Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-206 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-01/2-1
Karar Tarihi : 3.1.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,
Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : K. Oğuz KARAKOÇ, Mehmet ÖZDEN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Deutsche Bahn AG
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK
Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşiktaş/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Deutsche Bahn AG
Potsdamer Platz 2 D-10785 Berlin/ALMANYA
- Fernandez Ailesi
C/. Musgo, 1 Urb. La Florida E-28023 Madrid/İSPANYA
E. DOSYA KONUSU: Deutsche Bahn AG (DB) tarafından Transportes
Ferroviarios Especiales SA. (Transportes)’nın %50.09 oranında hissesinin
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.12.2007 tarih, 7990 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 18.12.2007
tarih, 2007-4-206/Öİ-07-KOK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 28.12.2007
tarih, REK.0.08.00.00-120/369 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-01 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu, 40
ancak devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade
edilmiştir.
08-01/2-1
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar 50
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İşlemin tarafları kara, hava, deniz ve demir yolu ile yurt içi ve uluslararası yük
taşımacılığı ve lojistik hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir.
Uluslararası yük nakliyatı, tabi olduğu hukuk rejimi ve gerekli bilgi birikimi
bakımından farklılık arz eden, ancak uluslararası ağı olan şirketler tarafından
sunulan daha nitelikli bir hizmet olduğundan, yurtiçi taşımacılıktan ayrılmaktadır.
Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı (i) yurtiçi nakliye hizmetleri, (ii) uluslararası nakliye
hizmetleri ve (iii)lojistik hizmetleri pazarları şeklinde belirlenmiştir. Anılan
hizmetlerin kendi aralarında alt pazarlara ayrılarak daha dar tanımlı ürün pazarları 60
tespit edilmesi mümkün ise de, dosya konusu işlem bakımından sonucu
etkilemeyeceği anlaşılmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralmaya konu teşebbüslerin faaliyetlerinin Türkiye geneline yönelik olması ve
söz konusu mal ve hizmetlerin pazar şartlarının homojenliği dikkate alınarak, ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
70
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde
Değerlendirme
Bildirim konusu işlem, Transportes’in % 50,09 oranındaki hissesinin DB tarafından
devralınmasını ve böylece teşebbüsün kontrolünün el değiştirmesini sağlayacaktır.
Bu çerçevede, anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” biçiminde tanımlanan bir devralmadır.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında 80
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
%25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş
trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.”
hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Devralan DB’nin Türkiye’de ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı cirosu yaklaşık
(……………) Avro olarak gerçekleşmiş olduğundan, -diğer verilere bakılmaksızın-
anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Bildirime konu devralma işleminin asıl önemi Transportes’in Avrupa’daki
faaliyetlerinden kaynaklanmakta ve doğuracağı etki, Türkiye dışında
gerçekleşmektedir. Tarafların Türkiye’deki örtüşen faaliyetleri önemsiz bir 90
08-01/2-1
3
seviyede olduğundan, işlemin Türkiye’de son derece sınırlı bir etkisi olacaktır.
Ayrıca, tarafların Türkiye’deki pazar paylarının düşük olması, ilgili pazarların
rekabetçi yapıya sahip olması ve bu pazarlara yasal ya da ekonomik giriş
engellerinin bulunmaması da dikkate alınarak, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
anlamında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Bildirime konu işleme ilişkin sözleşmenin taraflara “rekabet etmeme” yükümlülüğü 100
getiren 9. maddesine aşağıda yer verilmiştir:
“Rekabet Etmeme Hükmü
Aksine açıkça bir hüküm olmadıkça, işbu Rekabet Etmeme Hükmündeki taahhütler
Tamamlanma Tarihinden itibaren iki (2) yıllık bir süre boyunca (“Rekabet Yasağı
Bulunan Süreç”) bağlayıcı olacaktır.
Satıcının Sözleşme şartları uyarınca Hisseleri ve ona bağlı işi doğrudan devretmeyi
kabul etmesinin ilave bir karşılığı ve Hisselerin satışının tamamlayıcı bir unsuru
olarak ve ayrıca Transefa Grubunun tam menfaatinin ve itibar ve müşteri ilişkileri
gibi diğer maddi değerlerin tam olarak devrine ilişkin güvence sağlanması
amacıyla; Satıcılar, Alıcı ve Transefa Grubuna (sadece Transefa Grubunun lehine 110
olmak şartı ya da Satıcının önceden yazılı olarak verilmiş izni ile) karşı, kendi adına
veya herhangi bir Şahıs adına, doğrudan veya dolaylı olarak, herhangi bir Şahıs
aracılığıyla:
i) Rekabet Etmeme Süresi boyunca herhangi bir zamanda Transfesa Grubunun
Tamamlanma Tarihinden yirmi dört (24) ay öncesinden bu yana yürüttüğü
faaliyetlerinin Avrupa’daki herhangi bir yerinde Tamamlanma Tarihinde yürütülen
herhangi bir Transfesa Grup faaliyeti ile rekabet edebilecek hiçbir işi yürütmemeyi,
bu tarz işte çalışmamayı, bu tarz işle ilgili olmamayı veya bu işe herhangi bir
şekilde (doğrudan veya dolaylı olarak yönetim faaliyetlerine katılmadan sadece
Finansal yatırım amacıyla hisselere sahip olmak durumları dışında) dâhil olmamayı 120
veya
ii) Rekabet Etmeme Süresi boyunca herhangi bir zamanda, Tamamlanma
Tarihinde veya bu tarihinden 12 ay öncesine kadar olan süre içinde Transefa Grup
alıcısı veya müşterisi olan hiçbir Şahıs ile Transfesa Grup faaliyetleri ile rekabet
edebilecek hizmet ve ürünleri satmak amacıyla temas kurmamayı veya
iii) Rekabet Etmeme Süresi boyunca herhangi bir zamanda, Tamamlanma
Tarihinde veya bu tarihinden 12 ay öncesine kadar olan süre içinde Transefa Grup
alıcısı veya müşterisi olan hiçbir Şâhısa Transfesa Grup faaliyetleri ile rekabet
edebilecek hizmet ve ürünleri satmak amacıyla yaklaşmamayı veya
iv) Rekabet Etmeme Süresi boyunca herhangi bir zamanda: 130
(a) Tamamlama Tarihinde ya da teşebbüs veya teklif sırasında Transfesa Grubun
yöneticisine, müdürüne ya da çalışanına veya satış bölümünde görev alan
08-01/2-1
4
herhangi bir kişiye iş teklifinde bulunmamayı, bu kişiler ile hizmet sözleşmesi
akdetmemeyi veya bu kişileri Transfesa Gruptan ayartmamayı veya
(b) bu tarz bir teklifi veya teşebbüsü başkasına yaptırmamayı veya başkası
tarafından yapılmasını kolaylaştırmamayı veya
(vi) Rekabet Etmeme Süresi boyunca herhangi bir zamanda, Transfesa Gruba
Tamamlama Tarihine kadar olan yirmi dört (24) aylık dönem içinde mal ve/veya
hizmet tedarik etmiş herhangi bir tedarikçi ile temas kurmamayı, bu tedarikçileri
istihdam etmemeyi veya ayartmamayı taahhüt etmektedirler.” 140
Taraflar rekabet etmeme hükümlerini, devralma işleminin zorunlu ve makul bir yan
sınırlaması olacak şekilde düzenlemişlerdir. Rekabet etmeme hükmünün, sadece
taraflar açısından kısıtlayıcı olması, getirilen sınırlamaların işlemle meydana gelen
yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve bu yoğunlaşmanın yürütülebilmesi için gerekli
olması ve orantılılık ilkesine uygun şekilde düzenlenmiş olması nedenleriyle, söz
konusu rekabet etmeme hükmünün “işlemin ayrılmaz yan sınırlaması” olarak
değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 150
4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy