TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/05/2021
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirket vekili tarafından 28.01.2021 tarihinde Diyarbakır İcra Dairesinin ...................Esas defterine kayıtlı dosyasında müvekkili şirketin,............. Ticaret Limited Şirketi ve .................... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine 5.000.000,00 (beşyüzbin) TL asıl alacak ve 22.732,88 TL işlemiş faiziyle birlikte 522.732,88 TL değerinde icra takibi açıldığını, İcra takibine konu ödeme emri ve eklerinin 01.02.2021 tarihinde muhtarlığa tebliğ edildiğini, ödeme emrinden haberdar olan ve davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığı iddiasında olan müvekkil şirket yetkilisi alacaklı şirketin kendi firma kayıtlarında herhangi bir borcu olmadığını belirterek ödeme emrine yasal süresi içinde itiraz ederek .............. yoluyla işbu itiraz evrakını Diyarbakır İcra dosyasına göndermiş olduğunu, işbu itiraz evrakının 08.02.2021 tarihinde Diyarbakır İcra Dairesine ulaştığını, dosyaya müvekkili şirket yönünden haciz talebinde bulunan alacaklı-davalı şirket vekilinin talebinin ödeme emrine itirazın süresinde yapıldığından bahisle reddedildiğini ve icra müdürlüğü tarafından 12.02.2021 tarihinde müvekkili yönünden icra takibi durdurulmuş olduğunu, fakat ödeme emrinin süresinde ve usulüne uygun yapılmadığından bahisle karara karşı Diyarbakır İcra Mahkemesine şikayet yoluna giden alacaklı-davalı vekilinin şikayeti kabul edildiğini, Diyarbakır 1.İcra Hukuk Mahkemesİ............... karar numarasıyla takibin devamına karar verildiğini, müvekkili yönünden icra takibinin İcra Müdürlüğü tarafından kesinleştirilmiş, alacaklının talebiyle müvekkili adına kayıtlı araçlara banka hesaplarına ve müvekkilinin bazı kurumlardaki alacaklarına haciz konulmuş olduğunu, Müvekkilinin şirkete gelen ödeme emrine ek evraklarda imza tarafları .................. Ltd. Şti ve ............Ltd Şti olan ve üzerinde herhangi bir tarih olmayan bir sözleşme, yine imza tarafları ............. (...............), .................(............... İnşaat) ve felat............... (............... İnşaat) olan 06.11.2020 tarihli bir protokol ile keşidecisi ................. Sanayi Limited Şirketi olan ve ............. isimli kişi namına imzalanmış ve bazı yerleri tahrif edilmiş iki adet çekin sadece ön yüzünü gösteren fotokopi evraklarının yer aldığını, davalı-alacaklı şirketle hiçbir ticari münasebeti olmayan, gelen evraklarda da davacı adına düzenlenmiş hiçbir evrak olmadığını, müvekkili aleyhine böyle bir icra takibinin neden açıldığına anlam veremediğini, haklı olarak bu icra takibine itiraz ettiklerini, ilamsız icra dosyasında müvekkili şirketin borçlu olduğunu yaklaşık olsa dahi ispat eden tek bir evrak veya delil olmadığını belirterek, davacının davasının kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı ................Ltd. Şti ile dava dışı ..................LTD. ŞTİ''nin "................ Tarihi Milli Parkı 3. Etap Çevre Düzenleme Ve Peyzaj Uygulama Projesi İşi" ni yüklendiklerini, adı geçen firmaların yüklenilen işle ilgili dava dışı...............Ltd.Şti. ile alt yüklenicilik sözleşmesi imzaladıklarını, Alt yüklenici olarak işi üstlenen dava dışı ................Ltd.Şti.'nin ise 07.08.2020 tarihinde müvekkili şirket ile sözleşme imzalayarak "...bahsi geçen iş konusu ............Şartnamesine uygun olarak 8 cm ..............Tabakası, 15 cm ........... (net sıkıştırılmış ölçülerdir) serme-sıkıştırma reglaj işleri için toplam 13.000 m2 ye uygulanacak malzemenin 2500 ton asfalt (binder) olarak, ............ ise götürü olarak anahtar teslim bedebi olarak 400.000,00 TL nakit geri kalanı iş bitiminden sonra Geçici Kabul sonrasında 12.09.2020 tarihine düzenlenmiş çek ile ödenecektir.." şeklinde anlaştıklarını, sözleşmenin not kısmına ise "Not:Toplam tutar üzerinden m2 düşüş veya artışı olursa tutar m2 cinsinden yeniden hesaplanacaktır." ibaresi eklendiğini, sözleşme konusu işi müvekkili firmanın 26.08.2020 tarihinde bitirdiğini, anılı sözleşme gereğince dava dışı ................ İnşaat...Ltd.Şti'nin keşidecisi olduğu 240.000,00 TL bedelli ve 366.500,00 TL bedelli çeklerin ........... adına keşide edildiğini, adı geçen tarafından da anılı çeklerin müvekkili şirkete ciro edildiğini, çeklerin vadesi geldiğinde bankaya ibrazını, ............. Ltd. Şti. yetkilisinin engellediğini, paranın ödeneceği konusunda müvekkili şirket yetkililerini oyalayarak ve müvekkili şirket yetkililerinin iyi niyetinden faydalanarak çeklerin süresi içerisinde muhataba ibrazını engellediklerini ve böylelikle çeklerin "karşılıksızdır" kaşesi yememesini sağladıklarını, çeklerin kambiyo vasfını yitirmelerine sebebiyet verdiklerini, taraflar arasındaki sözleşme gereğince 13000 m2 ........... asfalt kaplama için sözleşme bedelinin 1.075.000-TL olduğunu, bunun dışında işte bir artış olursa metre kare başına ....................=82,69-TL fiyat uygulanacağını, müvekkili şirket taahhüdünde 13000 m2 iken sonradan iş artışı ile birlikte toplamda 15500 m2 .......... asfalt kaplama işini müvekkili şirketin tamamladığını, dava konusu iş dolayısıyla müvekkili firmaya yapılan toplam ödemenin 575.000,00 TL olduğunu, sözleşme ile taraflarca götürü olarak belirlenen 1.075.000,00 TL den 575.000,00 TL'nin müvekkili tarafa ödenmiş olması ile bakiye 500.000,00 TL üzerinden adı geçen şirketler hakkında icra takibi başlatıldığını ve davacı yan hakkında kesinleşen bu takibe karşı eldeki davayı açtığını, müvekkili firmanın sözleşme ile üstlendiği edimi fazlasıyla yerine getirdiğini, çeklerin arkasının yazdırılmaması, sözleşme ile belirlenmiş tutarın müvekkili firmaya ödenmemesi nedeniyle taraflar arasında oluşan ihtilafın sona erdirilmesi amacıyla müvekkil şirket yetkilisi, dava dışı............ Ltd. Şti. Yetkilisi ve ............ Ltd. Şti. Yetkilisinin 06.11.2020 tarihinde "PROTOKOLDÜR" başlıklı sözleşmeyi birlikte düzenleyerek imza altına aldıklarını, Yapılan bu sözleşmeye, defalarca yapılan şifahi görüşmelere rağmen müvekkili şirket alacağının ödenmediğini, açıklanan nedenlerle; haksız ve yersiz açılan davanın reddine, müvekkili şirketin yapılan iş karşılığında hak etmiş olduğu alacağını ödemeyen ve alacağı inkar eden davacı firmanın haksız ve kötü niyetle açmış olduğu davada alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı vekili müvekkili şirket aleyhine davalı tarafından Diyarbakır İcra Dairesi'nin ............. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirkete herhangi bir borçlarının bulunmadığını, aralarında hiçbir ticari münasebetin bulunmadığını belirterek takibe konu borçlarının bulunmadığının tespiti talep edilmiş, davalı vekili tarafından davacı ile dava dışı .............. Ltd. Şti iş ortaklığının ............bünyesinde yapımı gerçekleştirilen ".............Parkı .......... Etap Çevre Düzenleme Ve Peyzaj Uygulama Projesi İşi" ni yüklendiğini, daha sonra iş ortaklığın söz konusu işin yine dava dışı ..............Ltd. Şti'ne taşere ettiğini, müvekkillerinin dava dışı ...........Ltd. Şti ile 07/08/2020 tarihinde söz konusu işin yapımına ilişkin sözleşme imzalandığını, müvekkilinin söz konusu işi tamamladığını ve kabullerinin yapıldığını, teslime ilişkin evraklar iş sahibinin yetkilisi, müvekkili firma yetkilisi ile davacı ile ................Ltd. Şti İş Ortaklığını temsilcisinin imzaladığını, yapılan işe ilişkin bir kısım ödemelerin alındığını ancak bakiye alacaklarının bulunduğunu, ödenmeyen borç sebebi ile davalı şirket yetkili .............dava dışı .............. yetkilisi............. ve ..............Ltd Şti yetkilisi ...........'ün imzalarının bulunduğu 06/11/2020 tarihinde protokol imzalandığı, protokol uyarınca ve yapılan sözleşmeler gereği ............ ile .............. ortaklığının sorumluluğunun bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki ihtilafın; taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunup bulunmadığı, sözleşmeye dayalı olarak davalı tarafından söz konusu işin yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmiş ise davacının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı ve bu sebeple davalının başlatmış olduğu takibin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Diyarbakır İcra Dairesi'nin ............. esas sayılı takip dosyası, 06.11.2020 tarihli protokol, .............'nın cevabi yazısı ve tüm dosya kapsamı hep birlikte incelenip değerlendirilmiştir.
Öncelikle davacı ................Ltd. Şti - dava dışı ............ Ltd. Şti adi ortaklığı ile yine dava dışı.............. arasında 20/02/2020 çevre düzenleme ve peyzaj uygulama projesi imzalandığı, söz konusu adi ortaklık ile dava dışı .............. Ltd. Şti ile söz konusu işin yapılmasına dair sözleşme imzalandığı ve yine son olarak dava dışı............. Ltd. Şti ile davalı..............Ltd. Şti arasında bila tarihli davaya konu işin yapılmasına dair sözleşme imzalandığı ihtilafsızdır.
Dava dilekçesine ekli 06/11/2020 tarihli protokolde davalı şirket dava dışı ...........Ltd. Şti ile yine dava dışı...........Ltd. Şti yetkililerinin imzası bulunduğu, protokol uyarınca ''.............. olarak............,...............'ın alacağını geçici kabul yapıldıktan sonra kendi alacağını aldıktan sonra.................'ın alacağını kapatacaktır. Ödeme bir günlük çek ile yapılacaktır... Ana firma ödemeyi geri almıştır.'' şeklinde karar alındığı,
Diyarbakır 5. Noterliği'nin 17/02/2020 tarih ............... yevmiye nolu adi ortaklık sözleşmesi ile .............. Ltd. Şti ile .............Ltd. Şti arasında adi ortaklık kurulduğu, ortaklığın 18/02/2020 tarihinden itibaren başlayacağı ve süresiz olduğu, ortaklığı idare, temsil ve ilzama ............. Ltd. Şti yetkilisi ............'Ün yetkili olduğunun kararlaştırıldığı,
Diyarbakır 5. Noterliğinin 04/05/2020 tarih ............. yevmiye nolu vekaletnamesi ile adi ortaklığı temsil etmeye .............., .............., ..............,............. ile.............'ün vekil tayin edildiği,
25/08/2020 tarihli teslim tutanağı ile sözleşme konusu işin geçici tesliminin yapıldığı, tutanak altında davalı şirket yetkilisi ............ ile yüklenici şirket yetkili ............'ın imzalarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Borçlar Kanunu 33. (TBK 41) maddeye göre; temsil yetkisinin içeriği ve derecesi, temsil Kanundan doğuyorsa Kanun hükümlerine göre, hukuksal bir işlemden doğuyorsa o hukuksal işleme göre belirlenir. Örneğin vekaleten işlem yapılmış ise vekaletname içeriği temsil yetkisinin sınırlarını belirleyecektir.
Yetkisiz temsilin düzenlendiği BK 38. (TBK 46) maddede, bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukukî işlem yaparsa, namına işlem yapılan kimsenin bu akde onay vermedikçe alacaklı ve borçlu olmayacağı diğer bir ifade ile bu sözleşmeyle bağlı olmadığı hükme bağlanmıştır.
Sözleşmeler Hukuku'nun en temel ilkelerinden birisi olan sözleşmelerin nispiliği kuralı gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Yapılan tespitler ve hukuki değerlendirmeler uyarınca her ne kadar davalı tarafından imzalanan 25/08/2020 tarihli teslim tutanağı ve 06/11/2020 tarihli protokol uyarınca davacının sorumlu olduğu belirtilmiş ise de teslim tutanağının söz konusu işin yapıldığına ilişkin olduğu, dava dışı iş ortaklığının yetkili temsilcisinin tutanakta imzasının bulunmasının davalı ile dava dışı iş ortaklığı arasında sözleşme akdedildiği veya ödeme taahhüdü anlamına gelmeyeceği, ayrıca her ne kadar protokol altında iş ortaklığı temsilcisi ............'ün imzası bulunuyor ise de...........'ün aynı zamanda iş ortaklarından ..............ın yetkili temsilcisi olduğu, protokol içeriğinde adi ortaklığa ilişkin hiçbir ibarenin bulunmayışı, söz konusu protokolün ............adına akdedildiği değerlendirilmekle sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince sözleşmeden doğan borçların sözleşmenin taraflarından istenebileceği, bu suretle davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün ............. Esas sayılı takip dosyasına konu borçtan sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın kabulü ile davalının davacı aleyhine başlatmış olduğu Diyarbakır İcra Dairesi'nin ............. esas sayılı takip dosyasına istinaden borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 35.707,88 TL den dava açılırken peşin alınan 8.926,98 TL harcın mahsubu ile bakiye 26.780,96 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 8.926,98 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 69,70 TL e-tebligat, posta ve müzekkere ücreti olmak üzere toplam 9.055,98 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifelerine göre belirlenen 43.186,64 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2022
Başkan Üye Üye Katip