Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-019 (Devralma) Karar Sayısı : 23-20/385-133 Karar Tarihi : 05.05.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Hakan Deniz KARAKOÇ, Abdulsamed TÜRLÜ, Selahattin Burak EKEN, Ayşenur TÜRK KÖROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Platinum Equity Group Temsilcileri: Av. Sinan DİNİZ, Av. Esen ERGÜL, Av. Celal Duruhan AYDINLI Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2 34335 Akatlar-Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Diversey Holdings Ltd’nin tek kontrolünün Olympus Water Holdings IV, LP aracılığıyla Platinum Equity Group tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 27.03.2023 tarih ve 36886 sayılı yazı ile intikal eden ve eksiklikleri 14.04.2023 tarih ve 37670 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 28.04.2023 tarih ve 2023-3-019/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Diversey Holdings Ltd.in (DIVERSEY) tek kontrolünün Platinum Equity Group (PEG) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Taraflar arasında 08.03.2023 tarihinde imzalanan Birleşme Anlaşması uyarınca PEG, DIVERSEY’in tek kontrolünü elinde bulunduracaktır. İşlem sonrasında, PEG, DIVERSEY'in sermayesine hak veya erişim sağlayan tüm araçların dolaylı olarak %(…..)'ine sahip olurken, hisselerin %(…..)'i Bain Capital tarafından yönetilen fonlar tarafından muhafaza edilecektir. (6) Bildirime konu işlem sonrasında, PEG dışında herhangi bir hissedar (Bain Capital tarafından yönetilen fonlar da dâhil olmak üzere) negatif kontrol sağlayan veya başka şekilde herhangi bir ilişkili hakka sahip olmayacaktır. Bu bilgiler doğrultusunda işlem neticesinde PEG’in, DIVERSEY üzerinde tek kontrole sahip olacağı, bildirim konusu işlemin kontrolde kalıcı değişiklik oluşturduğu ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmaktadır. Ciro bilgileri incelendiğinde işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülmüş olan eşikleri aştığı tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmaktadır. (7) İşlemin devralan tarafı olan PEG’in uluslararası faaliyetleri; müşterilerine, bilgi teknolojileri, telekomünikasyon, lojistik, metal hizmetleri, imalat ve dağıtım gibi çeşitli
23-20/385-133 2/6 iş kollarında hizmet sağlayan şirketlerin birleşme, devralma ve yönetimlerinde uzmanlaşmadır. PEG’in portföy şirketleri içerisinde yer alan ve Türkiye’de faaliyet gösteren 18 farklı teşebbüs bulunmaktadır. PEG’in Türkiye’de faaliyet gösteren portföy şirketleri ve faaliyet alanlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo-1: PEG’in Türkiye’de Faaliyet Gösteren Portföy Şirketleri ve Faaliyet Alanları Teşebbüs Faaliyet Alanı (…..) Özel markalı bisküvi imal eden Avrupalı bir üreticidir. (…..) Halkla ilişkiler ve pazarlama iletişimi profesyonellerine yazılım ve hizmet sağlamaktadır. (…..) Golf arabası ve diğer küçük araçlar alanında faaliyet göstermektedir. (…..) Dünyanın önde gelen içerik prodüksiyon stüdyolarına, prodüksiyon sonrası hizmet sağlamaktadır. (…..) Özellikle uzay ve savunma, telekomünikasyon, elektronik, endüstriyel ve yarı iletken maddeler pazarlarında kullanılan yeni veya kullanılmış elektronik test ve ölçüm ekipmanlarının kiralanması ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. (…..) Küresel perakendecilerin yanı sıra kendi markaları için de üretim yapan bir iç giyim ve mayo tasarımcısı ve üreticisidir. (…..) Plastik endüstrisi için enjeksiyon kalıplama makinelerinin tasarımı, üretimi ve tedariki alanında faaliyet göstermektedir. Husky'nin sunduğu ürün ve hizmetler genel olarak; enjeksiyon kalıplama sistemleri, makineleri, sıcak yolluk ve kontrol sistemleri, kalıplar ve satış sonrası hizmetler olarak sayılabilecektir. (…..) Bilişim teknolosijinin dağıtımı, bulut çözümleri ve e-ticaret tedarik zinciri hizmetlerine odaklanmış küresel bir teknoloji şirketidir. (…..) Yüksek sıcaklık refrakter çözümleri ve hizmetleri sunan küresel bir tedarikçidir. Şirketin, Türkiye'deki faaliyetleri ağırlıklı olarak asit monolitikler, asit tuğlalar ve bazik tuğlalarla sınırlıdır. (…..) Tekstil kumaşları ve iplik üretiminde faaliyet gösteren çok kapsamlı bir üreticidir. (…..) McGraw Hill, eğitim içeriği ve dijital platformlarda küresel pazarda önemli bir teşebbüstür. Şirket, 250.000 civarında yükseköğretim eğitmeni, 12.700'den fazla K-12 okul bölgesi ve çok çeşitli akademik kurumlar, profesyoneller ve şirketlerin sınıflarındaki öğrencilere hem özelleştirilmiş içerik hem de dijital öğrenme araçları sunmaktadır. (…..) Lider bir küresel havacılık ve savunma tedarik zinciri hizmet sağlayıcısıdır. (…..) Yaşamsal koruma çözümleri ve sıcaklık kontrollü sağlık hizmetleri tedarik zinciri çözümleri sunan küresel bir üreticidir. (…..) Plastik ve tel köpek kulübeleri, köpek evleri, oyuncaklar, yiyecek saklama, yatak takımları, ödül mamaları ve çiğneme ürünleri ile evcil hayvanlarla ilgili diğer ürün ve aksesuarları içeren geniş bir ürün yelpazesi üretmekte, tedarik etmekte ve pazarlamaktadır. Solenis UK International Limited (SOLENIS) ABD merkezli olup proses ve su arıtım çözümleri üreten küresel bir özellikli kimyasal şirkettir. SOLENIS’in ürün portföyünde, proses ve fonksiyonel katkılar, su arıtım kimyasalları, izleme ve kontrol sistemi ürünleri bulunmaktadır. (…..) Çeşitli sektörlere ve nihai müşterilere kurumsal baskı, posta ve müşteri iletişim çözümleri sunan, özellikle işlemsel ve doğrudan posta sektörleri için çok çeşitli ekleme, ayırma ve baskı ile ilgili ekipman sağlayan küresel bir teşebbüstür. (…..) Küresel dikiş makinesi ve aksesuarları pazarında küresel pazarda önde gelen bir teşebbüstür. (…..) Uçak parçalarını tedarik eden, onaran, yeniden sertifikalandıran ve yeniden satan ve ticari havayollarına, kargo operatörlerine, uçak kiralayanlara ve havacılık bakım, onarım ve revizyon işletmelerine depolama, bakım, kiralama ve kullanım ömrü sonu hizmetleri sağlayan bir şirkettir. Kaynak: Bildirim Formu
23-20/385-133 3/6 (8) PEG’in Türkiye’de faaliyet gösteren portföy şirketlerinden yalnızca SOLENIS’in faaliyetleri bildirime konu işlem ile ilgili olup, SOLENIS küresel çapta özellikli kimyasal şirketi olup proses ve su arıtma kimyasalları sağlayıcısı olarak faaliyet göstermektedir.1 SOLENIS, Türkiye'de dört temel kategoride faaliyet göstermektedir: Endüstriyel su arıtma: Giriş suyu ile atık su arıtımı kimyasalları, soğutma ve su kazanı uygulamaları için su arıtma kimyasalları, Belediyelere yönelik su arıtma: Atık su arıtım ile içme/kullanma suyu arıtım kimyasalları, Proses kimyasalları: Retansiyon ve drenaj ürünleri, kirlilik kontrolü katkıları, biyositler/tortu önleyiciler, Fonksiyonel kimyasalları: Kuru mukavemet, tutkallama katkıları, yaş mukavemet ve doku spesiyaliteleri. (9) SOLENIS, yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasalları üretmekte ve tedarikini sağlamaktadır. Bununla birlikte SOLENIS ve DIVERSEY arasındaki dağıtım anlaşması çerçevesinde, DIVERSEY, SOLENIS'in yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasallarının dağıtımını yapmaktadır. Buna ek olarak SOLENIS, hâlihazırda yiyecek ve içecek sektöründeki sınırlı sayıdaki eski müşterisine doğrudan ürün tedariki de sağlamaktadır. (10) Devre konu DIVERSEY’in faaliyetlerine bakıldığında ise teşebbüs patentli kimyasalları, dozaj ve hazırlık ekipmanlarını, temizlik makineleri ve hizmetleri ile yardımcı dijital analizlerini bir araya getiren hijyen, enfeksiyon önleme ve temizlik çözümlerinin küresel çapta üreticisi ve tedarikçisidir. DIVERSEY'in yoğunlaştığı alanlar temel olarak kurumsal segment ve yiyecek ve içecek segmenti olmak üzere geniş anlamda iki segmente ayrılmaktadır. DIVERSEY Türkiye'de, Diversey Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (DIVERSEY TÜRKİYE) unvanlı iştiraki aracılığıyla faaliyet göstermekte olup Türkiye’de temel olarak temizlik ve hijyen ürünleri üretimi ve satışı pazarında faaliyeti bulunmaktadır. DIVERSEY’in faaliyetleri, Türkiye’de su arıtım kimyasalları alanında yalnızca yiyecek ve içecek segmentine yönelik olup bu ürünler büyük ölçüde diğer işlem tarafı olan PEG’in iştiraki olan SOLENIS’ten tedarik edilmektedir. Bunun yanı sıra mevcut durumda DIVERSEY de sınırlı miktarda kendi ürünlerinin satışını gerçekleştirmektedir. (11) Dolayısıyla işlem tarafların faaliyet alanları incelendiğinde; yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasallarının üretimi ve tedariki alanında tarafların her ikisinin de faaliyetlerinin bulunması nedeniyle yatay bir örtüşmenin olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasallarının üretimi ve tedariki pazarında taraflar arasında dağıtım anlaşması bulunması bir diğer ifadeyle devre konu DIVERSEY’in, SOLENIS'in yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasallarının dağıtımını yapması nedeniyle dikey bir örtüşmenin de olduğu değerlendirilmektedir. (12) Bu noktada tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü su arıtma kimyasalları pazarına ilişkin bilgi verilmesinin uygun olduğu değerlendirilmektedir. Su arıtımı, endüstriyel kullanım veya bireysel kullanım için suyun daha uygun hale getirilmesi amacıyla, mekanik veya kimyasal süreçler vasıtasıyla sudaki kirliliğinin giderilmesi sürecidir. Endüstriyel sektör, enerji üretimi, çelik, petrol ve gaz, kimyasal işleme, madencilik, petrol rafinerisi, yiyecek ve içecek ile kağıt hamuru, kağıt üretimi gibi çok çeşitli uygulamalarda soğutma, su kazanı ve işleme için su arıtımını gerektirmektedir. Su arıtım kimyasalları, 1 PEG’in, bir kimya şirketi ve proses ve su çözümleri sağlayıcısı olan SOLENIS’in tek kontrolünü devralmasına ilişkin işleme Kurulun 09.09.2021 tarih ve 21-42/623-307 sayılı kararı ile izin verilmiştir.
23-20/385-133 4/6 içme suyu ve banyo suyunun yanı sıra atık su da dahil olmak üzere musluk/şebeke suyu arıtımı için de kullanılmaktadır. Bir su arıtım sistemine kimyasalların katılması, gerekli kalitede su elde etmek amacıyla tasarlanmış olup, aynı zamanda kireçlenme ve paslanma gibi süreçleri önleyerek sistemin genel verimliliğini korumasına katkıda bulunmaktadır. Aksi takdirde bu süreçler, endüstriyel tesislerin operasyonunda sorunlara neden olabilmekte ve sürekli onarım gerektiren hallerde, tesisin faaliyetlerinin durdurulmasına dahi yol açabilmektedir. (13) Su arıtım kimyasalları pazarına ilişkin Kurulun Platinum/Solenis kararında2; su arıtım kimyasalları pazarı, (a) soğutma ve su kazanı, elektrik üretimi, çelik, benzin ve gaz, kimyasal işleme, madencilik, petrol arıtımı, yiyecek ve içecek ile kâğıt ve kâğıt hamuru üretimi dâhil olmak üzere çeşitli sektörler için girdi/atık su arıtımı kimyasalları ve soğutma ve su kazanı uygulamalarına ilişkin kimyasalları içeren endüstriyel su arıtım kimyasalları ve (b) belediyelere yönelik su arıtım kimyasalları olarak ayrılmıştır. (14) Kurulun Solenis/BASF3 kararında ise, su yoğunluklu endüstrilerde özellikli kimyasalların farklı kullanım alanlarını ve hizmet sundukları endüstrileri dikkate alınmış ve özellikle kağıt ve kağıt hamuru endüstrisine kimyasal tedariki sektörüne odaklanılmıştır. Bu çerçevede, söz konusu kimyasallar şu şekilde ayrılmıştır: (i) emtia kimyasallar, (ii) proses kimyasalları, (iii) fonksiyonel kimyasallar, (iv) su arıtma kimyasalları. İlgili işlemin su arıtma kimyasalları ile bir ilişkisi bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, anılan kararda su arıtma kimyasalları bakımından kesin bir tanıma yer verilmemekle birlikte, endüstriyel su arıtımının (i) girdi/atık su arıtımı kimyasalları ile (ii) soğutma ve su kazanı uygulamaları için kimyasallar olarak alt kırılımlara ayrılabileceği değerlendirilmiştir. (15) Kurulun geçmiş kararları da göz önünde bulundurulmuş olup bildirime konu işlem çerçevesinde işlem taraflarının faaliyetlerinin yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasallarına ilişkin olduğu dikkate alındığında ilgili ürün pazarının “yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasalları” olarak belirlenebileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında inceleme konusu işlemin, pazar tanımından bağımsız olarak rekabet hukukuna ilişkin herhangi bir endişe yaratmadığı durumlarda pazar tanımının açık bırakılabileceğini öngörülmektedir. Bu nedenle kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmektedir. (16) Daha önce de ifade edildiği üzere DIVERSEY, SOLENIS'in yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasallarının dağıtımını yapmaktadır. Söz konusu ilişkinin temeli SOLENIS ve DIVERSEY’in Ekim 2020 tarihinde akdettiği dağıtım (distribütörlük) anlaşmasına dayanmaktadır. Anılan ilişki çerçevesinde, SOLENIS, yiyecek ve içecek segmentinde kullanılmak üzere su arıtım kimyasalları üretip geliştirmekte, DIVERSEY ise SOLENIS’in küresel çapta münhasır distribütörü olarak faaliyet göstererek SOLENIS’in bu ürünlerini, yiyecek ve içecek segmentindeki nihai müşterilere yeniden satışını gerçekleştirmektedir. (17) Bu kategorideki ilgili ürünler özellikle endüstriyel polimerler, MikroBiyolojik (MB) ürünler, köpük gidericiler, Havuz Bakım Ürünleri (HBU), soğutucu ürünler, su kazanı ürünleri, quat dezenfektanlar, halo hydantoinler, biyosidal ürünler, dezenfektanlar, hammaddeler, ilgili ekipman ve hizmetleri kapsamaktadır. Bunların içerisinde yer alanlar halo hydantoinler, MikroBiyolojik (MB) ürünler, quat dezenfektanlar (ve poliquatlar) biyosidal ürünler olup bildirime konu işlem çerçevesinde biyosidal ürünler, 2 Kurulun 09.09.2021 tarih ve 21-42/623-307 sayılı kararı. 3 Kurulun 11.10.2018 tarih ve 18-38/608-297 sayılı kararı.
23-20/385-133 5/6 yiyecek ve içecek segmentinde kullanılan su arıtma kimyasalları içerisinde değerlendirilmiştir.4 Buna ek olarak SOLENIS, DIVERSEY’e sağladığı ürünler haricinde, hâlihazırda yiyecek ve içecek sektöründeki sınırlı sayıdaki eski müşterisine doğrudan ürün tedariki sağlamaktadır. Bu kapsamda SOLENIS’in Türkiye’deki nihai müşterilere yönelik doğrudan satışları (…..) ABD Doları (yaklaşık (…..)TL) tutarındadır. (18) DIVERSEY, SOLENIS ürünlerinin yeniden satışı dışında, Türkiye'de kendi markası altında sınırlı miktarda yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasalları üretip satmaktadır. DIVERSEY’in satışını gerçekleştirdiği kendi ürünleri temel olarak; biyositlerin ve yardımcı birimlerin (soğutma ürünleri ve kazan suyu ürünleri) üretimi ve tedarikinden oluşmaktadır. Bununla birlikte hâlihazırda sınırlı bir şekilde devam eden DIVERSEY’in kendi ürünlerinin satışına ilişkin faaliyeti, anılan dağıtım anlaşmasına (SOLENIS ve DIVERSEY arasındaki 2020 yılı dağıtım anlaşması) göre hâlihazırda tasfiye halinde olup, 2023 yılının sonu itibariyle sona ermiş olacaktır. Türkiye’de yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasalları pazarında DIVERSEY 2022 yılında (…..) ABD Doları (yaklaşık (…..)TL) ciro elde etmiştir. SOLENIS ürünleri hariç tutulduğunda DIVERSEY 2022 yılında kendi ürünlerinin satışından (…..)ABD Doları (yaklaşık (…..)TL) ciro elde edilmiştir. DIVERSEY’in, Türkiye’de yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasalları pazarından elde ettiği cironun yaklaşık %(…..)’sının SOLENIS ürünlerinin dağıtımından elde edildiği anlaşılmaktadır. (19) Diğer yandan tarafların, Türkiye’de yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtım kimyasalları pazarından elde ettiği pay da önem arz etmektedir. İşlem taraflarının ve rakiplerinin Türkiye’de yiyecek ve içecek sektöründe kullanılan su arıtma kimyasalları pazarındaki tahmini paylarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo-2: Türkiye’de Yiyecek ve İçecek Sektöründe Kullanılan Su Arıtma Kimyasalları Üretimi ve Tedariki Pazarına İlişkin Pazar Payları5 Etkilenen Pazar Yatay/Dikey Teşebbüsler Pazar Payları (%) 2022 2021 2020 Yiyecek ve İçecek segmentinde Kullanılan su arıtma Kimyasallarının üretimi ve tedariki/dağıtımı Yatay/Dikey Nalco (…..) (…..) (…..) Green Chemicals (…..) (…..) (…..) Kurita (…..) (…..) (…..) Bozzetto (…..) (…..) (…..) Metito (…..) (…..) (…..) DIVERSEY (…..) (…..) (…..) SOLENIS (…..) (…..) (…..) Diğer (…..) (…..) (…..) Toplam: (…..) (…..) (…..) (20) Tablo-2’den de görülebileceği üzere bildirime konu işlem çerçevesinde hem yatay hem de dikey olarak örtüşme yaşanan yiyecek ve içecek segmentinde kullanılan su arıtma kimyasalları üretimi ve tedariki pazarında devralan PEG’in iştiraki SOLENIS’in %(…..), devre konu DIVERSEY’in ise %(…..) pazar payı bulunmaktadır. İşlem sonrası birleşik 4 Biyosidal ürünler; süreçler, ürünler, makineler ve nihai kullanıcılar nezdinde olumsuz etkilere sebep olabilecek mikroorganizmaların büyümesini engellemek veya yok etmek üzere çok çeşitli uygulamalar içerisinde kullanılabilen çok farklı kimyasallardan oluşmaktadırlar. 5 Bildirim formunda, satış değeri bazındaki paylar ile satış hacmi bazındaki paylarının birbirine paralel olduğu ifade edilmektedir.
23-20/385-133 6/6 teşebbüs %(…..) pazar payına sahip olacak iken NALCO’nun %(…..), Green Chemicals’in %(…..) ve Kurita’nın %(…..) pazar payı bulunmaktadır. Rakiplerin, birleşik teşebbüse kıyasla yüksek Pazar payına sahip olması ve işlem sonrasında birleşik teşebbüsün pazar payının %(…..) seviyelerinde gerçekleşecek olması birlikte göz önüne alındığında işlemin rekabetçi bir endişe doğurma ihtimalinin düşük olduğu görülmektedir. (21) Bunun yanı sıra tarafların faaliyetleri arasındaki dikey örtüşmenin, taraflar arasında hâlihazırdaki dağıtım anlaşması ile sınırlı olması, rakiplerin güçlü konumu ve ilgili ürün pazarı genelinde PEG’in iştiraki SOLENIS’in %(…..), devre konu DIVERSEY’in ise %(…..) payının olması dikkate alındığında, pazarda etkisinin sınırlı olacağı değerlendirilmektedir. (22) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde söz konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy