TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 03/01/2020
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirketin, davalı Şirket ile yaptığı 05.06.2015 tarihli sözleşme ile ... İli Geneli ... yılı Aydınlatma, Sayaç ve Bağlantı Hatları gibi Elektrik Tesislerinin Yapımı işini üstlendiğini, müvekkili şirketin üstlendiği 19.896.421,01-TL bedelli iş için 1.989.642 00-TL'lık kesin teminat mektubu, devamı olarak davalı ile yapılan ... tarihli sözleşme ile üstlenilen 4.060.000,00-TL'lik ek iş için 406.000,00-TL'lık kesin teminat mektubu ve .... tarihli sözleşme ile üstlenilen 4.285.435,52-TL'lık ek iş için de 428.543,55-TL'lik kesin teminat mektuplarının davalıya verildiğini, belirtilen sözleşme ile üstlenilen ve tamamlanan işlerin geçici kabullerinin 2017 yılı kesin kabullerinin ise ... yılı ortalarında yapıldığını, davalı tarafından iş bitirme belgesinin müvekkili şirkete ... tarihinde verildiğini, sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin kesin teminatın iadesine ait şartlarına uygun olarak müvekkili şirketçe davalı tarafa verilen toplam 2.824.195,55-TL bedelli kesin teminat mektuplarının iadesi için davalıya başvurulduğunu, işin tamamlanarak kesin kabulünün yapılması ve SGK'dan alınan ilişiksizlik belgesinin sunulması sonrasında bu işle ilgili verilen kesin teminat mektuplarının iadesinin gerekmesine karşın, davalı şirketçe ... tarih ve E..... sayılı yazısı ile, “teminat mektupları, sözleşmenin devam ettiği süre içerisinde meydana gelen zararların teminatı olarak verilmiş olması gereği olarak, Şirketimiz aleyhine açılmış olan davalar bakımından ödenecek bedellerin de teminatını teşkil etmektedir. Şirketimiz aleyhine bu işler dolayısıyla açılmış, ödemesi yapılmış davaların ve bu davaların yanı sıra derdest olan davaların bulunması nedeniyle aleyhe ödeme yapılması riski devam ettiğinden, teminat mektuplarının iadesini gerçekleştiremeyeceğini” bildirdiklerini ve Diyarbakır 6. İş M.'nin.... E. sayılı dosyası nedeniyle 8.540,27-TL, Diyarbakır 3. İş M.'nin.... sayılı dosya nedeniyle 41.509,94-TL, Kızıltepe 1. Asi. H.M.'nin ..... EB. sayılı dosyası nedeniyle 464.987,59-TL, Gaziantep BAM 4. H.D.'nin .... E. sayılı dosyası nedeniyle 1.965.351,37-TL ödendiğini, bu ödemelerden müvekkili şirketin sorumlu olduğunun iddia edildiğini, davalı tarafından teminat mektuplarının verilmemesine neden olarak gösterilen davalarda, yargılama içinde alınan bilirkişi raporlarının hiçbirinde müvekkili şirkete hiçbir kusurun yöneltilmediği, dolayısıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca davaya konu edilen olayların tarihlerinden de anlaşılacağı üzere, teminat mektuplarının verildiği ve sözleşmesi .... tarihinde imzalanan .... İli Geneli .... yılı Aydınlatma, Sayaç ve Bağlantı Hatları gibi Elektrik Tesislerinin Yapımı İşi ile ilgili olmadığından teminat mektuplarının verilmemesi haksızlık olduğunu, müvekkil şirketin teminat mektuplarını veren bankalara, teminat mektuplarının .... tarihli başvuru sonrasında iade edilmemesi nedeniyle, .... tarihinden itibaren dava tarihine kadar toplam 14.021,71-TL komisyon ödemek zorunda kaldıklarını, açıklanan nedenlerle; .... ... .... İli Geneli .... yılı Aydınlatma, Sayaç ve Bağlantı Hatları gibi Elektrik Tesislerinin Yapımı İşi için verilen toplam 2.824.195,55-TL bedelli .... adet kesin teminat mektubunun iadesine, mektubun iadesi gerekmesine karşın geri verilmemesi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan banka komisyonları ile ilgili fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak şimdilik 100,00-TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek banka avans faiziyle ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı şirketçe işin tamamlandığı ve başka bir sorumluluğunun kalmadığı iddia edilmiş ise de BAM ve Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi teminat mektuplarının, sözleşmenin devam ettiği süre içerisinde meydana gelen zararların teminatı olarak verileceğini, dolayısıyla söz konusu teminat mektuplarının müvekkili şirket aleyhine bu iş için açılmış olan davalar bakımından ödenecek bedellerin de teminatını teşkil edeceğini, müvekkili şirket aleyhine bu işler dolayısıyla açılmış, ödemesi yapılmış davaların ve bu davaların yanı sıra derdest olan davaların bulunması nedeniyle aleyhe ödeme yapılması riski devam ettiğinden teminat mektuplarını iade etmemenin müvekkili şirketin en doğal haklarından olduğunu, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava menfi tespit davasıdır.
Davacı tarafından davalı ile aralarında ..... tarihinde .... ili Geneli .... Yılı AG-YG (OG) Aydınlatma, Sayaç ve Bağlantı Hatları Gibi Elektrik Tesislerinin Yapımı İşi'nin üstlenildiği söz konusu sözleşme kapsamında .... tarihli 1.989.642 00-TL'lık kesin teminat mektubu, devamı olarak davalı ile yapılan .... tarihli sözleşme uyarınca 406.000,00-TL'lık kesin teminat mektubu ve .... tarihli sözleşme ile üstlenilen ek iş için de 428.543,55-TL'lik kesin teminat mektuplarının davalıya verildiğini, söz konusu işlerin eksiksiz tamamlanmasına rağmen anılan teminat mektuplarının iade edilmediğinden bahisle teminat mektuplarının iadesi istenmiş davalı tarafından sözleşme konusu yapılan işler sebebiyle kendileri aleyhine davalar açıldığı ve bir kısım ödemelerin yapıldığı bu nedenle sözleşme kapsamında teminatın iade şartlarının gerçekleşmediğinden bahisle davanın reddi talep edilmiştir.
Dava dosyasında ... adet teminat mektubunun iadesi ve bu iadelerin yapılmamasından kaynaklı zararların tespiti yönünden ve dosyadaki diğer talepler yönünden değerlendirme yapılmak üzere dosyanın Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek; 1 elektrik mühendisi, 1 yeminli mali müşavir ve ticaret hukuku alanında uzman hesap bilirkişisinden rapor alınması istenilmiştir. Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonrası mahkemece alınan ... tarihli raporda; Dosya içerisinde belgelerde eksiklik olduğundan bahisle rapor düzenlenemediği imza altına alınmıştır.
Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... tarihli duruşma ... no'lu ara kararı uyarınca dosya yeniden esas rapor alınmak üzere Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiştir. Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince alınan ..... tarihli raporda ise; Davacı şirket tarafından iadesi talep edilen teminat mektubu miktarlarının 2.824.185,55-TL, davalı şirket tarafından dava tarihine kadar açılan davalar nedeniyle yapıldığı iddia edilen ödeme miktarının 3.581.064,60-TL olduğu, yapılan ödeme miktarından davacı şirketin sorumlu olacağının kabul edilmesi halinde, davacı şirketin teminat mektuplarının iadesini talep edemeyeceği, buna bağlı olarak ödediği komisyon miktarlarını da talep edemeyeceği, ancak, davacı şirketin nihai sorumluluğunun belirlenmesi açısından davalı şirketvekili tarafından dosyaya sunulan .... tarihli dilekçe ekindeki ödeme belgelerinden anlaşılan ... adet dava dosyası kayıtları, icra müdürlüğü kayıtları ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının dosyaya kazandırılması halinde ayrıca rapor düzenlenebileceği," şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür,
Mahkememizce yapılan yargılamada taraflar arasında .... tarihinde Elektrik Dağıtım Şebekeleri ve YG (OG) Dağıtım Hatları Yapım Sözleşmesi (Anahtar Teslimli Yapım İşleri), ... tarihinde ve ... tarihinde ek sözleşme imzalandığı ve söz konusu sözleşmeler uyarınca dava konusu teminat mektuplarının verildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Söz konusu teminat mektupları incelendiğinde .... tarih ..... nolu .... Bankası tarafından verilmiş 1.989.642,00 TL bedelli ve .... tarihine kadar geçerli süreli teminat mektubu olduğu, diğer teminat mektubunun.... tarih ....-....-..... nolu ..... Bankası tarafından verilmiş 406.000,00 TL bedelli .... tarihine kadar geçerli süreli teminat mektubu olduğu ve bir diğer teminat mektubunun ise .... tarih .... nolu ..... ..... Bankası tarafından verilmiş 428.543,00 TL bedelli .... tarihine kadar geçerli süreli teminat mektubu olduğu karar tarihi itibariyle teminat sürelerinin dolduğu bu suretle tahsil kabiliyetinin kalmadığı, davacı vekilinin .... tarihli celsedeki beyanı ile söz konusu teminat mektuplarının yerine yeni teminat mektupları verilmediği veya söz konusu teminat mektuplarının süresinin uzatılmadığı beyan edilmekle dava konusu teminat mektuplarının hükümsüz kaldığı anlaşıldığından dava konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığında dair karar vermek gerekmiş, 6100 sayılı HMK'nun 331 maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden mevcut delil durumu değerlendirilmekle dosyaya kazandırılan bilgi ve belgeler uyarınca davalının iddia etmiş olduğu alacak talepleri sözleşme tarihinden önce olduğu anlaşıldığından davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği değerlendirilmekle yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis kılınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere
1-Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 59,30 TL harcın dava açılırken peşin alınan 48.231,91 TL harçtan mahsubu ile bakiye 48.172,61 TL harcın davacı yana iadesine,
3-Davacı tarafından yatırıldığı anlaşılan 59,30 TL peşin harç ile 54,40 TL başvurma harcı olmak üzere bakiye 113,70 TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
4-Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 17 e-tebligat ücreti 93,50 TL, 1 tebligat ücreti 19 TL, 4 kep yazışma ücreti 2,40 TL, 2 müzekkere ücreti 17 TL, posta gönderim ücreti 145 TL, 5.400 TL bilirkişi ücreti olmak üzere bakiye 5.676,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifelerine göre belirlenen 114.662,32-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde, artan gider ve delil avanslarının ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK 333 maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/11/2021
Başkan Üye Üye Katip
☪e-imzalıdır ☪e-imzalıdır ☪e-imzalıdır ☪e-imzalıdır