Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-86 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 19-04/32-13
Karar Tarihi : 17.01.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Mehmet AYAN,
Ahmet ALGAN Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B.RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Abdullah ATEŞ, Esma AKSU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Aisin Seiki Co.,
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Baran BAŞ,
Av. Umut BAKANOĞULLARI ve Burcu CAN
Yıldız Mah. Çitlenbik Sokak No:12 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: DENSO Corporation ile Aisin Seiki Co., Ltd. arasında bir
ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.12.2018 tarih ve 9066 sayı ile
giren ve eksiklikleri en son 09.01.2019 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine
düzenlenen 11.01.2019 tarih ve 2018-1-86/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, söz konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
(4) İlgili başvuru; DENSO Corporation (DENSO) ile Aisin Seiki Co., Ltd. (Aisin) arasında
bir ortak girişim kurulmasına ilişkindir. Bildirim konusu işlemin temelini 27.08.2018
tarihinde tarafların yönetim kurulları tarafından onaylanan mutabakat anlaşması ile
07.12.2018 tarihinde imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi oluşturmaktadır.
(5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ortak
girişim; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir
ortak girişim oluşturulması” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu çerçevede bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında devralma sayılabilmesi için ortak kontrol
altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak
ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
(6) Taraflar, ortak girişimdeki hisse oranlarını %(…..) - %(…..) olarak planlamaktadır.
Tarafların her biri ortak girişimin toplam altı direktöründen üçünü ve bir temsilci
direktör ile bir şirket denetçisini atama hakkına sahip olacaktır. Ortak girişimin
faaliyetleri veya mali durumuna ilişkin önemli değişiklikler içeren kararların
alınmasında, her bir tarafça birer üyenin atandığı iki kişiden oluşan idari komite
üyelerinin tamamının olumlu oyu aranmaktadır. Dolayısıyla, kurulması planlanan
ortak girişimin kurucuların ortak kontrolünde olduğu kanaatine varılmıştır.
(7) Planlanan işlem sonrası faaliyetlere ilişkin bir süre sınırı öngörülmediğinden ortak
girişimin belirsiz süreli olarak kurulacağı ve faaliyetlerini herhangi bir süre sınırı
19-04/32-13
2 / 3
olmaksızın sürdürmesinin amaçlandığı görülmektedir. Ayrıca işlem sonucu kurulacak
olan ortak girişim, faaliyetlerini kalıcı olarak yerine getirmek için tüm kaynaklara sahip
olacaktır. Ortak girişimin bağımsızlığının sağlanabilmesi için yeterli başlangıç
sermayesi olarak ana şirketler yaklaşık (…..) Euro (yaklaşık (…..) TL1) para transferi
yapma hususunda anlaşmaya varmıştır. Ayrıca Hissedarlar Sözleşmesi’nin 9-13.
maddeleri uyarınca ana teşebbüsler ortak girişime ürünlerin geliştirilmesi,
pazarlanması ve satışı için ihtiyaç duyacağı tüm varlıkları, teknolojiyi, fikri mülkiyet
haklarını ve personeli sağlayacaktır. Ortak girişimin faaliyetleri (…..) içerecektir. Ortak
girişim, söz konusu faaliyeti yürütmek adına kilit bileşenleri ana şirketlerden temin
edecek olsa da bu şirketlerden girdileri alırken ticari hususlarda her bir tarafın
bağımsız karar vermesine imkan tanıyacak şekilde ilişki kuracaktır. Ayrıca ortak
girişim, (…..) olacaktır. Bununla birlikte (…..) yürütecektir. Son olarak ortak girişim,
(…..) sahip olacaktır. Bu bağlamda işlem kapsamında tam işlevsel bir ortak girişim
kurulacağı tespit edilmiştir.
(8) Netice itibarıyla, kurulacak ortak girişim tarafların ortak kontrolünde, bağımsız bir
iktisadi varlık niteliğinde olacağından, bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden,
tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasındaki eşiklerin
aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır.
(9) Ana teşebbüslerden Japonya merkezli ve herhangi bir hissedarı tarafından kontrol
edilmeyen DENSO’nun en büyük hissedarlarının arasında Toyota Motor Corporation
ve The Master Trust Bank of Japan, Ltd. bulunmaktadır. Küresel çapta otomobil
üreticileri için gelişmiş otomotiv parça ve bileşenleri, otomotiv ürünü olmayan tüketici
ürünleri ve endüstriyel ürünler üreten DENSO’nun iş kolları şöyle sayılmıştır:
i) motor kontrol sistemleri, hibrit ve elektrikli arabalar için sürüş sistemleri,
güç kaynağı ve marş sistemi parçaları,
ii) arabalar, otobüsler ve kamyonlar için klima sistemleri, hava temizleyiciler
ve soğutucular,
iii) araçların bilgi ve güvenliğine yönelik ürün ve hizmetler,
iv) elektronikler, sensörler ve motor kontrol bilgisayarları,
v) cam sileceği sistemleri, hidrolik direksiyon ve soğutucu fanlar gibi küçük
motorlar,
vi) endüstriyel robotlar ve su ısıtıcıları gibi otomotiv ürünü olmayan tüketici
ürünleri.
(10) Türkiye’de Denso Otomotiv Parçaları San. A.Ş. unvanlı bir iştiraki bulunan DENSO,
ülkemizdeki cirosunu araba klima sistemleri, motor soğutma modülleri, silecekler ve
yakıt depolarının orijinal ekipman üreticilerine satılmasından elde etmiştir.
(11) Merkezi Japonya’da yer alan ve herhangi bir hissedarı tarafından kontrol edilmeyen
diğer ana teşebbüs AISIN’in en büyük hissedarları arasında Toyota Motor
Corporation, DENSO Corporation ve Japan Trustee Services Bank, Ltd.
bulunmaktadır. AISIN’in otomotiv parçaları ile yaşam stili ve enerji olmak üzere iki ana
iş kolu mevcuttur. AISIN, otomotiv parçaları iş kollarında şanzıman ve motor
bileşenleri, şasi ve araç güvenlik sistemleri, otomobil gövde parçaları ve otomobiller
için bilgi ve iletişim teknolojileri tasarlamakta, üretmekte ve satmaktadır. Yaşam stili
ve enerji iş kolunda ise yatak, dikiş makinesi, ses ekipmanı ve diğer ürünleri
sunmaktadır. Türkiye’de Aisin Otomotiv Parçaları San. ve TİC. A.Ş. (AISIN
1 25.12.2018 tarihi itibarıyla geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru (1 Euro =
6,04 TL) esas alınmıştır.
19-04/32-13
3 / 3
OTOMOTİV) unvanlı bir iştiraki bulunan AISIN, ülkemizdeki cirosunu kapı çerçevesi,
dış tutacaklar, kapı kilitleri, kapı kenar koruyucuları ve çarpışma braketinden elde
etmiştir. AISIN OTOMOTİV, ürettiği ürünleri Aisin Europe S.A.’ya (AISIN EUROPE)
tedarik etmekte ve AISIN EUROPE da söz konusu ürünleri Türkiye’deki müşterilere
satmaktadır.
(12) Bildirim konusu işlem ile (…..) alanlarında faaliyet gösterecek bir ortak girişim
kurulacaktır.
(13) Ana teşebbüslerin Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ya da dikey bir örtüşme söz
konusu değildir. Ortak girişim, ana teşebbüsler ile aynı ürün pazarlarında faaliyet
göstermeyeceğinden taraflar ile ortak girişim arasında Türkiye pazarında herhangi bir
yatay örtüşme oluşmayacaktır. Diğer yandan, DENSO ve AISIN, ortak girişim
tarafından geliştirilecek (…..) bileşenlerini tedarik edeceğinden taraflar arsında
küresel anlamada bir dikey ilişki söz konusu olacaktır. Ancak DENSO ve AISIN’in
Türkiye’de (…..) bileşenlerine ilişkin satışı bulunmadığından Türkiye pazarında
herhangi bir dikey ilişki ortaya çıkmamaktadır. Son olarak, Ar-Ge faaliyetlerinin küresel
bir üretim imkanları eğrisi etrafında geliştiğinden “(…..) sistemleri pazarı” etkilenen
pazar olarak tanımlanabilecekse de (…..) gibi pek çok şirketin bu pazara yönelik
faaliyetleri olmasından dolayı işlem açısından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında rekabetçi bir endişe doğmayacaktır.
(14) Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının
veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
H.SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy