Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-201 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 10-73/1522-583
Karar Tarihi : 25.11.2010
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Bayram Ali GEÇGİL, Erdem AYGÜN, Mücteba ALTUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Kamu İhale Kurumu
Mevlana Bulvarı ( Konya Yolu ) No:186
06520 Balgat / ANKARA
- Re’sen 20
D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR:
- Aksel Can İnş. Tic. Ltd. Şti.
Kurt İsmail Paşa 7. Sok. Gençkalan Apt. Kat:1 No:2 21100
Ofis-Yenişehir/Diyarbakır
- Arsa İnş. Seracılık Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.
Kıtılbıl Mah. Silvan Bulvarı Dicle Vadi Evleri Villaları 216/2B
Sur/Diyarbakır
- Ensarioğlu İnş. Taah. Tic. A.Ş.
Kıtılbıl Mah. Silvan Bulvarı Dicle Vadi Evleri Villaları 216/2A 30
Sur/Diyarbakır
- Mercan İnşaat Tic. Ltd. Şti.
Cinnah Cad. Pilot Sok. No:11/1-2 Çankaya/Ankara
- Tevfik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
Gevran Cad. Kıta Apt. Kat:1 No:3 Yenişehir/Diyarbakır
- Altındağ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.
Elazığ Yolu 4. km. İntim Hazır Beton Tesisleri 21100
Yenişehir/Diyarbakır
- Odak Group İnş. Ltd. Şti.
Hindibaba 2. Sok. Femşat Apt. 6 Kat:1 No:2 40
Yenişehir/Diyarbakır
- Adnan GÖKALP
Ali Emri Cad. 6. Sok. Azizoğlu Apt. A Blok No:1/3 Diyarbakır
- Ceylan İnş. Tic. A.Ş.
Cinnah Cad. Kuloğlu Sok. No:19/1 Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: “Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servis Binası İnşaatı
Yapımı İşi” (DÜHAS) ihalesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
incelenmesi gerektiği talebi.
10-73/1522-583
2
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan başvuruda özetle, 50
– “Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servis Binası İnşaatı Yapımı İşi” ihalesinde
teklif sunan bazı teşebbüslerin teklif hesap cetvellerinin ve bu cetvellere ait
analizlerin aynı formatta olduğu, benzer teklifler yaptığı ve aynı ihale
dokümanı uyumsuzluklarının bulunduğu,
– İhaleye teklif sunan teşebbüslerden birisinin yapmış olduğu şikâyet
başvurusunda bazı tekliflerin kasıtlı olarak yüksek yapıldığı, bu şekilde
ortalamanın yukarı çıkarılmasının sağlandığı
ifade edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.8.2010 tarih ve 6377 sayı ile intikal
eden başvuru üzerine hazırlanan 24.8.2010 tarih ve 2010-2-201/İİ-10-325.BAG sayılı 60
ilk inceleme raporu 7.9.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-110/425 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 16.9.2010 tarih ve 10-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, dosya
konusu iddialar ile ilgili olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 12.11.2010 tarih ve 2010-2-201/ ÖA-10-
325.BAG sayılı önaraştırma raporu 23.11.2010 tarih, REK.0.06.00.00-110/554 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 10-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; haklarında danışıklı hareket ettikleri
yönünde herhangi bir bulguya ulaşılamaması nedeniyle,
– Aksel Can İnş. Tic. Ltd. Şti., 70
– Arsa İnş. Seracılık Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.,
– Ensarioğlu İnş. Taah. Tic. A.Ş.,
– Mercan İnşaat Tic. Ltd. Şti.,
– Tevfik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,
– Altındağ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.,
– Odak Group İnş. Ltd. Şti.,
– Adnan GÖKALP,
– Ak-ser İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.,
– VBZ İnş. Tic. Ltd. Şti.,
– Ceylan İnş. Tic. A.Ş. 80
hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
Önaraştırma kapsamında DÜHAS yapımı işi ihalesine katılan 14 teşebbüs
incelenmiştir. Bu teşebbüslerin ve önaraştırma kapsamında incelenen diğer
teşebbüslerin faaliyet alanları ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi verilerine göre son
ortaklık yapıları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
90
10-73/1522-583
3
Tablo 1: Hakkında önaraştırma yapılan ve diğer teşebbüslerin ortaklık yapıları
Teşebbüs Adı Son Ortaklık Yapısı Faaliyet alanları1
Aksel Can İnş. Tic. Ltd. Şti.
(Akselcan)
Remzi Can
Nasır Çelik (…..TİCARİ SIR…..)
Arsa İnş. Seracılık
Hayvancılık Tic. Ltd. Şti.
(Arsa)
Cihan Ensarioğlu %99
Mehmet Yasin Baran %1
Müdür M. Yasin Baran
(…..TİCARİ SIR…..)
Ensarioğlu İnş. Taah. Tic.
A.Ş. (Ensarioğlu)
Baha Ensarioğlu %20
Nafiz Ensarioğlu %20
Sait Ensarioğlu %20
Mehmet Galip Ensarioğlu %20
Abdurrezzak Ensarioğlu %20
(…..TİCARİ SIR…..)
Ay-zel İnş. Müh. İnş. Tic.
Ltd. Şti. (Ayzel)
Şahin Güven %50
İzzettin Mescigil %50
Müdür Şenol Kaya
(…..TİCARİ SIR…..)
Mercan İnşaat Tic. Ltd. Şti.
(Mercan)
Nuran Mercan
Mehdin Mercan
Erhan Ceylan
Mesut Ceylan
(…..TİCARİ SIR…..)
Meliy-taş İnş. Tur. San. Tic.
Ltd. Şti. (Meliytaş)
Cengiz Yahşi %50
Murat Bayrak %50
Müdür
Özgür Cihan Güneş
Teknik Müdürler
Cengiz Yahşi-
Murat Bayrak
(…..TİCARİ SIR…..)
Nasibim İnş. San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Nasibim)
Eylül 2009
Mehmet Suat Bilgiç %50
Orhan Yeğen %50
Müdür Mehmet Suat Bilgiç
(…..TİCARİ SIR…..)
Tevfik İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
(Tevfik İnşaat)
Ekim 2009
Ahmet Tevfik Tarhan %88,89
Murat Tarhan %11,11
(…..TİCARİ SIR…..)
Altındağ İnş. Taah. Tic. Ltd.
Şti. (Altındağ)
Nisan 2010
Selahattin Altındağ %77,81
Emre Altındağ %3,35
Nazlıhan Altındağ %18,83
(…..TİCARİ SIR…..)
Odak Group İnş. Ltd. Şti.
(Odak)
Mart 2009
Ali Barutçuoğlu %40
Bekir Sıdık Barutçuoğlu %35
Nezahat Barutçuoğlu %25
(…..TİCARİ SIR…..)
Adnan GÖKALP (AG) Adnan Gökalp (…..TİCARİ SIR…..)
Ak-ser İnş. Tur. San. Tic.
Ltd. Şti. (Akser)
Ekim 2009
Ahmet Kandemir %60
İsmail Kan %40
Müdür Ahmet Kandemir
(…..TİCARİ SIR…..)
1 Faaliyet alanları yazılırken sadece yapılan işler değil, teklif sunulan işler de dahil edilmiştir. Zira
teşebbüslerce, ihalenin kendilerinde kalması halinde ihale konusu işleri yapacaklarına dair taahhütler
idareye verilmektedir.
10-73/1522-583
4
VBZ İnş. Tic. Ltd. Şti. (VBZ)
Mayıs 2009
Rohat Yılmaz %51
Zeki Tutal %45
Mehmet Beşir Yılmaz %4
(…..TİCARİ SIR…..)
Ceylan İnş. Tic. A.Ş.
(Ceylan)
Zeynel Ceylan
Kamil Ceylan
Nezir Ceylan
Rıza Ceylan
Şahin Ceylan
(…..TİCARİ SIR…..)
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya kapsamında teşebbüslerin kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları yapım
işleri ihalelerindeki faaliyetleri incelenmektedir. Bina yapımı, sosyal tesis yapımı veya
kafeterya yapımı gibi muhtelif yapım işlerinin konusunu oluşturduğu ihalelere benzer
nitelikteki teşebbüsler katılabilmektedir. Diğer bir ifadeyle, mevcut dosyada olduğu
gibi hastane yapımı işi ihalesine katılabilen bir teşebbüs, kafeterya yapımı ya da 100
ilköğretim okulu yapımı gibi yapım işlerini de yürütebilmektedir. Ancak, bazı
durumlarda ihalelere katılabilmek için iş deneyimi istenebilmektedir. Bu nedenle,
özellikle büyük yapım işleri için her teşebbüs uygun olmayabilir. Benzer şekilde yol
yapımı gibi kendine özgü yapım işlerine katılamayan ancak bina yapımı faaliyetleri
olan teşebbüsler de bulunabilmektedir. Dosya kapsamında incelenen teşebbüsler için
ise ayrıntılı ilgili ürün pazarının tespitine gerek duyulmamaktadır. Önaraştırma
sürecinde elde edilen bilgiler çerçevesinde, incelenen teşebbüslerin tümü DÜHAS
yapımı işi ihalesine ya da benzer ihalelere katılan teşebbüslerdir. Dolayısıyla tüm
teşebbüsler genel anlamıyla “müteahhitlik hizmetleri” pazarında faaliyet
göstermektedir. Anılan teşebbüslerin katıldığı diğer ihalelere bakıldığında bina 110
yapımı, sosyal tesis yapımı, taşkın koruma yapımı, bakım ve onarım gibi muhtelif
ihale konularının varlığı dikkat çekmektedir. Bu nedenle, mevcut dosya kapsamında
ilgili ürün pazarı “müteahhitlik hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya kapsamında incelenen teşebbüslerin merkezlerinin çoğu Diyarbakır’dadır.
Ancak, incelenen teşebbüsler arasında Ankara merkezli teşebbüsler de
bulunmaktadır. Görüldüğü üzere, Ankara’da mukim bir teşebbüsün Diyarbakır’daki bir
ihaleye katılması mümkün olabilmektedir. Diyarbakır’da incelenen teşebbüslerin
katıldığı diğer ihalelere bakıldığında, Mersin ve Adana gibi diğer illerde yapılan
ihalelerin de bulunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim yapım işleri ihalelerinde genel olarak 120
Türkiye’nin her yerindeki teşebbüsler bulundukları il dışındaki ihalelere
katılabilmektedir. Bu nedenle, kesin bir coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek
olmasa da dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. İlgili İhale ve Değerlendirme
I.3.1. İlgili İhale
Dosya konusu ihale “Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servis Binası İnşaatı Yapımı
İşi” ihalesidir. İhale 1 Nisan 2010 tarihinde yapılmış ve 14 istekli teklif sunmuştur.
İhalenin yaklaşık maliyeti (…..) TL’dir. İhalede teklif sunan istekliler ve teklifleri ise
aşağıdaki gibidir:
130
10-73/1522-583
5
Tablo 2: DÜHAS ihalesine katılan teşebbüsler ve teklifleri
İstekli Teklif (TL)
Akselcan İnş. Tic. Ltd. Şti. (Akselcan) (…..)
Arsa İnş. Seracılık Hayvancılık Tic. Ltd. Şti. (Arsa) (…..)
Ensarioğlu İnş. Taah. Tic. A.Ş. (Ensarioğlu) (…..)
Ay-zel İnş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. (Ayzel) (…..)
Mercan İnşaat Tic. Ltd. Şti. (Mercan) (…..)
Meliy-taş İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. (Meliytaş) (…..)
Nasibim İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Nasibim) (…..)
Tevfik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (Tevfik İnşaat) (…..)
Altındağ İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. (Altındağ) (…..)
Odak Group İnş. Ltd. Şti. (Odak) (…..)
Adnan GÖKALP (AG) (…..)
Ak-ser İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. (Akser) (…..)
VBZ İnş. Tic. Ltd. Şti. (VBZ) (…..)
Ceylan İnş. Tic. A.Ş. (Ceylan) (…..)
I.3.2. Değerlendirme
Önaraştırma kapsamında raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde; Mercan,
Ceylan, Altındağ, Akselcan, AG, Odak, Arsa ve Ensarioğlu hakkında ihalelerde
danışıklı teklif sunulduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmamıştır. Ancak, yerinde
inceleme yapılamayan Arsa ve Ensarioğlu’nun aynı adresi kullandıkları tespit
edilmiştir. Yerinde inceleme yapılamayan bu teşebbüsler için sadece aynı adresi
kullanıyor olmalarının danışıklı teklif sunduklarının tespitinde yeterli olmadığı
kanaatine varılmıştır. 140
Hakkında önaraştırma yapılan teşebbüslerden Tevfik İnşaat’ta, yaklaşık 200’e yakın
diğer teşebbüsün muhtelif ihale evrakı bulunmuştur. Bulunan bu evrak içinde teklif
mektubu taslakları, şikâyet başvurusu taslakları ve dış zarflar bulunmaktadır. Tevfik
İnşaat’ta çalışan bir kişinin bilgisayarında bulunan bu dokümanların içeriğinden
teşebbüsün sahibinin bilgisi olmadığı kanaatine varılmıştır. Nitekim teşebbüs sahibi,
teklif bedelleri boş olarak hazırlanan ihale dosya taslaklarının bir çalışan tarafından
ilgili şirketlere danışmanlık hizmeti olarak hazırlandığını belirtmiştir. Ayrıca, bu
taslakların Tevfik İnşaat’tan bağımsız olarak hazırlandığı ve taslakların ait olduğu
ihalelere Tevfik İnşaat’ın girmediği teşebbüs sahibi tarafından belirtilmiştir. Yerinde
incelemede elde edilen bilgiler çerçevesinde, Tevfik İnşaat’ta bulunan diğer 150
teşebbüslere ait ihale dosya taslaklarının, Tevfik İnşaat’tan bağımsız olarak teşebbüs
çalışanı tarafından hazırlandığı anlaşılmıştır. Zira Tevfik İnşaat’ın da katılmış olduğu
herhangi bir ihaleye ilişkin başka teşebbüslere ait taslağa ulaşılamadığı gibi teşebbüs
sahibinin bulunan ihale dosyalarının içeriğinden habersiz olduğu raportörlerce tespit
edilmiştir. Bu nedenle, Tevfik İnşaat’ın rakip teşebbüslerle danışıklı teklif verdiğine
dair yeterli delil olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara
yönelik olarak;
1- Aksel Can İnş. Tic. Ltd. Şti., Arsa İnş. Seracılık Hayvancılık Tic. Ltd. Şti., 160
Ensarioğlu İnş. Taah. Tic. A.Ş., Mercan İnşaat Tic. Ltd. Şti., Altındağ İnş. Taah.
Tic. Ltd. Şti., Odak Group İnş. Ltd. Şti., Adnan GÖKALP ve Ceylan İnş. Tic. A.Ş.
10-73/1522-583
6
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile,
2- Tevfik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
10-73/1522-583
2
(25.11.2010 tarihli ve 10-73/1522-583 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurumumuz kayıtlarına 12.8.2010 tarih ve 6377 sayı ile giren Kamu İhale
Kurumu tarafından yapılan bildirimde, "Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servis
Binası İnşaatı Yapımı İşi" ihalesinde teklif sunan bazı teşebbüslerin teklif hesap
cetvellerinin ve bu cetvellere ait analizlerin aynı formatta olduğu, benzer teklifler
yaptığı ve aynı ihale dokümanı uyumsuzluklarının bulunduğu ve yine İhaleye teklif
sunan teşebbüslerden birisinin yapmış olduğu şikâyet başvurusunda bazı tekliflerin
kasıtlı olarak yüksek yapıldığı, bu şekilde ortalamanın yukarı çıkarılmasının
sağlandığı’’ ifade edilmiş, 4054 sayılı Kanun'un 4.maddesi kapsamında incelenmesi
gerektiği yolundaki bu iddia üzerine hazırlanan 24.8.2010 tarih ve 2010-2-201/İİ-10-
325.BAG sayılı ilk inceleme raporu 7.9.2010 tarih ve REK.0.06.00.00-110/425 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 16.9.2010 tarih ve 10-59 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek, dosya konusu iddialar ile ilgili olarak önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
Önaraştırma aşamasında hakkında inceleme yapılan gerçek ve tüzel
kişilerin işyerlerinde, yerinde inceleme yapılmış bunlardan Tevfik İnş. San. Tic. Ltd.
Şti.nde değişik teşebbüslerin ihalelere ilişkin, pek çoğunda teklif bedeli bulunmayan
(teklif bedelleri boş bırakılmış) ihale dosyaları taslakları elde edilmiştir.Her ne
kadar, söz konusu taslakların teşebbüs çalışanı (…..TİCARİ SIR…..) tarafından bu
taslakların sahibi teşebbüslere bir tür danışmanlık hizmeti olarak ve Tevfik İnşaat'tan
bağımsız bir şekilde hazırlandığı ve bağımsız bir hizmet olarak gerçekleştirildiği;
ayrıca söz konusu tekliflerin ilgili olduğu ihalelerin hiçbirisine de Tevfik İnşaat'ın
katılmadığı teşebbüs sahibi (…..TİCARİ SIR…..) tarafından ifade edilmişse de, aynı
piyasada rakip konumunda bulunan şirketlere ait ihale dosyaları taslakları bulunması
, firma elemanının aynı piyasadaki rakiplere danışmanlık yaptığı şeklindeki bir
savunma ile izah edilemez. Kaldı ki, hiçbir işveren kendi bünyesindeki bulunan ve
aylıklarını ödediği bir elemanının aynı piyasadaki rakip firmalara danışmanlık
yaptığını söylemesi hayatın olağan akışına aykırıdır.
Öte yandan, 4054 Sayılı Yasa’ya göre kurula yapılan başvuruların bir
önaraştırmaya tabi tutulması ve bunun sonucuna göre ileri sürülen iddiaların ciddi ve
yeterli bulması durumunda soruşturma açılması zorunludur.
Açıklanan nedenlerle, 4054 Sayılı Kanun çerçevesinde bir ihlal oluşturup
oluşturmadığının tespiti, Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servis Binası İnşaatı
Yapımı İşi" ihalesinde teklif sunan bazı teşebbüslerin teklif hesap cetvellerinin ve bu
cetvellere ait analizlerin aynı formatta olduğu, benzer teklifler yaptığı ve aynı ihale
dokümanı uyumsuzluklarının bulunduğu, bazı tekliflerin kasıtlı olarak yüksek
yapıldığı, bu şekilde ortalamanın yukarı çıkarılmasının sağlandığı’’ konularında, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılarak derinlemesine inceleme yapılması görüşünde olduğumuzdan Rekabet
Kurulu’nun 25.11.2010 tarihli ve 10-73/1522-583 sayılı Kararı’na katılamıyoruz.
10-73/1522-583
3
Doç.Dr.Cevdet İlhan GÜNAY Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy