TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALILAR : 1-
2-
3-
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/04/2019
Birleşen Diyarbakır 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/03/2020 Tarih,
.......... Esas,.......... Karar Sayılı Dosyasında;
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALILAR : 1-
2-
3-
4-
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/04/2019
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 02/03/2020 tarihli ve 12/04/2019 tarihli dava dilekçelerinde özetle, davacı tarafından temizlik işleri için kamu ihale mevzuatı çerçevesinde yapılan götürü bedel ihaleler neticesinde, davalı şirketlerle değişik tarihlerde sözleşmelerin akdedildiğini, sözleşmeler kapsamında işi yürüten yüklenici davalı şirket çalışanlarından dava dışı .........tarafından kurum alehine 01/02/1991-25/08/2011 tarihleri arasında aralıksız bir şekilde temizlik işlerinde çalıştığı, emeklilik koşullarını tamamlaması itibariyle de işten ayrıldığı belirtilerek işçilik alacağı talepli dava açtığını, Diyarbakır 9. İcra Müdürlüğünün .........esasına kayden başlatılan ilamlı icra takibi neticesinde davacı kurum tarafından 34.515,49 TL icra dosyasına para yatırıldığını belirterek, dava dışı ........'e ödenen toplam 38.760.85 TL'nin 34.515,49 TL'sine 29/11/2018 tarihinden, 4.245,36 TL'sine de 06/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve dosyaya birleştirme kararı verilerek Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ......... esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; davacının 4734 ve 4735 sayılı yasa hükümlerine göre davalılar ile arasında imzaladığı sözleşmelerden kaynaklı olarak dava dışı işçinin işçilik alacakları talebiyle ikame ettiği davada, dava dışı işçi lehine hükmedilen kıdem tazminatının cebri icra yoluyla dosyamız davacısından tahsili neticesinde yapılan ödemenin davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı, akabinde emekli olmak suretiyle iş akdinin son bulduğu, kıdem tazminatına ilişkin dava açtığı, davada dosyamız davacısının davalı konumunda olduğu, Diyarbakır 3. İş Mahkemesinin .........Esas sayılı dosyasında kısmen kabul kısmen red kararı verildiği, anılan kararın kesinleştiği, anılan davada dava dışı işçi lehine hükmedilen kıdem tazminatının dosyamız davacısından icra kanalıyla tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
İşveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.
Somut olayda yukarıdaki esaslar gözetilerek tanzim edilmiş bilirkişi raporuna binaen davanın kabulüne karar verilmiş ise de;
Dava dosyasının HSK'nın 07/07/2021 tarihli kararı ile faaliyete geçen karar doğrultusunda devir ile mahkememize gönderilmiş olduğu, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığı, anılan hususun iş bu gerekçeli kararın yazıldığı tarih itibariyle Yüksek Mahkeme içtihatlarıyla açıklığa kavuşturulduğu (Yargıtay 5. HD 21/02/2022 tarih......... Esas ............ Karar – İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 01/03/2022 tarih............... Esas............ Karar) görülmekle, taraflara, İstinaf Mahkemesine ve devirden önce dosyaya bakan Mahkemesine, eldeki dosyada arabuluculuk yoluna başvurulmadığı hususunda dikkat çekilerek kısa karar değiştirilemeyeceğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-2.071,27 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 254,76 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı ........ San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-6.248,34 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 768,54 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı .........Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.340,57 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 164,89 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı ........ Tic.Ltd.Şti. 'den alınarak davacıya verilmesine,
-20.183,46 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 2.482,53 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı .......San.Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.071,27 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 254,76 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı ...........San.Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.077,02 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 255,47 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı............Sağl.Hizm.San.Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-523,57 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 29/11/2018 tarihinden, bakiye 64,40 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 06/12/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı ..............San.Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 2.647,75 TL harçtan, peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 1.323,87 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,
3- Davacı tarafça yapılan 98,80 TL başvurma harçları toplamı, 1.323,88 TL peşin harçlar toplamı ve 14,20 TL vekalet harçları olmak üzere toplam 1.436,88 TL harçlar toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama nedeniyle yapılan posta gideri, davetiye gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.124,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 13 hükmü gereğince hesap edilen 5.814,13 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan masraf bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.28/02/2022
Katip Hakim