birimine endeksli bir ticari ilişkinin varlığı halinde kur farkı faturası düzenlenmeden de kur farkı alacağı talep edilebilir. Bu durumda kur farkı alacağının ödeme tarihindeki kurun dikkate alınarak hesaplanması gerekir (Yargıtay 19. HD'nin 2017/3549 E., 2018/4033 K. sayılı ve 11/09/2018 tarihli ilamı).
Bu bilgiler ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere; taraflar arasında yabancı para birimine endeksli bir ticari ilişkinin varlığı halinde, kur farkı faturası düzenlenmeden de kur farkı alacağı talep edilebileceği, nitekim işbu davada yabancı para cinsine endeksli ticari ilişkinin varlığının kabulü gerektiği, alacak likit olduğundan kabul edilen kısım üzerinden icra inkar tazminatının yasal koşullarının oluşmasına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermekgerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/09/2025 tarih, ... Esas ...Karar sayılı kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 14.601,36 TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.650,34 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.951,02 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.22/04/2026
...
Başkan...
Üye...
Üye...
Katip...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.