Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-114 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-41/577-145
Karar Tarihi : 28.6.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Levent KUTOĞLU, Esin ÇERÇİOĞLU
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Deutsche Lufthansa AG
Temsilcisi: Av. Ayşe AKTAN 20
Eski Büyükdere Cd. No:22 Park Plaza K:11 34398
Maslak/İstanbul
D- TARAFLAR : - Deutsche Lufthansa AG
Von Gablenz-Straße 2-6 D-50679 Köln ALMANYA
- Swiss International Air Lines Ltd.
P.O. Box CH-4002 Bazel/İSVİÇRE
E- DOSYA KONUSU: Deutsche Lufthansa AG (DL) tarafından Swiss
International Air Lines Ltd (SIAL)’nin bir kısım hissesinin devralınması 30
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 2.6.2005 tarih, 3774 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen
15.6.2005 tarih, 2005-4-114/Öİ-05-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
16.6.2005 tarih, REK.0.08.00.00/177 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-41 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında bulunduğu; bu devralma sonucunda, ilgili ürün pazarında
hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle, talep edilen iznin verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
05-41/577-145
2
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar 50
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların Türkiye'deki faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili pazarlar, "Havayolu
ile tarifeli yolcu taşımacılığı pazarı" ve "Havayolu ile kargo taşımacılığı pazarı"
olarak belirlenmiştir. Ancak, tarafların "Havayolu ile kargo taşımacılığı
pazarı"ndaki toplam ciro ve pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ'de düzenlenen
eşikleri aşmamaktadır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
60
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar, "Almanya ve İsviçre ile
Türkiye arasındaki havayolu hatları" olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu devralma işleminde, DL, SIAL’in hisselerini aşamalı olarak
devralmaktadır. Bu kapsamda, İsviçre yasalarına göre, SIAL’in tüm hisselerini
halka çağrı yoluyla satın alması öngörülen Airtrust AG (Airtrust) unvanlı bir
holding şirketi kurulmuş, bu şirketin %(….)hissesi DL tarafından devralınmıştır.
Bu şirket, DL'nin sağladığı finansman olanaklarını kullanarak tüm hissedarlardan 70
SIAL hisselerini toplayacak, daha sonra iki aşamada gerçekleşecek olan
devralmalar sonucunda, SIAL’in tüm hisselerini elinde bulunduran Airtrust,
tamamıyla Lufthansa kontrolünde bir şirket haline gelecek, dolayısıyla SIAL de
DL kontrolüne geçecektir. Aşağıdaki tabloda, işlemin planlanan aşamaları
görülmektedir:
Tahmini tarih
Devir işlemi aşamaları
Mart 2005
Almea Stiftung ve Airtrust’un Kurulması,
Airtrust’un %(…) hissesinin DL tarafından
devralınması
Mayıs 2005 Halka çağrı yoluyla SIAL Hisselerinin Airtrust tarafından devralınması
(……………………)
Airtrust’un %(… hissesinin DL tarafından
devralınması ve SIAL’in Airtrust’aki hisse
oranının %(…)’e çıkması
(………………………………….) Airtrust tarafından henüz satın alınmayan SIAL hisselerinin alınması
05-41/577-145
3
(………/……….)
DL’nin, Almea Stiftung’tan Airtrust’un geriye
kalan %51 hissesini satın alması ve Almea
Stiftung’un tasfiye edilmesi
Bu kapsamda ilk aşamada, 2005 yılının üçüncü çeyreğinin içinde (Temmuz-
Ağustos), Airtrust’ın %(…)’lik hissesi daha DL tarafından devralınacak ve
böylelikle DL'nin toplam hissesi %(…)’a çıkacaktır. Söz konusu şirketin geri kalan 80
%(…) hissesi ise, İsviçre Hukuku’na göre kurulmuş bir vakıf olan ve SIAL’in
kontrolünde bulunan Almea Stiftung (Vakıf) tarafından kontrol edilecektir.
İşlemin bir sonraki aşamasında, Airtrust’un bütün hisseleri DL tarafından
devralınacak, (……..) veya (………) yılında gerçekleşmesi öngörülen bu işlemle
SIAL’in kontrolü tamamen DL'nin eline geçecektir. Bütün bu uzun ve çok aşamalı
işlemlerin amacı, Vakıf aracılığıyla SIAL'in İsviçre ile ilgili hava trafiği haklarının
muhafaza edilmesi olup, bildirim formunda verilen bilgilere göre Airtrust’un tüm
hisselerinin Lufthansa’ya devredilmesini takiben söz konusu vakıf tasfiye
edilecektir. 90
Yaklaşık (…) yıllık bir süre içinde gerçekleşecek bu aşamalı devralma işleminde
iki farklı kontrol değişikliğinin gerçekleştiği görülmektedir. İlk aşamadaki,
Airtrust’un %(…) hissesinin DL tarafından devralınması işlemi, Airtrust ve
dolayısıyla SIAL üzerinde bir ortak kontrol doğuracağından, ilk bakışta bir ortak
girişim işlemi olarak ortaya çıkmaktadır.
İkinci aşamanın öngörüldüğü şekilde gerçekleşmesi halinde, ortak girişim gibi
görünen SIAL 2007’de tümüyle DL’nin kontrolüne geçecek olduğundan, ortak
girişimin en fazla iki yıllık ömrü olacaktır. Oysa, ortak girişimlerin en temel 100
unsurlarından biri, teşebbüsün uzun soluklu bir ekonomik varlık olarak ortaya
çıkmasıdır. Bu nedenle söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in "Birleşme veya
Devralma Sayılan Haller" başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma
yetkisini veren araçları devralması veya kontrol etmesi” olarak tanımlanan bir
devralma işlemidir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer
alan, “…birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin 110
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgilere göre; DL'nin 2004 yılı Türkiye cirosu (……………)YTL,
ilgili pazarda yer alan uçuş hatlarından Münih-İstanbul hattındaki pazar payı
%(….), Frankfurt-İstanbul hattında %(….)’dır. SIAL’in 2004 yılı Türkiye cirosu
05-41/577-145
4
(…………..) YTL, Zürih-İstanbul hattındaki pazar payı %(…..)’dir. Tarafların 120
faaliyette bulunduğu diğer hatlardaki pazar payları ise, DL'nin Zürih-İstanbul
hattında %(….), SIAL'in Münih-İstanbul hattında %(…..) ve Frankfurt-İstanbul
hattında %(….) olarak belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında, inceleme konusu işlem
neticesinde ciro ve pazar payı yönüyle Tebliğ’de öngörülen eşikler aşılmaktadır.
Bu sebeple işlem, Rekabet Kurulundan izin alınmasını gerektiren bir devralma
işlemidir.
Bununla birlikte, taraflardan birisinin pazar payının yüksek olduğu hatta diğerinin
pazar payı ihmal edilebilir düzeyde olduğundan, devir işleminin gerçekleşmesi
durumunda pazar yapısı ve pazar sıralamasında rekabet şartlarını 130
etkileyebilecek değişimler ortaya çıkmayacaktır.
I- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Deutsche Lufthansa AG
tarafından Swiss International Air Lines Ltd’nin bir kısım hissesinin devralınması
işlemin 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, bununla birlikte
işleminin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve 140
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir
işlem olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy