TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 27/10/2021
KARAR TARİHİ: 10/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından ....com internet sitesi üzerinden satış işlemi yapıldığını, firması ile davacı şirket arasındaki sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından ... Multi
Sistem 3lü takım ..... numaralı .....-TL bedelli ürünün alıcı ...a teslim edilmek üzere ... tarihinde davalıya teslim edildiğini, ancak ürünün teslim edilmediğini, 2 aydır da teslimat işleminin gerçekleşmediğini, bu sebeple alıcı tarafından satış işleminin iptal
edildiğini, buna rağmen ürünün davacıya da halen iade edilmediğini, ... Noterliğinin ... Ocak ... Tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kaybolan ürünün teslimi veya ürün bedelinin iadesinin talep edildiğini, ihtarnameden 1 ay sonra ... Multi Sistem 3’lü takım ...-
..... ürün kolisinde ezik bir şekilde davacıya teslim edildiğini ve yapılan incelemede ürünün motor kısmında ezikler ve göçükler olduğunun tespit edildiğini, bu durumun ürün teslim formuna şerh edildiğini, TTK'da taşıyıcının sorumluluğunun düzenlendiğini ve TTK m.875 (1) de belirtildiği üzere “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.” düzenlemesinin yer aldığını, ürünün ... Tarihli faturada ... TL bedel ile satıldığını, ürünün güncel fiyatının dövizdeki yükselmeler de dikkate alındığında en az ... TL olduğunu, ürünün taşıma esnasında hasara uğramasından kaynaklı ürünün güncel piyasa fiyatına satılmasının imkansız hale geldiği açık olup yapılacak tahkikat neticesinde taşıma nedeniyle üründe meydana gelen değer kaybının tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya ... üzerinden alışverişe konu ürünün teslim edildiğini, Müvekkili şirketin taşıma hizmeti verdiği ürünün iadesi ile ilgili kendisine bilgilendirme yapılmadığı sürece bu durumdan haberdar olmasının
mümkün olmadığını, Davacı yanın gayet iyi bildiği üzere ürünün iade talebinin ...'e yapılmış olduğunu, müvekkili şirket ile ... arasındaki sözleşme uyarınca müvekkilinin yalnızca taşıma işlemini ikame ettirdiğini, Müvekkilinin söz konusu iade talebinden kendiliğinden haberdar olamayacağını ve ürünün alınması, iadesi gibi işlemlere karar verecek şirket durumunda da olmadığını, Ürünün kargoya geç verilmesinin müvekkili şirketin denetimde ve sorumluluğunda olmadığını, ... adlı şirketin sorumluluğu ve denetiminde olduğunu, Bu nedenlerle gerek iade talebi gerekse ürünün kargoya verilmesinin ... adlı şirketin sorumluluğunda olduğunu, söz konusu davanın ...'e yönlendirilmesi gerektiğini, alıcının kargonun hasarlı olduğu durumda ürünü teslim almaktan vazgeçebileceğini, Davacının bu hakkını kullanmaktan kendi iradesi ile vazgeçtiğini, Dava dilekçesinde üründe meydana gelen herhangi bir hasardan, yıpranmadan kısacası ürünün çalışmasını engelleyecek, sekteye uğratacak herhangi bir durumun varlığından söz edilmediğini, Müvekkili şirketin ürünün taşınmasında ve teslim edilmesinde üzerine düşen bütün sorumluluğu yerine getirdiğini, Müvekkili şirketin ürünün taşınması ve tesliminde kasten veya pervasızca bir davranışta bulunmadığını, neticeten davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, kargo taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.Gönderici ve taşıma şirketleri arasındaki usul ve esaslar ve bunlardan doğacak sorumluluklar ile eşyanın teslim anından teslim edilinceye kadar gönderici ve taşımacı şirketlerin sorumluluğu gibi hususlar, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, ... tarih ve ... sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği, ülkemizin de 1995 yılında imzalamış olduğu uluslararası karayolu taşımacılığını düzenleyen CMR Konvansiyonununda ve TTK ilgili maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu madde 9 da; Madde 9- Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur. Yükü teslim aldığı sırada taşımacı şunları kontrol edecektir:
a) Parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından sevk mektubundaki beyanların doğruluğu,
b)Yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumu.
2. Taşımacı bu maddenin 1 inci paragrafında belirtilen beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise, sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacaktır.
Aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecektir. Çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul
etmiş olmadıkça göndericiyi bağlayıcı olmayacaktır.
MADDE 9 1. Sevk mektubu, taşıma mukavelesinin akdine, mukavelenin koşullarına ve yüklerin taşımacı tarafından kabulüne, karine teşkil eder.
2. “Sevk mektubunda, taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır.” denilmektedir.
MADDE 17 1. Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya
tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
2. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde 40/9 da ;
(9) “Yetki belgesi sahipleri; eşya (Mülga ibare:RG-...) ve bagajları, teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar, eşyanın (Mülga ibare:RG-...) veya bagajın tamamen veya kısmen kaybından, zayiinden, hasara uğramasından, çalınmasından, güvenliğini
sağlamaktan, teslim aldıkları şeklini muhafaza etmekten, korunması ve taşınmasından sorumludurlar.” denilmektedir.
TTK madde 875 te ;
MADDE 875– (1) “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır." düzenlemesi,
TTK madde 876 da Taşımacının Sorumluluktan Kurtulma Halleri ile ilgili maddesinde ise: “Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur”. düzenlemeleri yer almaktadır.
Davacı tarafından, dava dışı ...a düzenlenen ... tarihli ... nolu fatura içeriğinde,dava konusu 1 adet ... Multi Sistem 3lü takım ... numaralı ürünün .....-TL bedelli satışının yapıldığı, .. Tarihli ATF Teslim Tutanağında; ... tarafından davacıya gönderilen iade tipli ATF tutanağının
davacı tarafından “... tarihinde tarafımıza gelen ... Multi Sistem 3lü takım
.... cihazının kolisinde ezilme mevcuttu buna istinaden kontrolü sağlanınca cihazın motor kısmının yanında eziklikler göçük olduğu tespit edilmiştir” şeklinde kayıt düşülerek teslim alındığı, ancak kargo bilgileri kısmında “....” isimli üründen 3 adet bulunduğu ve 40 desi ağırlığında olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Akabinde davacı tarafından, davalıya keşide edilen ... Noterliğinin ... Tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinden; “Müvekkil şirket tarafından ....com internet sitesi üzerinden satış işlemi
gerçekleştirilmektedir. ... firması ile şirketiniz arasındaki anlaşmaya göre müvekkil şirket tarafından ... Multi Sistem 3lü takım ... numaralı ..-TL bedelli
ürünün alıcı ...a teslim edilmek üzere .. tarihinde şirketinize teslim edilmiştir. Yaklaşık .....aydır yukarıda belirttiğimiz ve ekte faturasını sunduğumuz ürün alıcı ...a teslim edilmemiş olup müşterimiz .....gecikme nedeniyle siparişini
iptal etmiş defalarca şirketinize bildirmemize rağmen müvekkil şirkete iade edilmemiştir.
Yaptığımız araştırmalar neticesinde ürünün iade istememize rağmen ürünün kaybolduğu bilgisi tarafımıza verilerek talebimiz yerine getirilmemiştir. İşbu ihtarnamemizin Tebliğinden itibaren
şirketiniz de taşıma için teslim edilen ... Multi Sistem 3lü takım ... numaralı Ürünün 3 iş günü içerisinde müvekkilin ... caddesi bahariye apartmanı ..... adresine teslimi veya ürün bedeli olan ... Türk Lirasının teslim tarihinden itibaren
işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi” ihtar edilmiştir." denildiği ve İşbu ihtarnamenin davalı tarafa ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve somut olaya ilişkin veriler ışığında Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Davalı taşımacı tarafından gecikme hususunda sorumluluğun kendilerinde olmadığı gibi hasarlı olan ürünün davacı tarafından alınmaması gerektiğini iddia etmiş ancak yukarıda değinilen yasa maddeleri kapsamında hasardan ve gecikmeden sorumlu olmadığına dair dosya kapsamında bilgi ve belge sunmamıştır. Yükleme ve boşaltma işlemlerinin sorumluluğunun göndericide olduğu durumlarda taşımacının sorumluluktan kurtulma halleri ile ilgili maddelerinde “şayet taşımacı herhangi bir yükleme olumsuzluğunu tespit ettiğinde bunu sevk mektubuna yazdırmamışsa, sevk mektubunda açıkça bir çekince belirtilmemişse taşımacının yüklemeye onay verdiği” anlamına geldiği, dava konusu hasarla sonuçlanan taşımada taşımacının en yüksek özeni gösterdiğini ispatlayıcı hiçbir bilgi, beyan veya belgenin davalı tarafından sunulmadığı görülmekle, davalının uğranılan zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmış, davacının değer kaybı bedeli olarak talep ettiği tutara ilişkin olarak makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim olunan ... tarihli rapor denetime elverişli, açık ve anlaşılır görülmekle anılan rapora itibar edilmiş ve hükme esas alınmış, davalının temerrüt tarihi olarak ..... Noterliğinin .... Tarih ve .. yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan ... tarihine anılan ihtarnamede davacı tarafından davalı tarafa verilen 3 iş günü süresi eklenilmek suretiyle davalının ... tarihinde temerrüde düştüğü değerlendirilmiş ve taraflar tacir olmakla temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; .....maddi tazminatın... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan kısmın mahsubu ile bakiye .....TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafın ödediği 59,30 TL başvurma harcı, 400,90 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, bilirkişi ücreti, posta ve tebligat gideri toplamı olan ... TL olmak üzere toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim