T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :...
KARAR NO :...
KARAR TARİHİ : 30/04/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/04/2025
NUMARASI : ...Esas ...Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası aracılığıyla müvekkili şirket aleyhine icra takibi açılarak, söz konusu icra dosyasından müvekkilinin araçlarına haciz konulduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket aleyhine açmış bulunduğu işbu icra takibi haksız ve kötü niyetli olup, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek, davalı şirket tarafından ...İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası aracılığıyla müvekkili şirket aleyhine açılmış olan icra takibinde müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, davalı tarafın işbu icra takibini açarken haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle davalı şirket hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/07/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle, işbu dava her ne kadar menfi tespit davası olarak açılmış olsa da, müvekkilinin tüm araçları ve de banka hesaplarına haciz konulmuş olması sebebiyle müvekkilinin icra baskısı altında bırakılmış olduğundan müvekkilince 262.223,90.-TL işbu davaya dayanak... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yatırılmak durumunda kalındığını, bu sebeplerle taraflarınca açılan davanın istirdat davası olarak ıslah edilmesi zorunluluğu doğduğunu, davalarını istirdat davası olarak ıslah ettiklerini, menfi tespit davasının taraflarınca 136.614,64.-TL üzerinden açıldığını, icra dosyasına ise 262.223,90.-TL dosya borcu yatırılmış olduğundan aradaki fark olan 125.609,26.-TL üzerinden yatırılması gerekli harcın dosyaya yatırıldığını belirterek, sonuçta davalı şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına ödenmiş olan 262.223,90.-TL tutarın taraflarınca dosyaya yatırılan 03/07/2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte istirdatına, davalı tarafın işbu icra takibini açarken haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle davalı şirket hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti'den alacaklı olduğunu iddia ettiğini, davacının bu iddiasının gerçeği yansıtmamakla birlikte ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin bu davanın tarafı olmadığını, ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti ile davacı arasındaki herhangi bir ticari faaliyetin de bu işbu davanın konusu olmadığını, davacının dava dilekçesinde bu iddiaya yer verme nedeninin anlaşılamadığını, müvekkili şirket ile ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti ünvanları benzer şirketler olsa da faaliyet alanları ve işletmelerinin tamamen birbirinden ayrı şirketler olduğunu, davacının aleyhine başlatılmış olan ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla 2019 yılında başlatıldığını usulüne uygun tebliğlere rağmen bugüne dek herhangi bir davaya yahut itiraza konu edilmediğini, davacı borçlunun ikame etmiş olduğu davanın hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırılık teşkil ettiğini, zira borcu olmadığını iddia eden şirketin takibin devam ettiği 4 yıl boyunca herhangi bir eylemde bulunmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin yakıt alımından kaynaklı olup, davacı-borçlunun davalıdan kambiyo senedinin tanzim edildiği yıl yaklaşık 25.000 (yirmi beş bin) litre yakıt aldığını, buna karşılık davacı-borçlunun müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkilinin davacı borçludan borcun ödenmesini istediğinde davacı boçlu tarafından davaya konu bonolar tanzim edilerek müvekkiline teslim edildiğini, bundan sonraki süreçte de davacı-borçlunun müvekkiline senet borcunu ödemeyince aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, tarafların ... ilçesinde faaliyet gösteren tanınan tacirler olması nedeniyle borcun ödenmesi için birçok tacir, esnaf ve tarafların ortak tanıdıkları aracı olmuş birçok görüşme gerçekleştirildiğini, davacı şirket yetkilisinin yapılan görüşmelerde borcun varlığını kabul etse de ödemeye yanaşmadığını, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarına dayandığını ve senetin bu ticari defterlere kaydının zorunlu olduğunu iddia ettiğini, ancak bilindiği ve Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere bonoların ticari deftere kaydının zorunlu olmadığını, kambiyo senedi ilişkisinin mücerret bir borç ilişkisi olup tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili lehine İİK m.72 uyarınca tazminata hükmedilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddi ile, İİK m.72/4 uyarınca, müvekkilinin alacağının geciktirilmesi sebebiyle davacı borçlunun alacağın %20’sinden aşağıda olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dava; davalı tarafça, davacı aleyhine.... İcra Müdürlüğü'nün ...takip sayılı dosyası ile kambiyo senedine dayalı icra takibi yapıldığı, davacının bu takibe konu edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit talebine ilişkin olduğunu, davanın kambiyo senedine dayalı menfi tespit ve istirdat davası olup, dava konusu senetlerde davacı keşidecinin, davalının ise lehtar durumunda olduğunu, senet borcunu ödediğini iddia eden davacının, bu yöndeki iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini, takip konusu bono olup kambiyo senedi vasfında olduğu, dolayısıyla sebepten mücerret ve kayıtsız şartsız borç ikrarını içerdiği, senet nedeniyle borçlu olmadığını ya da borcunu ödediğini iddia eden tarafın yani davacının dava konusu bono nedeniyle borçlu olmadığını, yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, her ne kadar davacı tarafın, takip ve dava konusu edilen senetlerin "harfiyat işi yapılarak" ödendiğini, hatta harfiyat işi bedelinin senet borcundan fazla olması nedeni ile davalı taraftan alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de, senette alacaklı görünün davalı şirket ile harfiyat işinin yapıldığı iddia edilen şirketin birbirinden ayrı şirketler olduğunun anlaşıldığını, her iki şirketin yetkilisinin aynı kişi olması bu durumu değiştirmeyeceğini, davacı tarafından dava dışı ... Hafriyat İnşaat Taah. Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne açılmış bir alacak davası da bulunmadığını, davalı tarafın cevap dilekçesi ile, dava konusu senetlerin yakıt alımından kaynaklı olduğunu iddia ettiği, davalı şirketinde petrol işi ile iştigal ettiği, ancak dava dışı ... Hafriyat İnşaat Taah. Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne davacı tarafça harfiyat hizmeti verilmiş olmasının dava konu senetlerin bu hizmet ile davacı tarafça ödendiğinin ispatlanamadığını, mali müşavir bilirkişinin hazırlamış olduğu rapora göre de, dava konusu edilen senetlerin taraf defterlerinde kayıtlı olmadığının anlaşıldığını, ispat yükü kendisinde olan davacının taraflar arasında yapılan "harfiyat hizmet ilişkisine" dayalı olarak senedin verildiğini yazılı bir delille ispat edemediği ayrıca davacı tarafça yemin deliline dayanılmadığından, yemin teklif etme hakkı davacı tarafa hatırlatılamadığını, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davalı şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası aracılığıyla müvekkili şirket aleyhine icra takibi açılarak, söz konusu icra dosyasından müvekkilinin araçlarına haciz konulduğunu, davalı şirketin müvekkili şirket aleyhine açmış bulunduğu işbu icra takibinin haksız ve kötü niyetli olup, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, aksine müvekkili şirketin davalı şirket sahibinin aynı şekilde sahibi bulunduğu ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacağı bulunduğunu, zira davalı şirket sahibinin sahibi bulunduğu ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti. müvekkili şirketin hafriyat döküm sahasına 176 sefer hafriyat dökümü yaptığını ve bugünkü şartlarda bir seferlik kamyon hafriyat dökümünün 1.250,00TL olduğunu, bu anlamda müvekkili şirketin davalı şirket sahibinin yine sahibi bulunduğu ... Hafriyat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Pazarlama Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden toplamda 220.000,00TL alacağı bulunduğunu, işbu hafriyat dökümlerinin ..., .... ve ...'nun oğlu ...'nun bilgisi dahilinde gerçekleştirildiğini ve yine işbu hususlara ...ve ... Hafriyat'tan ...'ün de şahit olduğunu, davalı şirket tarafından ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası aracılığıyla müvekkili şirket aleyhine açılmış olan icra takibine ilişkin müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmadığını, bilirkişinin davalı ticari defterlerinin kanuna göre eksik tutulduğu, usulüne uygun tutulmadığı yönündeki tespitinin yerinde olduğunu, kanuna uygun olmayan, kanuna göre eksik ve usulüne uygun tutulmayan ticari defterlerin delil olarak kullanılmasının mümkün olmadığını, delil olarak kabul edilemeyen ticari defterlere dayanılarak borç da çıkarılamayacağını, davalı tarafın senedin veriliş sebebini talil ettiğini, senetler incelendiğinde "nakden" yazdığını, davalı tarafın mazot verdikleri yönünde beyanda bulunduklarını, davalı tarafın kanuna göre eksik olmayan ve usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterler ile müvekkili firmaya mazot verdiğini ispat edemediğini, bu sebepten açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, her ne kadar bilirkişi tarafından usule uygun tutulmayan ticari defterler kaale alınarak 84.956,40.-TL tutarında bir borç çıkarılmış ise de, bunun kabul edilemeyeceğini, zira davalının ticari defterleri bilirkişinin de tespit ettiği gibi kanuna göre eksik tutulduğu kanuna göre delil olamayacağından buna dayalı olarak borç çıkarılamayacağını, kaldı ki hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere davaya konu senetlerin; 15.000,00 TL. miktarlı 02/01/2017 tanzim tarihli, 02/06/2017 vade tarihli senet, 15.000,00 TL. miktarlı 02/01/2017 tanzim tarihli, 03/05/2017 vade tarihli senet, 15.000,00 TL. miktarlı 02/01/2017 tanzim tarihli, 03/08/2017 vade tarihli senet, 15.000,00 TL. miktarlı 02/01/2017 tanzim tarihli, 05/09/2017 vade tarihli senet ve 40.000,00 TL. miktarlı 02/01/2017 tanzim tarihli, 03/07/2017 vade tarihli senet şeklinde olduğunu, senetlerin tanzim tarihine bakıldığında 02/01/2017 tanzim tarihli senetler olduğunun görüldüğünü, 02/01/2017 tanzim tarihli olan delil olarak sayılamayacak ticari defterlerde de herhangi bir alacak kaydına rastlanılmadığını, yine kaldı ki ortada mahkemeye sunulmuş bulunan herhangi bir fatura da bulunmadığını, müvekkilinin mazotları teslim aldığına dair herhangi bir teslim fişi de davalı tarafından dosyaya sunulamadığını, bu yönlerden de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafın menfi tespit davasındaki cevap dilekçesinde müvekkili tarafından yakıt alımı nedeniyle icra takibine konu senetlerin kendilerine verildiği yönünde savunma yaptığını, ancak ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası içerisinde bulunan senetler incelendiğinde senetlerde "NAKDEN" yazmakta olduğu görülmekte olup, bu anlamda davalı taraf senetlerin veriliş sebebini talil etmiş yani değiştirmiş bulunduğunu, davalı tarafın senetlerde yazdığı üzere nakden olmadığı, malen olduğu yönünde değişikliğe gittiğini, yakıt alımı sebebiyle senetlerin kendilerine verildiği yönünde savunma yaptığını, senetlerin veriliş nedenini talil etmiş olduklarından, yani senetlerin veriliş sebebini değiştirmiş olduklarından ispat yükünün davalı tarafa düştüğünü, davalı tarafın ispat yükümlülüğü altında olduğunu, ayrıca yine davalı taraf senedin veriliş sebebini değiştirmiş olduğundan, yani borç olarak verilme değil de, yakıt alımı sebebiyle senetlerin kendilerine verildiği yönünde savunma yapmış olduklarından, müvekkilinin borçlu olduğunu ancak yazılı delil ile ispatlamaları söz konusu olup, davalı tarafın iddiasını yazılı delil ile ispatlama yükümlülüğü altına girdiğini, buna karşın dosya incelendiğinde görülmektedir ki; bu hususta davalının dosyaya sunmuş olduğu herhangi bir yazılı delil de bulunmadığını, bu sebepten dolayı da davalı tarafın herhangi bir yazılı delil sunamamış olması sebebiyle davanın kabulü gerekmekte iken, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasının yerinde olmadığını, senedin davalı tarafça talil edilmiş olması sebebiyle ispat yükümlülüğü kendisine geçen davalı tarafın işbu ispat yükümlülüğünü ancak yazılı delil ile kanıtlayabilmesi söz konusu olup, davalı tarafın iddialarını tanık delili ile kanıtlayabilmesinin hukuken mümkün olmadığını, kaldı ki davalı tarafın tanık dinletme talebine muvafakatleri de olmadığını, davalı tarafın kanuna göre eksik olmayan ve usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterler ile müvekkili firmaya mazot verdiğini ispat edemediğini ve ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, kambiyo senedinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik menfi tespit/istirdat talebine ilişkindir.
Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, icra takibine konu kambiyo senedinden kaynaklı borcun ödendiği ileri sürülüğünden ispat yükünün davacı borçluda olduğuna, borcun ödendiğinin usulünce ispatlanamadığına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2025 tarih, ... Esas ...Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi.30/04/2026
...
Başkan...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.